Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu mechanizmu cookie w Twojej przeglądarce.
E-czytelnia czasopism
„Dyrektor Szkoły” 2018 nr 12

DyrektorSzkoly141

  • „Monitorowanie kompetencji kluczowych” – Małgorzata Nowak w nawiązaniu do jednego z zadań zewnętrznego nadzoru pedagogicznego w bieżącym roku szkolnym, jakim jest monitorowanie kształtowania kompetencji kluczowych w szkołach, omawia i komentuje zawartość narzędzi monitorowania: arkuszy obserwacji, kwestionariuszy ankiet i wywiadów oraz stawia pytania o cel, zasady i wartość prowadzonych działań.
  • Tematem kolejnej lekcji w Praktycznej Akademii Zarządzania jest realizacja podstawy programowej. Cezary Lempa omawia zagadnienia dotyczące podstaw prawnych monitorowania realizacji podstawy, planowania takiego monitorowania w ramach planu nadzoru pedagogicznego, arkusza monitoringu stopnia realizacji podstawy programowej.
  • „Indywidualne wsparcie dzieci ze SPE” – Joanna Wrona omawia formy wsparcia dla dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi: indywidualne przygotowanie przedszkolne oraz indywidualne nauczanie dla dzieci chorych, zindywidualizowana ścieżka przygotowania przedszkolnego oraz zindywidualizowana ścieżka kształcenia dla dzieci, które mają trudności w funkcjonowaniu w przedszkolu lub szkole, prowadzenie wybranych zajęć indywidualnie z uczniem niepełnosprawnym, indywidualny program lub tok nauki dla uczniów uzdolnionych. Autorka zwraca uwagę na to, czym się różnią te formy, do kogo są adresowane i jakie problemy pojawiają się podczas ich organizacji.
  • „Dwa oblicza gier wideo” – Maciej Frasunkiewicz przedstawia dwie odmienne opinie na temat gier komputerowych. Jedni obwiniają je za gorsze wyniki w nauce, za to, że generują agresję i mogą doprowadzić do poważnych zaburzeń psychicznych. Drudzy dostrzegają w nich możliwości mogące wywrzeć pozytywny wpływ na rozwój uczniów. Autor powołuje się na badania, które wskazują, że gry komputerowe rozwijają umiejętności społeczne, przyczyniają się do wzrostu kreatywności.
  • „Szkoła zrównoważonego rozwoju” – Marta Kałużyńska omawia zadania szkoły w zakresie upowszechniania wiedzy i umiejętności niezbędnych w promowaniu zrównoważonego rozwoju, motywowaniu społeczności szkolnej do podejmowania świadomych decyzji i aktywności obywatelskich. Zadania te wynikają z zobowiązań podjętych przez Organizację Narodów Zjednoczonych w 2015 r. i zapisanych w Celach Zrównoważonego Rozwoju. W ich realizacji aktywnie uczestniczy również Polska. W artykule znajdują się wskazówki, jak w praktyce szkolnej realizować edukację globalną i gdzie szukać zasobów edukacyjnych na różne zagadnienia globalne.
  • „Nauka dialogu międzypokoleniowego” – rozważania Tomasza Kozłowskiego dotykają problemu zaniku kontaktu międzypokoleniowego w rodzinie, szkole, a także w rzeczywistości zawodowej. Umiejętność komunikacji staje się rzadkim dobrem, bardzo poszukiwanym również z uwagi na nasze życie prywatne i zawodowe – zauważa autor. Dostrzega możliwości budowania kompetencji społecznych w zakresie komunikacji międzypokoleniowej poprzez podejmowanie przez szkoły różnego rodzaju inicjatyw prospołecznych czy organizowanie spotkań z przedsiębiorcami w formule tzw. otwartych drzwi.
  • Autorzy Niezbędnika Dyrektora Szkoły poruszają temat edukacji prawnej. Bogdan Bugdalski i Włodzimierz Kaleta sprawdzają, jak edukacja prawna wygląda w praktyce szkolnej, z jakich rozwiązań warto korzystać, co wzmacniać, a co zmieniać. W Niezbędniku opublikowano scenariusz zajęć z zakresu prawa „Dobra osobiste i konsekwencje ich naruszenia” autorstwa Michała Szwestki, nagrodzony w konkursie wydawnictwa Wolters Kluwer Polska i Fundacji Edukacji Prawnej „Iustitia” „Jak zaprzyjaźnić się z prawem”, skierowany do nauczycieli szkół ponadpodstawowych i bibliotekarzy.
„Monitor Dyrektora Szkoły” grudzień 2018

MonitorSzkoly144

  • „Zadania dyrektora szkoły związane z zakończeniem roku kalendarzowego 2018” – Jan Lewandowski przypomina, co dyrektor powinien zrobić przed końcem roku 2018. Zgodnie z aktualnymi regulacjami szkoła i placówka oświatowa funkcjonuje w układzie roku szkolnego i roku kalendarzowego. Zadania dyrektora związane z zakończeniem roku kalendarzowego 2018 dotyczą analizy: aktualnego stanu kadrowego w szkole, wdrażania nowej podstawy programowej, sposobu wdrażania organizacji nowych zasad pomocy psychologiczno-pedagogicznej, wdrażania zmienionych zasad organizowania przez szkołę turystyki i krajoznawstwa.
  • „Nadzór dyrektora szkoły nad organizacją i udzielaniem pomocy psychologiczno-pedagogicznej” – Małgorzata Łoskot nawiązuje do zaplanowanej od 1 października do 30 grudnia 2018 r. kontroli planowej kuratora oświaty dotyczącej prawidłowości zapewnienia dzieciom i młodzieży pomocy psychologiczno-pedagogicznej i przypomina, za co odpowiada dyrektor szkoły i czego dotyczy nadzór dyrektora w obszarze pomocy psychologiczno-pedagogicznej.
  • „Przepisy przejściowe, czyli sytuacje nietypowe w procedurze awansowania nauczycieli” – Jan Lewandowski analizuje wszystkie możliwe sytuacje w procedurze awansowej, które regulują przepisy przejściowe.
  • „Spóźnione ustalenie oceny pracy dyrektora szkoły a dalsze zajmowanie stanowiska kierowniczego” – Joanna Lesińska przywołuje orzecznictwo sądów administracyjnych rozstrzygające wątpliwości dyrektorów szkół, czy spóźnione ustalenie oceny pracy może skutkować utratą możliwości dalszego zajmowania stanowiska kierowniczego.
  • „Nagroda jubileuszowa dla nauczycieli” – Ewa Norkowska omawia przepisy dotyczące przyznawania nagrody jubileuszowej pracownikom sfery budżetowej. Rozwiązania prawne dotyczące nagrody jubileuszowej dla nauczycieli zostały uregulowane w rozporządzeniu MEN z dnia 30 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania okresów pracy i innych okresów uprawniających nauczyciela do nagrody jubileuszowej oraz szczegółowych zasad jej obliczania i wypłacania (Dz. U z 2001 r. nr 128, poz. 1418).
  • „Nowa rola i zadania opiekuna stażu w procesie awansu zawodowego” – Jan Lewandowski omawia zadania opiekuna stażu oraz formy udzielanej pomocy wynikające z obowiązującego prawa.
  • „Praca z uczniem szczególnie zdolnym” – Dorota Zając podpowiada, w jaki sposób wpływać na ucznia, który wykazuje ponadprzeciętne zdolności. Omawia podstawowe strategie stosowane w pracy z uczniami zdolnymi (wzbogacanie, akceleracja, grupowanie). Główne metody, które warto stosować z uczniem zdolnym to: metody aktywizujące, rozwijające umiejętności komunikacyjno-społeczne, umożliwiające ekspresję ucznia w wybranych przez siebie dziedzinach, ewaluacyjne.
W „Narzędziowni” zamieszczono: akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela; projekt oceny dorobku zawodowego za okres stażu; przykład opinii w sprawie organizacji pracy szkoły/ placówki w danym roku szkolnym; oświadczenie o odpowiedzialności materialnej nauczyciela biblioteki szkolnej; procedurę nadania imienia szkole; ustalenie zakresu obowiązków, uprawnień odpowiedzialności trenera gimnastyki korekcyjnej zatrudnionego na podstawie Kodeksu pracy.
„Monitor Dyrektora Przedszkola” grudzień 2018

MonitorPrzedszkola142

  • „Przygotowanie do sprawozdania z wykonania zadań wynikających z kierunków polityki oświatowej państwa w pierwszym półroczu roku szkolnego 2018/2019” – Wiesława Mądrowska udziela praktycznych wskazówek, jak przygotować się do podsumowania realizacji zadań wynikających z czterech kierunków polityki oświatowej państwa wyznaczonych na rok szkolny 2018/2019.
  • „Nowa rola i zadania opiekuna stażu w procesie awansu zawodowego 2018” – Jan Lewandowski omawia zmiany w zadaniach i obowiązkach opiekuna stażu, które zostały na nowo sformułowane w rozporządzeniu MEN z dnia 26 lipca 2018 r. w sprawie awansu zawodowego nauczycieli.
  • „Innowacje pedagogiczne w przedszkolu” – Izabela Breguła omawia nowe przepisy dotyczące działalności innowacyjnej. W stosunku do poprzedniego stanu prawnego najważniejsze zmiany wprowadzone po 1 września 2017 r. polegają w szczególności na zniesieniu koniczności zgłaszania innowacji pedagogicznej kuratorowi oświaty i organowi prowadzącemu.
  • „Przepisy przejściowe, czyli sytuacje nietypowe w procedurze awansowej nauczycieli” – Od 1 września 2018 r. uległy zmianie nie tylko wymagania na poszczególne stopnie awansu zawodowego oraz obowiązki nauczycieli odbywających staż, ale również sama procedura postępowania egzaminacyjnego i kwalifikacyjnego. Jan Lewandowski omawia procedurę awansu zawodowego nauczycieli zgodnie z obecną sytuacją prawną. Wyjaśnia sytuacje problemowe związane z wydłużeniem okresu stażu.
  • „Chore dziecko w przedszkolu” – Lidia Kołodziejska podpowiada, co zrobić w sytuacji kryzysowej, jaką jest przyprowadzenie do przedszkola chorego dziecka. Jakie kroki podjąć, jeśli rodzice nie reagują właściwie na sygnał ze strony placówki, że dziecko jest chore.
  • „Kontrola sanepidu” – Wiesława Mądrowska przekazuje informacje na temat zakresu kontroli przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, przeprowadzanej przez Państwową Inspekcję Sanitarną.
  • „Przedszkolak zahamowany emocjonalnie” – Małgorzata Łoskot podpowiada, jak rozpoznać dziecko z zahamowaniami emocjonalnymi, na co zwracać uwagę, jak pomóc takiemu dziecku.

W „Narzędziowni” zamieszczono: arkusze kontroli do planu nadzoru w roku szkolnym 2018/2019; umowę dotyczącą przyjęcia dziecka do przedszkola; regulamin rady pedagogicznej przedszkola; zasady zdrowego żywienia dzieci w przedszkolu; wykaz pomieszczeń do realizacji zadań statutowych przedszkola; procedurę udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w przedszkolu; procedurę zapewniania opieki zdrowotnej dzieci w przedszkolu.

„Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 2018 nr 10

POW145

  • „Wyzwania dla edukacji medialnej w kontekście destrukcyjnego fenomenu patostreamerów” – Sylwia Polcyn zwraca uwagę na nowe, niezwykle niepojące zjawiska rozwijające się w przestrzeni wirtualnej. Jednym z nich jest zjawisko patostreamerów, polegające na prezentowaniu na żywo kontrowersyjnych treści. Zjawisko to zyskało popularność szczególnie w serwisie internetowym YouTube. Autorka omawia negatywne konsekwencje dla dzieci i młodzieży wynikające z oglądania patologicznych zachowań w przestrzeni wirtualnej. Dostrzega potrzebę podejmowania działań i profilaktyki w kontekście przeciwdziałania skutkom destrukcyjnych zjawisk występujących w Internecie. Szczególną rolę w tym zakresie przypisuje edukacji medialnej młodego pokolenia, która będzie zmierzać do ukształtowania krytycznych i w pełni świadomych odbiorców i twórców różnych treści medialnych.
  • „Uwarunkowania pracy i zadania pedagogów szkolnych w świetle ich wypowiedzi” – Bogumiła Bobik przedstawia wyniki badań pilotażowych nad profesją pedagoga szkolnego. Celem badania była diagnoza warunków pracy pedagoga szkolnego, realizowanych przez niego zadań i udzielanych form pomocy oraz czynników warunkujących ich wykonywanie.
  • „Nagrody i kary jako oddziaływania wychowawcze rodziców zdolnych dzieci” – Joanna Łukasiewicz-Wieleba podejmuje zagadnienie karania i nagradzania w wychowywaniu dzieci zdolnych. Badania pokazują, że rodzicom dzieci zdolnych nie jest łatwo kształtować ich motywację do uczenia się. Nie wiedzą, jak radzić sobie z trudnymi zachowaniami swoich dzieci. Autorka przedstawia wyniki badań własnych polegających na przeprowadzeniu wywiadu z rodzicami dzieci w wieku wczesnoszkolnym, którzy dokonali pozytywnych nominacji zdolności swoich dzieci. Analiza wyników pokazała, że dla znacznej części rodziców dzieci zdolnych kary i nagrody są istotnymi elementami oddziaływań wychowawczych.
  • „Opiekuńczo-wychowawcza rola rodziców w percepcji społecznej” – zainteresowania badawcze Anny Śniegulskiej koncentrują się na społecznym postrzeganiu opiekuńczo-wychowawczej roli rodziców w kontekście współczesnych przemian. Autorka odwołuje się do własnych badań, które pokazują, że role matki i ojca postrzegane są w kontekście tradycyjnego podziału obowiązków i zadań. W opinii badanych zmienia się opiekuńczo-wychowawcza rola ojca, który w znacznie większym stopniu niż kiedyś włącza się w sprawy rodzinne, wychowawcze i opiekuńcze.
„Głos Pedagogiczny” grudzień 2018

GlosPedagogiczny146

  • „Aby szkolna profilaktyka narkomanii nie była fikcją” – Małgorzata Łoskot po lekturze dostępnych w Internecie szkolnych programów wychowawczo-profilaktycznych zwraca uwagę na brak w nich odwołań do bieżącej diagnozy potrzeb środowiska szkolnego i powoływanie się na nieaktualne przepisy. Przypomina obecnie obowiązujące przepisy dotyczące szkolnej profilaktyki i podpowiada, w jaki sposób urealnić działania zapobiegające sięganiu przez uczniów po zabronione substancje.
  • „Szczerość i otwartość przede wszystkim” – rozmowa z dr Elżbietą Zubrzycką, autorką ponad 30 książek dla dzieci, o magii słów, szczerości i otwartości w kontaktach z dziećmi oraz sposobach na radzenie sobie z otaczającą nas przemocą.
  • „Sposoby wsparcia dziecka z zaburzeniami SI w szkole” – Justyna Kapuścińska-Kozakiewicz porusza problem uczniów z różnego rodzaju zaburzeniami w zakresie przetwarzania bodźców sensorycznych. Podpowiada, w jaki sposób pracować z uczniami z zaburzeniami integracji sensorycznej. Poleca zabawy wspomagające funkcjonowanie i pracę zmysłów.
  • „Jedyny właściwy styl uczenia się?” – Magdalena Goetz analizuje koncepcję stylów uczenia się, aby wyjaśnić, dlaczego są one tylko naukowym mitem. Koncepcja ta nie znajduje potwierdzenia w wynikach badań, a sam termin „style uczenia się” nie został w żaden sposób doprecyzowany. Autorka podpowiada, w jaki sposób powinniśmy przekazywać wiedzę uczniom, aby jak najlepiej wspierać ich w procesie uczenia się.
  • „Jak wspierać swoją samoocenę?” – Magdalena Goetz przedstawia propozycje zajęć: „Czy dobrze jest chwalić samego/samą siebie?” oraz „Sposoby na dowartościowanie się”. Zajęcia są okazją do zwrócenia uwagi młodzieży na rozróżnienie między przechwalaniem się a dowartościowywaniem siebie oraz pomoc w docenianiu korzyści płynących z dowartościowywania siebie.
  • „Lekcje wychowawcze a zagadnienia współczesnych programów wychowawczo-profilaktycznych” – Aleksandra Kubala-Kulpińska udziela wskazówek, jak sprawić, aby lekcje wychowawcze były atrakcyjne i wartościowe dla uczniów. Przedstawia zestawienie opracowane przez ekspertów zawierające treści wychowawczo-profilaktyczne, które można wykorzystać podczas godzin do dyspozycji wychowawcy, dostosowując je do potrzeb wynikających z wieku uczniów oraz do ich indywidualnej sytuacji.
  • „Trudne progi edukacyjne w karierze szkolnej ucznia” – Anna Kałuba-Korczak pokazuje, z jakimi barierami będzie musiało uporać się dziecko w czasie swojej kariery szkolnej oraz co dorośli mogą zrobić, a czego robić nie powinni, aby te zmagania ułatwić.
  • „Idole z YouTube’a – czego uczą dzieci i młodzież?” – Magdalena Goetz zwraca uwagę na patostreamerów z YouTube’a, którzy w swoich filmikach i transmisjach pokazują ryzykowne, agresywne czy sprzeczne z prawem zachowania. Innym niebezpieczeństwem na portalu YouTube są filmiki podszywające się pod popularne bajki dla dzieci, jednak zawierające treści niewskazane dla małego widza. Autorka przekazuje wskazówki dla rodziców, jak można chronić dziecko przed cyberprzemocą (kontrola rodzicielska, rozwijanie kompetencji cyfrowych) oraz wskazówki dla nauczycieli, jak używać YuTube’a w celach edukacyjnych.
  • „Bez emocji – kim są osoby z syndromem aleksytymii?” – Aleksandra Kubala-Kulpińska opisuje aleksytymię, zaburzenie, które zgodnie z definicją Petera E. Sifneosa oznacza niezdolność do identyfikacji uczuć oraz wykorzystania języka do opisu uczuć. Ukazuje podłoże zaburzenia oraz cechy charakteryzujące osobę z takim zaburzeniem. Udziela wskazówek nauczycielom, jakie działania należy podjąć wobec ucznia z syndromem aleksytymii.

W „Narzędziowni” zamieszczono: ankietę dla uczniów szkół ponadpodstawowych „Diagnoza środowiska szkolnego”; ankietę dla uczniów „Czynniki ryzyka i czynniki chroniące uczniów przed ryzykownymi zachowaniami”; podstawowe zasady skutecznego, właściwego chwalenia i dowartościowywania.

„Remedium” 2018 nr 12

Remedium140

  • „Krzywo weszło – zmień ustawienia”. Młodzi i narkotyki” – Agnieszka Sieniawska omawia zadania ogólnopolskiej kampanii społecznej adresowanej do młodych ludzi w wieku 16–20 lat oraz ich rodziców. Hasło kampanii „zmień ustawienia” ma zmotywować odbiorców do aktywnej postawy sprzeciwu wobec ich używania. Głównymi składnikami kampanii jest prosta gra internetowa oraz baza wiedzy na stronie internetowej www.krzywoweszlo.pl.
  • „Profilaktyka w szkole” – Robert Porzak powołując się na krytyczne głosy ekspertów i osób zajmujących się profilaktyką, stwierdza, że nie spełnia ona oczekiwań społecznych. Niską jakość działań podejmowanych w ramach programów profilaktycznych potwierdzają również raporty Najwyższej Izby Kontroli. Odpowiedzią na złą sytuację profilaktyki szkolnej był rządowy projekt „Bezpieczna+”, w ramach którego przeprowadzono diagnozę sytuacji w Polsce w zakresie profilaktyki zachowań ryzykownych dzieci i młodzieży. Autor przybliża szczegółowe założenia projektu.
  • „13 powodów, by nie chcieć żyć – o przyczynach samobójstw wśród dzieci i młodzieży” – Sylwia Pawłowska nawiązuje do bestsellerowej powieści Jaya Ashera „13 powodów”, która pozwala dorosłym uzmysłowić sobie, jak różni się postrzeganie zdarzeń przez dzieci i młodzież i dorosłych oraz jak łatwo przeoczyć sygnały SOS wysyłane przez kogoś w naszym otoczeniu. Autorka omawia trzynaście powodów, które mogą doprowadzić młodych ludzi do samobójstwa.
  • „Jak być wystarczająco dobrym rodzicem?” – Maria Kożuchowska podkreśla, jak ważna w wychowaniu dziecka jest zdolność obdarzania go mądrą miłością. Jak pisze autorka, rodzic kochający mądrze potrafi zrównoważyć troskliwość i opiekuńczość ze zrozumieniem dla dziecięcej potrzeby autonomii. Podejmuje próbę odpowiedzi na pytanie, czym charakteryzuje się dobre rodzicielstwo, co oznacza obdarzanie dziecka mądrą miłością. Nawiązuje do teorii przywiązania Johna Bowlby’ego, zgodnie z którą rozwój emocjonalny dzieci otaczanych nadmierną opieką i miłością przebiega podobnie do rozwoju dzieci emocjonalnie zaniedbywanych. Ponadto konsekwencje nadmiaru uczuć bądź ich braku są podobne.
  • „Bajkoterapia jako wparcie dla dziecka doświadczającego problemów rodzinnych” – Maria Kożuchowska podaje przykłady bajek terapeutycznych, które mogą pomóc dzieciom, które doświadczają na co dzień trudności związanych z problemami swych rodziców. Należą do nich kłótnie oraz problemy z uzależnieniami. Właściwie dobrana bajka terapeutyczna stanowi pomoc zarówno w formie wsparcia emocjonalnego, jak i udzielania praktycznych wskazówek.
  • „Wyzwania rodziców dzieci z niepełnosprawnością” – Małgorzata Rękosiewicz zwraca uwagę na trudną sytuację psychologiczną rodzin wynikającą z niepełnosprawności dziecka. Opisuje przykładowe zachowania rodziców wobec niepełnosprawnego dziecka (nadopiekuńczość, niepozwalanie na samodzielność, umniejszanie możliwości dziecka) i ich konsekwencje wychowawcze. Autorka pokazuje formy wsparcie dla rodziców dzieci niepełnosprawnych.
  • „Neofobia żywieniowa” – Zuzanna Antecka w poprzednim artykule nt. neofobii żywieniowej omówiła czynniki wpływające na neofobię oraz zachowania rodziców, które sprzyjają utrwalaniu się objawów neofobii. W drugim artykule zebrała porady, które mogą być wsparciem dla rodziców w tym trudnym okresie i pomogą na nowo zainteresować dzieci jedzeniem.
  • „Dzieci i ekrany: siła oddziaływania przekazu wizualnego” – Katarzyna Nowak dotyka problemu uzależnień behawioralnych związanych z nieumiarkowanym oglądaniem przekazów medialnych wśród najmłodszych dzieci. Na potrzeby artykułu przekazy medialne bądź wizualne rozumiane są jako wyszukiwane w Internecie, obejrzane lub podejrzane w telewizji filmy, zdjęcia, programy informacyjne i publicystyczne, a także amatorskie filmiki umieszczane w sieci przez osoby prywatne. Autorka zwraca uwagę rodziców na konsekwencje zdrowotne nadużywania przez dzieci „ekranów”.
„Życie Szkoły” 2018 nr 12

ZycieSzkoly139

  • „Nie ma dobrych czy złych emocji – one po prostu są” – Anna Meslin zwraca uwagę na jedną z najtrudniejszych i najczęstszych negatywnych reakcji emocjonalnych występujących u uczniów, jaką jest złość. Opisuje konstruktywne sposoby wspierania ucznia w trakcie przeżywania trudnych emocji.
  • „Poznać i zrozumieć emocje” – jak oswoić trudne emocje zamiast je tłumić” – Eryk Ołtarzewski podpowiada, jak radzić sobie z emocjami, które czasami są dla nas uciążliwe. Zaproponowane ćwiczenia pomogą nam nazwać, zrozumieć i oswoić emocje pojawiające się w codziennych sytuacjach.
  • „Mity w edukacji wczesnoszkolnej – prawdziwe czy nie?” – Ewa Ostarek prezentuje kilka najbardziej znanych mitów dotyczących edukacji wczesnoszkolnej.
  • „W jaki sposób rozwiązywać problem nadużywania smartfonów?” – Maciej Dębski przekazuje kilka porad dla nauczycieli oraz rodziców nastawionych na ograniczenie niekontrolowanego używania mediów cyfrowych, Internetu oraz cyfrowych urządzeń mobilnych. Wdrożenie pomysłów autora wpłynęłoby na jakość relacji pomiędzy rodzicami a dziećmi oraz relacji między uczniami i nauczycielem.
  • „Zamień długopis na lupę – doświadczanie, eksperymentowanie, obserwowanie, czyli jak wprowadzić dziecko w świat przyrody” – Aleksandra Kubala-Kulpińska omawiasposoby na poznawanie przez dzieci przyrody na zajęciach z edukacji przyrodniczej, m.in. organizowanie zajęć w terenie. Przedstawia również propozycje zabaw, eksperymentów i doświadczeń do wykorzystania przez nauczycieli.
  • „Bajka lekarstwem na małe i duże smuteczki” – Margareta Olszewska przekonuje, że bajki terapeutyczne są bardzo dobrą metodą na opowiadanie dzieciom o różnych sytuacjach, zdarzeniach czy zjawiskach. Można wykorzystać je w pracy z dziećmi w edukacji wczesnoszkolnej przy rozwiązywaniu wielu problemów klasowych i osobistych dzieci. Autorka udziela na ten temat praktycznych wskazówek.
  • „Bawię się sztuką. Kreatywnie, czyli twórczo” – kolejny temat z zakresu arteterapii, który proponuje Anna Kalbarczyk, to „Pompony z papieru – kwiaty, kompozycja na płaszczyźnie”.
„Wczesna Edukacja” 2018 nr 4

WczesnaEdukacja147

  • „Super Dyrektor Przedszkola 2018” – rozmowa z laureatką konkursu Super Dyrektor Przedszkola Jolantą Mrówczyńską, dyrektor Przedszkola nr 14 „Muzyczna Kraina” w Inowrocławiu, o jej codziennej pracy, powodach do dumy i planach na przyszłość.
  • „W czym Ci mogę pomóc?” – Danuta Elsner proponuje wprowadzenie w szkole ciekawego rozwiązania polegającego na zorganizowaniu wsparcia dla nauczycieli w zastosowaniu nowo opanowanej na szkoleniach wiedzy i nabytych umiejętności w klasie i szkole. Wsparcie może mieć różny charakter: psychiczne, organizacyjne, finansowe, merytoryczne.
  • „Scrum – innowacyjne, proste zarządzanie” – Justyna Cholewińska przedstawia metodologię zarządzania placówką oświatową, która umożliwia budowanie zespołów kreatywnych, uczących się nauczycieli (tzw. zespoły scrumowe).
  • „RODO w praktyce” – Monika Sewastianowicz wyjaśnia wątpliwości związane ze stosowaniem nowych przepisów o ochronie danych osobowych przez podmioty podlegające prawu oświatowemu. Dotyczą one: prowadzenia rejestru przetwarzania danych, podpisanych prac plastycznych dzieci na korytarzu szkoły, publikowania zdjęć na portalach społecznościowych, przetwarzania informacji o stanie zdrowia dziecka, przekazywania danych przez telefon.
  • „Nauka zachowań prozdrowotnych” – Barbara Woynarowska i Magdalena Woynarowska-Sołdan zwracają uwagę na praktyczny aspekt edukacji zdrowotnej w przedszkolu. Edukacja zdrowotna w przedszkolu powinna koncentrować się na stwarzaniu dzieciom możliwości praktykowania w codziennym życiu zachowań prozdrowotnych związanych z żywieniem i jedzeniem.
  • „Relacje z uczniami oparte na bezpiecznej więzi” – Anna Kamza pokazuje wpływ stylu przywiązania, czyli więzi dziecka z rodzicem lub opiekunem, na różnice indywidualne w zakresie funkcjonowania poznawczo-emocjonalnego oraz poziom osiągnięć szkolnych dziecka. Uwagę poświęca relacjom między uczniem a nauczycielem. Przytacza badania potwierdzające, że uczniowie, którzy doświadczają dobrych relacji ze swoim nauczycielem, charakteryzują się wyższym poziomem kompetencji społecznych, robią większe postępy w nauce.
„Biblioteka w Szkole” 2018 nr 12

BibliotekaWSzkole138

  • „Niektóre problemy w bibliotekach w roku szkolnym 2018/19” – Danuta Majkusiak omawia nowe, nieznane wcześniej zjawiska, z którymi muszą poradzić sobie bibliotekarze. Radzi, co należy robić w sytuacjach, kiedy nauczyciele bibliotekarze są wypraszani z biblioteki, gdy nauczyciel przedmiotowy realizuje swoje zajęcia w bibliotece z powodu braku sal, gdy w bibliotece prowadzone są zajęcia pozalekcyjne. Omawia również problemy związane z ubytkowaniem nieaktualnych egzemplarzy podręczników.
  • „Nowa ocena pracy nauczyciela – procedura” – Dariusz Skrzyński omawia nową procedurę oceny pracy nauczyciela według przepisów, które weszły w życie 1 września 2018 r.
  • Dodatek „Nowa podstawa programowa z pomocą biblioteki szkoły ponadpodstawowej” – Monika Nagowska pokazuje możliwości i zakres współpracy biblioteki szkolnej z nauczycielami przedmiotowymi przy realizacji nowej podstawy programowej dla liceum i technikum, która będzie obowiązywała od 1 września 2019 roku. Poddaje analizie te zapisy podstawy programowej, które sprzyjają zaplanowaniu współpracy z nauczycielami poszczególnych przedmiotów. Chodzi szczególnie o zapisy, w których jest mowa o umiejętnościach związanych z szeroko pojętą informacją i samodzielnym poszukiwaniem wiedzy. Szczególną uwagę poświęca współpracy nauczycieli bibliotekarzy i nauczycieli polonistów. Omawia nowy kanon lektur dla uczniów liceum ogólnokształcącego i technikum przez pryzmat okresów literackich.
  • „Szkolne koło profilaktyczno-teatralne” – Dorota Olejnik i Urszula Bodył pokazują, że współpraca pedagoga szkolnego z bibliotekarzem przy realizacji szkolnych przedstawień teatralnych może przynieść wymierne korzyści zarówno aktorom, jak i opiekunom i szkole.
  • „Biblioteczne wyzwanie walentynkowe: Fun Friendship Month – projekt eTwinning” – Aneta Szadziewska zorganizowała projekt w języku angielskim oparty na gamifikacji, w którym zdobywanie wiedzy o własnym regionie zostało połączone z kształceniem umiejętności wyszukiwania informacji i kompetencji cyfrowych.

Scenariusze:

  • „Mój przyjaciel pies” – Kamila Jakubczyk przedstawia scenariusz zajęć opracowany na podstawie książki Holly Webb „Mój niesforny szczeniak” dla uczniów klasy II szkoły podstawowej. Celem zajęć jest popularyzacja czytelnictwa wśród najmłodszych, wzbogacenie wiedzy na temat zwierząt, rozwijanie wyobraźni i ekspresji twórczej dziecka.
  • „Labirynt” – Danuta Błaszczuk przedstawia scenariusz przedstawienia teatralnego na podstawie bajki terapeutycznej „Labirynt” Agnieszki Kozak.
Opracowanie: Barbara Skarżyńska
„Dyrektor Szkoły” 2018 nr 11

DyrektorSzkoly130

  • „Edukacja dla tradycji” – Tomasz Kozłowski zastanawia się, jak w dzisiejszych czasach, kiedy pamięć o korzeniach staje się balastem, kształtować potrzebę uczestnictwa w tradycji swojego kraju oraz potrzebę i kulturę dialogu. Dostrzega ważną rolę szkoły w budowaniu świadomości polskich tradycji jako istotnego elementu tożsamości uczniów.
  • „Prognoza zmian w szkolnictwie branżowym” – Stanisław Szelewa omawia najważniejsze założenia projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw dotyczące szkolnictwa branżowego.
  • „Obserwacja kształtowania kompetencji kluczowych” – Małgorzata Nowak omawia cele i rodzaje obserwacji zajęć, uwzględniające kształtowanie kompetencji kluczowych. Przypomina zasady prowadzenia rozmów dyrektora z nauczycielem przed i po obserwacji zajęć.
  • „Zarządzanie bez mitów” – w kolejnej lekcji w Praktycznej Akademii Zarządzania Tomasz Garstka poddaje krytyce popularne mity dotyczące zarządzania. Dotyczą one: uniwersalnych faz rozwoju grupy B. Tuckmana, kreatywności zgranego zespołu, burzy mózgów, nagród jako motywatora do pracy, pozytywnego myślenia oraz wrodzonej charyzmy dyrektora. Autor zapoznaje z faktami wynikającymi z badań na temat tych mitów i przedstawia konstruktywne sposoby postępowania, alternatywne wobec mitów.
  • „Procedura oceny pracy nauczyciela” – Piotr Gąsiorek przedstawia w ujęciu tabelarycznym kolejne czynności wykonywane w toku postępowania w sprawie oceny pracy nauczyciela wraz z informacją o wymaganych dokumentach oraz terminach poszczególnych zadań.
  • „Procedura oceny pracy dyrektora” – Piotr Gąsiorek przedstawia w ujęciu tabelarycznym kolejne czynności wykonywane w toku postępowania w sprawie oceny pracy dyrektora szkoły wraz z terminami poszczególnych zadań.
  • „Uczenie się przez konstruowanie” – Anna Satel omawia główne założenia konstrukcjonizmu, czyli uczenia się przez tworzenie, które wywodzą się z innej znanej teorii nauczania – konstruktywizmu. Zgodnie z ideą konstrukcjonizmu podmiotem procesu uczenia się jest dziecko, które samodzielnie próbując rozwiązać jakiś problem, stawia pytania, poszukuje rozwiązań, wykorzystując przy tym nowoczesne cyfrowe narzędzia. Jest twórcą wiedzy, a nie tylko biernym odbiorcą gotowej wiedzy.
  • „Patriotyzm w czasach pokoju” – Jacek Królikowski zachęca do podjęcia rozmowy z uczniami na temat tego, czym jest dla nich patriotyzm i czy można być patriotą, nie przelewając krwi za ojczyznę. Na użytek rozmowy z uczniami proponuje przyjąć rozumienie patriotyzmu jako poczucie więzi z ojczyzną i gotowość do działań dla jej dobra. Podaje kilka propozycji, które można wykorzystać w realizacji projektów powiązanych tematycznie z patriotyzmem.
  • Niezbędnik Dyrektora Szkoły został poświęcony szkolnej przedsiębiorczości. W artykule Bogdana Bugdalskiego „Nowa koncepcja przedsiębiorczości” zwrócono uwagę na nowy sposób realizacji treści z zakresu przedsiębiorczości. Omówiono elementy przedsiębiorczości zawarte w nowej podstawie programowej dla poszczególnych etapów nauczania. Obowiązująca od września 2017 r. podstawa programowa sukcesywnie wprowadza kształcenie kompetencji przedsiębiorczości na różnych przedmiotach. Bartosz Małecki przedstawia zasady nowego modelu kształcenia podstaw przedsiębiorczości, w którym powinni brać udział nauczyciele innych przedmiotów i podaje przykłady przekazywania uczniom wiedzy ekonomicznej w celu wyposażenia ich w kompetencje przydatne na rynku pracy. Alicja Pacewicz w artykule „Jak uczyć przedsiębiorczości” na przykładach programów z zakresu edukacji ekonomicznej omawia sposoby rozwijania i promowania aktywnej postawy wobec życia, uczenia dzieci i młodzieży przedsiębiorczości oraz inspirowania do podejmowania biznesowych inicjatyw.
„Monitor Dyrektora Szkoły” listopad 2018

MonitorDyrektoraSzkoly134

  • „Kontrola zarządcza 2018 w praktyce” – Jan Lewandowski udziela wskazówek, jak powinna właściwie przebiegać kontrola zarządcza w działaniach dyrektora szkoły. Kontrola zarządcza stanowi ogół działań podejmowanych w szkole lub placówce dla zapewnienia realizacji jej celów i wynikających z nich zadań w sposób zgodny z prawem, efektywny, oszczędny i terminowy.
  • „Inwentaryzacja w szkole” – Joanna Lesińska omawia sposoby, terminy i częstotliwość przeprowadzania inwentaryzacji zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o rachunkowości (Dz. U. z 2018 r. poz.395). Uwagę poświęca również problematyce inwentaryzacji w bibliotece szkolnej.
  • „Kontrola sanepidu” – Wiesława Mądrowska podpowiada, jak placówki oświatowe powinny przygotować się do kontroli sanepidu i wyjaśnia, jakie sfery działalności szkoły podlegają kontroli.
  • „Jesienne przygotowania do wiosennych egzaminów” – Michał Łyszczarz omawia wszystkie jesienne terminy i obowiązki dyrektora placówki niepublicznej dotyczące egzaminu ósmoklasisty oraz egzaminu gimnazjalnego.
  • „Zamknięcie roku finansowego oraz planowanie kolejnego” – Maria Pecyna omawia czynności związane z przygotowaniem sprawozdania finansowego za 2018 rok zgodnie z rozporządzeniem w sprawie rachunkowości oraz planów kont dla jednostek budżetowych, obowiązującym od 1 stycznia 2018 r. Wyjaśnia, jak powinno przebiegać planowanie budżetu na 2019 rok. Projekt planu finansowego oraz sam plan finansowy na 2019 rok szkoła przygotowuje na podstawie ustawy o finansach publicznych oraz rozporządzenia w sprawie sposobu prowadzenia gospodarki finansowej jednostek budżetowych.
  • „Doskonalenie zawodowe nauczycieli” – Ewa Norkowska omawia obowiązujący system doskonalenia nauczycieli oraz ustawowy obowiązek doskonalenia nauczycieli realizowany zgodnie z potrzebami szkoły od 1 września 2018 r. Wyjaśnia sposób finansowania form doskonalenia zawodowego nauczycieli oraz realizację obowiązku dyrektora szkoły określenia potrzeb nauczycieli w zakresie doskonalenia.
  • „Dzieci z autyzmem w szkole” –rozmowa z Izabelą Łapińską, psychologiem specjalnym, o edukacji i zaburzeniach dzieci ze spektrum ASD, warunkach, jakie musi spełniać szkoła i przedszkole, żeby mogły przyjąć dziecko autystyczne, kwalifikacjach nauczycieli wspomagających oraz sposobie prowadzenia zajęć dla dzieci z autyzmem.

W „Narzędziowni” zamieszczono: wzór umowy o pracę z nauczycielem na czas nieokreślony; przykład planu pracy wychowawczo-profilaktycznej dla klasy VIII szkoły podstawowej w roku szkolnym 2018/2019; rejestr otrzymanych nagród i odznaczeń przez nauczycieli i innych pracowników szkoły/ placówki; otwarcie stażu i przydzielenie opiekuna stażu; sprawozdanie dyrektora do awansu; przykładowy harmonogram prac związanych z zamknięciem roku finansowego 2018 w szkole; wniosek o przyznanie nagrody organu prowadzącego dla dyrektora; wniosek o przyznanie nagrody kuratora oświaty za osiągnięcia dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze; uchwałę w sprawie ustalenia organizacji doskonalenia zawodowego nauczycieli; projekt oceny dorobku zawodowego za okres stażu.

„Monitor Dyrektora Przedszkola” listopad 2018

MonitorDyrektoraPrzedszkola133

  • „Obowiązki dyrektora związane z kształceniem dzieci niepełnosprawnych” – Wiesława Mądrowska wylicza obowiązki dyrektora związane z opieką, wychowaniem i kształceniem dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi regulującymi kwestię kształcenia dzieci niepełnosprawnych. Podpowiada rozwiązania, które ułatwią dyrektorowi wywiązać się z realizacji obowiązków.
  • „Wspomaganie nauczycieli w wykonywaniu ich obowiązków” – Wiesława Mądrowska omawia jeden z obowiązków dyrektora przedszkola wykonywanych w ramach nadzoru pedagogicznego, jakim jest wspomaganie wewnętrzne nauczycieli w realizacji ich zadań. Wyjaśnia, jak zaplanować wspomaganie wewnętrzne, uwzględniając diagnozę potrzeb nauczycieli, współpracę z liderem WDN oraz wspomaganie zespołowe w doskonaleniu kompetencji nauczycieli.
  • „Pomoc psychologiczno-pedagogiczna – o czym nie można zapomnieć w roku szkolnym 2018/2019” – Małgorzata Łoskot nawiązuje do jednego z kierunków realizacji zadań nadzoru pedagogicznego w roku szkolnym 2018/2019, jakim są kontrole prowadzone przez pracowników kuratoriów skupione na ocenie prawidłowości zapewnienia dzieciom w publicznych przedszkolach pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Omawia aktualne przepisy dotyczące udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w przedszkolach, regulujące pracę nauczycieli i specjalistów realizujących zadania w zakresie pomocy psychologiczno-pedagogicznej, oraz zadania dyrektora przedszkola w tym obszarze.
  • „Stulecie niepodległości okazją do kształcenia postawy patriotycznej. Nadzór dyrektora nad realizacją wychowania patriotycznego” – Wiesława Mądrowska przekazuje porady dla dyrektora przedszkola, jak wspomagać nauczycieli w realizowaniu podstawy programowej, w szczególności wychowania patriotycznego, jak kontrolować tę realizację oraz jak włączać rodziców do współpracy w realizacji tego zadania.
  • „Sytuacje kryzysowe związane z odbiorem dzieci z przedszkola” – Lidia Kołodziejska podpowiada, jak postępować w sytuacjach kryzysowych związanych z odbiorem dzieci z przedszkola. Omawia regulacje prawne, przykład zapisu w statucie przedszkola, procedury postępowania w sytuacjach szczegółowych: kiedy po dziecko zgłasza się rodzic/ opiekun prawny będący pod wpływem alkoholu lub narkotyków lub w przypadku odbierania dziecka z przedszkola przez rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji.
  • „Prawo wewnętrzne w przedszkolu” – Wiesława Mądrowska omawia wymogi w zakresie prawa wewnętrznego dla przedszkoli publicznych i niepublicznych: konieczność posiadania określonych regulaminów, obowiązki dyrektora, nauczycieli, pozostałych pracowników przedszkola oraz rodziców.
  • „Czy powołanie IOD jest obowiązkowe w przedszkolu niepublicznym” – Michał Łyszczarz omawia regulacje prawne dotyczące powoływania inspektora ochrony danych (IOD) z uwzględnieniem specyfiki przedszkola niepublicznego. Zgodnie z przepisami wyjaśnia, kiedy należy wyznaczyć IOD i kto może nim zostać.
  • „Zagrożenie niedostosowaniem społecznym – paleta barw i odcieni” – Małgorzata Łoskot porusza problem niedostosowania społecznego, który dotyczy również przedszkolaków. Opisuje zachowania dziecka w wieku przedszkolnym, które można zakwalifikować jako zagrożone niedostosowaniem społecznym. Do dzieci będących w grupie ryzyka zalicza: trudne we współdziałaniu, z zachowaniami nerwicowymi, zahamowane psychoruchowo, obojętne emocjonalnie, nadpobudliwe, agresywne. Omawia działania pomocowe dla dziecka zagrożonego niedostosowaniem społecznym w przedszkolu.
  • W „Narzędziowni” zamieszczono: przykład statutu przedszkola niepublicznego; program profilaktyczno-wychowawczy przedszkola; reguły zachowań obowiązujące w naszym przedszkolu.
„Remedium” 2018 nr 11

Remedium129

  • „Szczęśliwe dzieciństwo – współczesne mity wychowawcze” – Sylwia Pawłowska zwraca uwagę na zmianę postaw współczesnych rodziców wobec wychowywania dzieci i ich wyraźne dążenie do zapewnienia dzieciom szczęśliwego dzieciństwa. Analizuje powszechnie panujące mity na temat wychowania dzieci i podaje przykłady możliwych konsekwencji wychowywania dziecka pod kloszem, umacniania go w wysokiej samoocenie lub nadmiernego krytycyzmu wobec dziecka. Przywołuje koncepcję pediatry i psychoanalityka D. Winnicotta, który opisał, jaki powinien być dobry opiekun dziecka. Według niego podstawową cechą dobrego opiekuna jest otwartość na emocje dziecka.
  • „Wspieranie uczniów w identyfikacji ich mocnych stron” – Paweł Borowiecki podkreśla rolę nauczyciela w kształtowaniu prawidłowej samooceny oraz wspieraniu w odkrywaniu mocnych stron w pracy z uczniami. Wylicza korzyści wykorzystywania swoich mocnych stron w szkole i w przyszłości w pracy zawodowej. Do mocnych stron ucznia zalicza jego cechy charakteru, wiedzę, każdą umiejętność oraz wrodzone talenty. Proponuje ćwiczenia dla uczniów, które pomogą im odkryć swoje mocne strony.
  • „Trudności w koncentrowaniu uwagi u uczniów” – Kaja Chojnacka wyjaśnia, w jaki sposób dziecko naturalnie rozwija zdolność koncentracji uwagi i jak można mu pomóc w przebiegu tego procesu. Zwraca uwagę na podobieństwo niektórych przejawów trudności dziecka w koncentrowaniu uwagi do innych zaburzeń. Z tego powodu często są one mylone np. z ADHD. Dlatego – zdaniem autorki – istotna jest rzetelna diagnoza przeprowadzona przez wykwalifikowanych specjalistów.
  • „Neofobia żywieniowa” – Zuzanna Astecka omawia problem neofobii żywieniowej, definiowanej jako odmowa jedzenia na sam jego widok. Omawia czynniki wpływające na neofobię oraz zachowania rodziców, które sprzyjają utrwalaniu się objawów neofobii. Zwraca uwagę na trudności w odróżnieniu, w którym momencie trudności żywieniowe są jedynie objawem rozwojowej neofobii, a w którym stają się zaburzeniami.
  • „Pornolatki – kontakt nastolatków z pornografią i jego następstwa” – Sylwia Pawłowska porusza problem nałogowego oglądania pornografii przez nastolatków, zaliczanego do grupy uzależnień behawioralnych. Ukazuje przyczyny sprzyjające korzystaniu z pornografii przez młodych ludzi oraz skutki kontaktu z pornografią. Wskazuje na działania minimalizujące szkodliwy wpływ pornografii i przeciwdziałające uzależnieniu od niej.
  • „Świetlice środowiskowe w oczach ich wychowanków” – Maja Vogt-Kostecka przedstawia wyniki badań, których celem było sprawdzenie, jak dzieci oceniają czas spędzony w świetlicach środowiskowych. W opinii dzieci oferta zajęć w świetlicach środowiskowych jest bogata i urozmaicona, czują się w nich bardzo dobrze i chętnie do nich uczęszczają.
„Głos Pedagogiczny” listopad 2018

GlosPedagogiczny135

  • „Autoewaluacja czynności podejmowanych przez pedagoga” – Małgorzata Łoskot zachęca pedagogów szkolnych do przeprowadzenia autoewaluacji, czyli samooceny czynności podjętych w okresie dwóch miesięcy nowego roku szkolnego. Omawia rodzaje autoewaluacji pedagoga szkolnego oraz udziela wskazówek, jak sprawnie dokonać ewaluacji formatywnej.
  • „Czy ludzie w spektrum mają inne potrzeby?” – Joanna Ławicka omawia potrzeby dziecka ze spektrum autyzmu: fizjologiczne, bezpieczeństwa, przynależności i miłości, szacunku, uznania i samorealizacji.
  • „Rozpoznawanie zaburzeń SI u dzieci” – Justyna Kapuścińska-Kozakiewicz uwagę poświęca dzieciom, które mają problem z właściwym odbiorem i przetwarzaniem bodźców dochodzących ze środowiska. Opisuje przyczyny i objawy zaburzeń integracji sensorycznej. Orientacja w objawach zaburzeń integracji sensorycznej u dzieci pozwoli nauczycielom szybciej i sprawniej wdrożyć działania naprawcze.
  • „Cała prawda o półkulach mózgu” – Magdalena Goetz w świetle wyników badań naukowych wyjaśnia prawdy i mity o funkcjonowaniu ludzkiego mózgu. Wyjaśnia, jak to jest faktycznie z mityczną kreatywnością prawej oraz logiką lewej półkuli mózgu, co sprzyja rozwojowi i jak stymulować mózg do rozwoju.
  • „Umiejętność krytycznego myślenia” – Aleksandra Kubala-Kulpińska omawia proces krytycznego myślenia oraz etapy nabywania umiejętności krytycznego myślenia. Opisuje narzędzia do nauki krytycznego myślenia (Drzewko ambitnego celu, Chmurka, Gałąź) ora korzyści z ich stosowania.
  • „Uczeń nadpobudliwy ruchowo – metody ułatwiające funkcjonowanie w szkole” – Aleksandra Kubala-Kulpińska charakteryzuje zachowania ucznia z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi. Podpowiada, w jaki sposób można ułatwić funkcjonowanie dziecka z ADHD w szkole. W tym celu poleca metody, techniki i narzędzia, wskazując obszary usprawniania, stymulacji.
  • „Warsztat badawczo-diagnostyczny pedagoga szkolnego” – Małgorzata Łoskot przypomina o obowiązkach pedagoga szkolnego, które wynikają z przepisów prawa oświatowego. Od pedagoga szkolnego wymaga się umiejętności badawczo-diagnostycznych, w tym stosowania metod, technik i narzędzi badawczych. Autorka przekazuje kilka ważnych informacji i wskazówek odnoszących się do najczęściej stosowanych narzędzi: kwestionariusza ankiety, wywiadu, arkusza obserwacji, testu socjometrycznego, technik projekcyjnych.
  • „Gdy nawarstwiają się zaległości” – Magdalena Goetz podpowiada, w jaki sposób można skutecznie wspierać uczniów w nadrabianiu materiału i przeciwdziałać spowodowanym zaległościami wagarom. Omawia przyczyny kumulowania się zaległości szkolnych.
  • „Nieszablonowe andrzejki” – Magdalena Goetz proponuje zorganizowanie nietuzinkowej lekcji wychowawczej w andrzejki. Tradycyjne wróżby mogą być nie tylko rozrywką, lecz także punktem wyjścia do rozmowy z dziećmi i młodzieżą na ważne tematy. Scenariusz zajęć składa się z dwóch modułów – pierwsza część poświęcona jest zwyczajom andrzejkowym, druga to warsztaty psychoedukacyjne na temat wiary w zabobony z naukowej perspektywy.

W „Narzędziowni” zamieszczono: materiały pomocnicze do lekcji wychowawczej „Nieszablonowe andrzejki”; ankietę dla uczniów dotyczącą relacji interpersonalnych w klasie szkolnej; ankietę dla rodziców pierwszoklasistów dotyczącą podstawowych informacji na temat dziecka, stanu zdrowia i trudności edukacyjnych; ankietę dla wychowawców klas IV–VIII dotyczącą identyfikacji potrzeb w zakresie pogadanek, prelekcji i warsztatów dla uczniów.

„Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 2018 nr 9

POW131

  • „Przygotowanie uczniów do funkcjonowania w środowisku zróżnicowanym kulturowo” – Aneta Sylwia Baranowska przedstawia model oddziaływań edukacyjnych z zakresu edukacji międzykulturowej, który ma przygotować uczniów do funkcjonowania w środowisku multikulturowym. Omawia cele tego modelu oraz treści i sposoby prowadzenia zajęć z edukacji międzykulturowej.
  • „Nowa rzeczywistość – stara szkoła. Nieformalne aspekty szkolnej cyberprzestrzeni” – Zbigniew Łęski zwraca uwagę na dwa aspekty szkolnej cyberprzestrzeni, rozumianej jako przestrzeń komunikacyjna w świecie nowych mediów, w której podmiotami są uczniowie i ich rodzice oraz nauczyciele. Pierwszy aspekt – formalny – dotyczy problematyki korzystania z technologii w procesie dydaktycznym, jak również w oficjalnej komunikacji pomiędzy szkołą a uczniami i ich rodzicami. Drugi aspekt – nieformalny – niekontrolowany, często niedostrzegany, ale niezwykle istotny. Autor skupia się na drugim aspekcie cyberprzestrzeni szkolnej. Ukazuje możliwości kontroli negatywnych aspektów szkolnej cyberprzestrzeni, m.in. poprzez odpowiednio prowadzoną edukację medialną.
  • „Media cyfrowe jako źródło przemian relacji rodzinnych” – Irena Pylypiak ukazuje wpływ mediów elektronicznych na przemiany we współczesnej rodzinie. Przedstawia wyniki badań własnych w zakresie oddziaływania nowych technologii komunikacji na członków rodziny. Z badań wynika, że bezpośrednie komunikowanie się w rodzinie zastępuje komunikacja przez telefon oraz komunikacja w Sieci; komputery, Internet, sieci społecznościowe stają się „przyjaciółmi” w spędzaniu wolnego czasu. Autorka przekazuje także uwagi i zalecenia dla rodziców w celu uniknięcia negatywnych skutków wpływu współczesnych środków komunikacji na relacje w rodzinie.
  • „Samorządność uczniowska na przykładzie działalności Młodzieżowych Rad Dzielnic w Warszawie – bariery i zagrożenia. Raport z badań” – Błażej Przybylski omawia zagadnienie samorządności młodzieży z perspektywy funkcjonowania Młodzieżowych Rad Dzielnic, w skład których wchodzą przedstawiciele szkół znajdujących się w każdej z dzielnic. Opisuje badania warszawskich dzielnicowych rad młodzieży, których celem było zdiagnozowanie słabych i mocnych stron funkcjonowania samorządów młodzieżowych oraz rozpoznanie barier i wskazanie rekomendacji, które mogą zostać wdrożone do polityki młodzieżowej realizowanej w poszczególnych dzielnicach.
„Biblioteka w Szkole” 2018 nr 11

BibliotekaWSzkole132

  • „Pogotowie maturalne – współpraca z biblioteką pedagogiczną” – Elżbieta Kasprzyszak opisuje formy współpracy biblioteki szkolnej z biblioteką pedagogiczną w zakresie udzielania pomocy w nauce maturzystom.
  • „Jeszcze raz podręczniki” – Danuta Majkusiak omawia problemy związane z podręcznikami szkolnymi dotyczące: przejmowania podręczników z likwidowanych szkół, przydziału podręczników dla uczniów niepełnosprawnych, ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, uczniów ze szkoły artystycznej zmieniających szkołę.
  • „WolneLektury.pl to nie tylko lektury szkolne” – Paulina Choromańska opisuje zasoby biblioteki internetowej Wolne Lektury oraz przypomina o zasadach korzystania z nich. Podpowiada, jak wykorzystać te zasoby w szkole.
  • „Biblioexpress. Film jako forma promocji biblioteki” – Anita Poprawska dzieli się z czytelnikami pomysłem na promocję biblioteki z wykorzystaniem filmu.
  • „Od czytania nie da się uciec – matematyczny escape room” – Jadwiga Jurczyk-Motyl zorganizowała w pomieszczeniach biblioteki szkolnej matematyczną zabawę edukacyjną typu escape room. Celem zabawy była promocja czytelnictwa. Do przygotowania zabawy wykorzystano teksty z książki Mariusza Urbanka „Genialni. Lwowska szkoła matematyczna”.
  • „Od stereotypu do akceptacji i zrozumienia” – Helena Pietrzak przedstawia konspekt lekcji bibliotecznej, opracowany na podstawie filmu „Nietykalni”. Jest to okazja do rozmowy z młodzieżą na temat stereotypów i uprzedzeń.
„Biblioteka – Centrum Informacji” 2018 nr 4

BibliotekaCentrumInformacji

  • „Nowe spojrzenie na przekaz – reportaż multimedialny w Sway” – Izabela Rudnicka proponuje atrakcyjne zajęcia dla uczniów z ambicjami dziennikarskimi – stworzenie własnego reportażu multimedialnego z wykorzystaniem narzędzia, jakim jest aplikacja Sway. Narzędzie pozwala w szybki sposób tworzyć i udostępniać interaktywne przekazy.
  • „Nowe trendy w edukacji – BYOD” – Mirosława Bogacz zapoznaje z nowym rozwiązaniem w procesie edukacyjnym, jakim jest BYOD. Polega ono na tym, że uczniowie przynoszą swoje urządzenia mobilne do szkoły w celach edukacyjnych. Autorka dostrzega możliwość wykorzystania tego rozwiązania w internetowych centrach multimedialnych (ICIM).
  • „Wirtualny zapis dziejów, czyli jak wykreować e-kronikę łączącą tradycję ze współczesnością” – Magdalena Brewczyńska zapoznaje z kreatorem stron WWW WebWave i udziela praktycznych wskazówek, jak z nim pracować. Aplikacja umożliwia samodzielne tworzenie witryny WWW. Można ją wykorzystać do opracowania i prowadzenia wirtualnej kroniki biblioteki szkolnej.
  • „Myszką po mapie – Mapy Google jako narzędzie w pracy bibliotekarza” – Mateusz Paradowski wyjaśnia krok po kroku, jak korzystać z serwisu internetowego Mapy Google i pokazuje możliwości wykorzystania serwisu w pracy bibliotekarza. Mapy można wykorzystać m.in. do projektów edukacyjnych, omówienia lektur czy gry miejskiej.
  • „Tworzenie memów w ToonyTool” – Anna Marcol przedstawia narzędzie do tworzenia minikomiksów, które można wykorzystać, przygotowując materiały na bibliotecznego bloga, Facebooka czy witrynę internetową lub na zajęciach bibliotecznych z uczniami.
  • „Aplikacje na smartfony przydatne w pracy bibliotekarza– Moja Biblioteka, Collage Maker, PicsArt” – Katarzyna Chojnacka-Musiał poleca aplikacje internetowe, które warto zainstalować w smartfonie bibliotekarza: Moja Biblioteka – aplikacja służąca do katalogowania książek, Collage Maker – do tworzenia grafik na bazie posiadanych zdjęć, Picsart – do tworzenia grafiki i umieszczania własnych zdjęć.
„Życie Szkoły” 2018 nr 11

ZycieSzkoly136

  • „Językowy habit tracker w edukacji wczesnoszkolnej” – Ewa Ostarek poleca habit tracker – skuteczne narzędzie służące do obserwacji, mierzenia, monitorowania różnego rodzaju nawyków. Zwykły habit tracker wygląda jak tabela z pustymi miejscami do notowania i zakreślania. Autorka pokazuje możliwości jego wykorzystania, m.in. do kształtowania u dzieci zdrowych nawyków żywieniowych, sportowych, szkolnych. Narzędzie można zmienić w językowy habit tracker i przy jego pomocy pomóc uczniom w monitorowaniu ich celów językowych. Można zaproponować uczniom różne rodzaje aktywności językowej, np. śpiewanie piosenek po angielsku, granie w gry językowe.
  • „Uczymy przez zabawę – miejsce zabawy w edukacji wczesnoszkolnej” – Margareta Olszewska i Marzena Oterman przedstawiają propozycje zabaw edukacyjnych, które są dla dzieci formą nie tylko rozrywki, ale również nauki. Wśród propozycji znalazły się zabawy adaptacyjne, ruchowe, z chustą animacyjną Klanza, gry i zabawy dydaktyczne.
  • „Uczeń nadpobudliwy psychoruchowo – metody ułatwiające funkcjonowanie w szkole” – Aleksandra Kubala-Kulpińska omawia zachowania ucznia z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi. Podpowiada, w jaki sposób można ułatwić funkcjonowanie dziecka z ADHD w szkole. W tym celu poleca metody, techniki i narzędzia, wskazując obszary usprawniania, stymulacji.
  • „Łagodzenie stresu – czyli w jaki sposób poznanie samego siebie może zmniejszyć stres” – Eryk Ołtarzewski proponuje ćwiczenia z treningu redukcji stresu poprzez uważność – trzy medytacje (skanowanie ciała, skupienie na oddechu, trzyminutowa medytacja) i jedno zadanie dotyczące samopoznania. Chociaż stresu nie można uniknąć, to zaproponowane ćwiczenia poprzez poznanie siebie i samoakceptację pomogą nam go złagodzić.
  • „Kodowanie i dekodowanie w edukacji muzycznej” – Izabela Breguła pokazuje, że wczesnoszkolna edukacja muzyczna ma wiele wspólnego z kodowaniem i dekodowaniem, czyli podstawowymi formami ćwiczeń, które przygotowują uczniów klas I–III do podjęcia w przyszłości nauki programowania. Wylicza aktywności uczniów zapisane w podstawie programowej dla edukacji wczesnoszkolnej w zakresie związków śpiewu, improwizacji ruchowej, rytmiki i tańca, gry na instrumentach muzycznych znajomości form zapisu dźwięku z kodowaniem i dekodowaniem.
  • „Słyszę i zapominam. Widzę i pamiętam. Robię i rozumiem, czyli metody aktywizujące w szkole” – Anna Meslin opisuje 12 metod aktywizujących najczęściej wykorzystywanych w pracy z uczniami.
  • „Efektywna nauka dzieci z dysleksją” – Edyta Szczepkowska przedstawia przykłady ćwiczeń wspomagających efektywną naukę dzieci z dysleksją, które mogą być stosowane zarówno w pracy indywidualnej, jak i grupowej.
  • „Bawię się sztuką. Kreatywnie, czyli twórczo” – Anna Kalbarczyk przekazuje wskazówki metodyczne do zajęć z zakresu arteterapii „Tworzenie kolorów pochodnych. Kompozycja na płaszczyźnie”, które porządkują i utrwalają wiedzę o kolorach.
Opracowanie: Barbara Skarżyńska
„Dyrektor Szkoły” 2018 nr 10

DyrektorSzkoly121

  • „Kłopotliwy awans” – Bogdan Bugdalski sprawdza, jak to jest z obietnicą dodatku 500+ za wyróżniającą pracę nauczycieli i czy istnieje niebezpieczeństwo, że nauczycieli dyplomowanych będą wypierać z rynku pedagodzy o niższych stopniach awansu zawodowego.
  • „Problemy poradni dla dzieci” – Bogdan Bugdalski sprawdza, jakie szanse na profesjonalną pomoc mają dzieci o specjalnych potrzebach edukacyjnych po wejściu w życie nowych regulacji dotyczących pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Co zmienia w funkcjonowaniu niepublicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych wprowadzony od tego roku szkolnego obowiązek zatrudniania nauczycieli i innych specjalistów na umowę o pracę w niepublicznych placówkach oświatowych, w tym niepublicznych szkołach o uprawnieniach szkół publicznych?
  • „Kształtowanie kompetencji kluczowych” – Małgorzata Nowak omawia praktyczne sposoby i narzędzia do wspólnej z nauczycielami analizy podstawy programowej pod kątem zapisów odnoszących się do kompetencji kluczowych w trzech aspektach: wiedzy, umiejętności i postaw.
  • „Planowanie od końca” – Jacek Królikowski przestawia pomysł na planowanie zajęć, który odwraca typową kolejność. Podczas pobytu w Stanach Zjednoczonych dzięki Stevenowi Shapiro, amerykańskiemu nauczycielowi, autor poznał inny sposób planowania zajęć, nazywany planowaniem od końca (ang. backward planning). Omawia założenia planowania od końca.
  • „Zarządzanie oparte na dowodach” – w kolejnej lekcji Praktycznej Akademii Zarządzania Tomasz Garstka przybliża ideę modelu zarządzania opartą na dowodach, czyli na wynikach badań naukowych. Model ten pozwoli dyrektorowi szkoły, dbającemu o efektywność swojej pracy, wybierać w codziennych działaniach te metody i teorie, które zostały zweryfikowane w wiarygodnych badaniach naukowych. Autor podaje przykład weryfikacji modelu ról grupowych M. Belbina.
  • „RODO w szkolnej codzienności” – Agata Majewska i Bartosz Pudo wyjaśniają sytuacje, z którymi mogą się spotkać dyrektorzy szkół w kontekście nowych przepisów o ochronie danych osobowych. Dotyczą one postępowania z wizerunkiem ucznia w celach wykraczających poza obowiązkowe jego przetwarzanie, przetwarzania danych uczniów poprzez tworzenie zbiorczych list i ich publikację oraz funkcjonowania monitoringu wizyjnego na terenie placówki.
  • „Szkoła sprzyjająca uczeniu się” – Magdalena Goetz podpowiada, na co zwrócić uwagę, aby pomóc uczniom w osiąganiu lepszych wyników w nauce, jakie stosować techniki w rozwijaniu umiejętności skutecznego uczenia się, jak kształtować i podtrzymywać motywację wewnętrzną uczniów.
  • Tematem Niezbędnika Dyrektora Szkoły jest doradztwo zawodowe. Autorzy analizują ostatnio wprowadzone przepisy dotyczące doradztwa zawodowego, dokonują przeglądu badań dotyczących poradnictwa i podają przykłady dobrych rozwiązań. Prawnymi aspektami poradnictwa zajmuje się Michał Łyszczarz, który omawia nowe regulacje dotyczące doradztwa zawodowego obowiązujące od 1 września 2018 r. (Rozporządzenie MEN z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie doradztwa zawodowego – Dz. U. poz. 1675). Cezary Atelak omawia europejskie analizy, raporty i badania dotyczące doradztwa zawodowego. Włodzimierz Kaleta zebrał opinie dyrektorów przedszkoli, szkół i poradni psychologiczno-pedagogicznych na temat nowych rozwiązań prawnych w zakresie doradztwa zawodowego. Aleksandra Marcinkowska i Renata Fijałkowska prezentują brytyjski model poradnictwa zawodowego.
„Monitor Dyrektora Przedszkola” październik 2018

MonitorDyrektoraPrzedszkola128

  • „Ewaluacja wymagania 9. Zarządzanie przedszkolem służy jego rozwojowi” – Wiesława Mądrowska w sposób praktyczny podpowiada dyrektorom, jak przygotować się do ewaluacji wymagania dziewiątego. W tym celu poddaje analizie treści zawarte w charakterystyce tego wymagania i formułuje pytania badawcze oraz pytania kluczowe. W „Narzędziowni” dyrektorzy mogą skorzystać z narzędzi: ankiety dla nauczycieli oraz ankiety dla rodziców w zakresie wymagania 9.
  • „Ewaluacja wymagania 8. Przedszkole w planowaniu pracy uwzględnia wnioski z analizy badań zewnętrznych i wewnętrznych” –w kolejnym artykule Wiesława Mądrowska przekazuje dyrektorom wskazówki, jak poradzić sobie z ewaluacją wymagania ósmego. Dołącza przydatne dla dyrektorów narzędzia: ankietę dla nauczycieli oraz narzędzie do autodiagnozy dyrektora w zakresie spełniania wymagania nr 8.
  • „Oświata w kolejnym roku reformy edukacyjnej” – rozmowa z Anną Ostrowską, zastępcą dyrektora Departamentu Informacji i Promocji MEN, o wdrażanych rozwiązaniach systemowych w oświacie.
  • „Monitorowanie pracowników przedszkola a prawo” – Joanna Lesińska wyjaśnia przepisy o stosowaniu monitoringu przez przedszkola jako pracodawców i jednostki oświatowe. Omawia: dopuszczalne przypadki używania monitoringu wizyjnego, warunki wykorzystywania i przechowywania nagrań, monitoring służbowej poczty elektronicznej oraz inne formy monitoringu (m.in. sprawdzanie odwiedzanych stron internetowych, listy połączeń i wiadomości wysyłanych z telefonu służbowego).
  • „Sprawdzanie kwalifikacji nauczycieli przez nowego dyrektora” – Marta Handzlik-Rosuł omawia wymogi prawne dotyczące kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela w przedszkolu oraz najczęstsze problemy interpretacyjne dotyczące redakcji przepisu art. 26 ust. 1 pkt 5, odwołującej się do przesłanek niezbędnych do zatrudnienia nauczyciela przez mianowanie.
  • „Konflikty wśród nauczycieli – jak działać” – Aneta Buczkowska przedstawia metody rozwiązywania konfliktów na gruncie przedszkolnym oraz postępowanie w sytuacjach konfliktowych. Udziela dyrektorom praktycznych wskazówek, jak poradzić sobie z sytuacją konfliktową w przedszkolu. Proponuje przykładowe narzędzia: ankietę dla nauczycieli; metodę rozwiązywania konfliktów bez porażek według Gordona; przykład ewaluacji wewnętrznej – komunikacja interpersonalna między pracownikami przedszkola.
  • „RODO w przedszkolu – studium przypadku” – Marta Handzlik-Rosuł omawia sytuacje, w jakich przedszkole może wykorzystać dane osobowe wychowanka, a kiedy konieczna jest osobna zgoda rodziców.
  • „Nowe zasady bezpieczeństwa i higieny w przedszkolach w bieżącym roku szkolnym” – Jan Lewandowski omawia najważniejsze zmiany w zasadach bezpieczeństwa i higieny w publicznych szkołach i placówkach: obowiązki dyrektora w zakresie zapewnienia odpowiednich warunków wychowankom i pracownikom, warunki techniczno-organizacyjne związane z ewakuacją osób, szkolenia z zakresu udzielania pierwszej pomocy. Omawia również regulacje dotyczące wody pitnej, zabezpieczenia pomieszczeń, zawieszania zajęć, protokołu powypadkowego, rejestru wyjść grupowych uczniów.
„Monitor Dyrektora Szkoły” październik 2018

MonitorDyrektoraSzkoly127

  • „Aktualna sytuacja prawna w oświacie, czyli zmiany w funkcjonowaniu szkół w nowym roku szkolnym” – Jan Lewandowski przedstawia analizę zmian i zaistniałą w ich konsekwencji sytuację prawną. Wskazuje na najważniejsze zmiany w zakresie: pomocy psychologiczno-pedagogicznej, wycieczek szkolnych, oceny pracy nauczycieli, awansu zawodowego nauczycieli, doradztwa zawodowego, samorządu uczniowskiego, rady rodziców, kształcenia specjalnego.
  • „Co trzeba wiedzieć o egzaminie ósmoklasisty?” – Iza Breguła omawia szczegółowo organizację i harmonogram egzaminu ósmoklasisty, który będzie po raz pierwszy przeprowadzony w roku szkolnym 2018/2019.
  • „Kształcenie zawodowe w polskim systemie oświaty” – Ewa Norkowska opisuje szczegóły nowego sposobu kształcenia zawodowego w szkołach branżowych I i II stopnia oraz w pięcioletnich technikach. Omawia także zmiany programowe w kształceniu zawodowym: wprowadzenie nowej podstawy programowej kształcenia w zawodach oraz Polskiej Ramy Kwalifikacji.
  • „RODO w szkole – studium przypadku” – Marta Handzlik analizuje konkretne sytuacje wykorzystania wizerunku ucznia danej szkoły, w których ma zastosowanie rozporządzenie dotyczące ochrony danych osobowych.
  • „Współpraca dyrektora szkoły ze związkami zawodowymi” – Dyrektor jednostki oświatowej ma obowiązek respektowania praw działających u niego organizacji związkowych. Powinien znać ich zakres, aby należycie współpracować ze związkami zawodowymi i jednocześnie móc sprzeciwić się ewentualnym nadmiernym roszczeniom. Joanna Lesińska wyjaśnia, jak powinna wyglądać relacja między dyrektorem a związkami zawodowymi, które czynności dyrektora szkoły wymagają uzyskania zgody związku zawodowego albo umożliwienia związkowi wyrażenie opinii.
  • „Rola dyrektora w awansie zawodowym nauczycieli od 1 września 2018 r.” – Ewa Norkowska omawia podstawowe obowiązki dyrektora związane z awansem zawodowym nauczycieli, zadania, które musi wykonać w ramach nadzoru pedagogicznego sprawowanego nad procesem awansu zawodowego nauczycieli zatrudnionych w szkole/placówce oświatowej oraz przepisy prawa określające te zadania.

W „Narzędziowni” zamieszczono: propozycję planu pracy pedagoga szkolnego w roku szkolnym 2018/2019; rozkład tematów omawianych z uczniami w ramach realizacji koncepcji logodydaktyki; przykład planu pracy wychowawczo-profilaktycznej dla klasy VIII szkoły podstawowej; propozycję organizacji wewnątrzszkolnego systemu doradztwa zawodowego w statucie szkoły.

„Głos Pedagogiczny” październik 2018

GlosPedagogiczny125

  • „Wspieranie uczniów z problemami natury psychicznej” – Małgorzata Łoskot porusza zagadnienie zaburzeń psychicznych, których doświadczają uczniowie. Szacuje się, że problem ten może dotyczyć 2% dzieci w wieku od 6 do 12 lat i 20% nastolatków. W artykule omówiono symptomy i przebieg zaburzeń psychicznych u dzieci i młodzieży oraz system szkolnego wsparcia zdrowia psychicznego uczniów (obowiązek realizacji zadań z zakresu promocji zdrowia psychicznego oraz profilaktyki zaburzeń psychicznych).
  • „Wiara w cuda czy wiara w człowieka?” – Joanna Ławicka zapoznaje z etapami prawidłowo przeprowadzonej diagnostyki dziecka z autyzmem. Omawia zasady wspierania rozwoju społeczno-emocjonalno-komunikacyjnego dziecka ze spektrum oraz możliwości pomocy jego rodzinie. Pokazuje rolę specjalisty pracującego z dzieckiem z autyzmem, szczególnie w obszarze budowania z nim relacji społecznych.
  • „Uzależnienie od gier komputerowych – jak z nim walczyć?” – Zaburzenia związane z graniem w gry komputerowe znalazły się w najnowszej edycji klasyfikacji chorób ICD-II opublikowanej przez Światową Organizację Zdrowia. Aleksandra Kubala-Kulpińska omawia przyczyny i symptomy uzależnienia od gier komputerowych oraz terapię uzależnienia od gier. W zakresie przeciwdziałania uzależnieniom wskazuje na działania profilaktyczne, prowadzone dwutorowo: z jednej strony należy uświadamiać rodziców o istnieniu problemu, z drugiej zaś podjąć działania ukierunkowane na ucznia.
  • „Postawa 3X – czy może być atrakcyjna dla uczniów?” – tematem artykułu Aleksandry Kubali-Kulpińskiej jest postawa pełnej abstynencji 3X, wybierana przez nieliczną grupę nastolatków. Młodzi 3X to nietypowi abstynenci, czyli tacy, którzy są powściągliwi, wstrzemięźliwi i się powstrzymują – pisze autorka. Termin „postawa 3X” oznacza zespół zachowań, myśli i emocji wynikających z traktowania abstynencji jako wartości samej w sobie, które odnoszą się właśnie do niej, a nie do przedmiotu abstynencji. W artykule opisano różne typy relacji występujących między osobami wybierającymi postawę abstynencji a ich otoczeniem w stosunku do postawy 3X.
  • „Znaczenie integracji sensorycznej dla prawidłowego rozwoju dziecka” – Justyna Kapuścińska-Kozakiewicz wyjaśnia, czym jest integracja sensoryczna, jak można ją rozpoznać, jakie są etapy rozwoju integracji sensorycznej, w jaki sposób determinuje prawidłowy rozwój dziecka.
  • „Bezpiecznie na wycieczce szkolnej” – Dorota Zając omawia obowiązki dyrektora szkoły jako organizatora wycieczki szkolnej oraz kadry wycieczki, organizację przewozu dzieci oraz zasady zapewnienia bezpieczeństwa dzieci i młodzieży podczas wycieczek wędrownych.
  • „Przyjaźń i miłość – jak dbać o relacje z ważnymi osobami?” – Magdalena Goetz proponuje lekcje wychowawcze, których tematem jest znaczenie przyjaźni i miłości w życiu człowieka oraz budowanie i pielęgnowanie związków przyjacielskich i intymnych. Lekcje wychowawcze będą dla młodzieży okazją do pogłębionej refleksji i poszerzenia wiedzy na te tematy.
  • „Inicjacja seksualna, pornografia i mity dotyczące seksu – trudne tematy rozmów z młodzieżą” – artykuł Marty Banout skupia się na rozmowach z młodzieżą o inicjacji seksualnej w kontekście powszechnego dostępu do pornografii w Internecie. Przedstawia najczęściej pojawiające się obrazy seksu w filmach pornograficznych oraz ogólne zasady edukacji seksualnej.

W „Narzędziowni”: wskazówki merytoryczne do poprowadzenia zajęć: „Przyjaźń i miłość – jak dbać o relacje z ważnymi osobami?”; plan pracy wychowawczo-profilaktycznej dla klasy VIII szkoły podstawowej w roku szkolnym 2018/2019; schemat planu pracy pedagoga szkolnego na rok szkolny 2018/2019.

„Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 2018 nr 8

POW123

  • „Inicjatywność i przedsiębiorczość jako kompetencja kluczowa (nauczyciela) XXI wieku” – Joanna Jaworska podejmuje analizę kompetencji nauczyciela w kontekście realizacji zadań edukacyjnych, ze szczególnym uwzględnieniem kompetencji w zakresie inicjatywności i przedsiębiorczości. Uważa, że warunkiem koniecznym do rozwijania kompetencji kluczowych w szkole jest aktywny i przedsiębiorczy nauczyciel. Efekty pracy przedsiębiorczego nauczyciela w kontekście procesów edukacyjnych mogą przejawiać się kreowaniem innowacji, nowych wartości, wykorzystaniem nadarzających się sytuacji. Autorka zwraca uwagę na małe zainteresowanie badawcze nad przedsiębiorczością polskich nauczycieli. Przytacza wyniki badań podjęte przez Martę Kondracką-Szalę dotyczące samoświadomości nauczycieli w zakresie posiadanych kompetencji oraz rozumienia pojęcia przedsiębiorczości.
  • „Myślenie projektowe jako wsparcie akademickiego kształcenia pedagogów” – Ewa Duda podejmuje temat edukacji spersonalizowanej w kontekście współczesnej dydaktyki akademickiej. Edukacja spersonalizowana oznacza dostosowanie nauczania do aktualnej sytuacji, cech i potrzeb uczących się. Jedną z form kształcenia spersonalizowanego jest metoda myślenia projektowego. Autorka omawia etapy kształcenia metodą myślenia projektowego oraz przedstawia przykład projektu realizowanego tą metodą.
  • „Nowe technologie w edukacji – wyzwania dla nauczycieli w perspektywie analizy transakcyjnej” – Anna Pierzchała podejmuje rozważania na temat trudności włączenia nowych technologii do procesu kształcenia oraz swoistego oporu przed zmianą warsztatu nauczycielskiego. W poszukiwaniu źródeł oporu środowiska nauczycielskiego przed wprowadzaniem nowych technologii do edukacji szkolnej autorka odwołuje się do koncepcji analizy transakcyjnej. Twórca koncepcji Eric Berne określa ją jako „teorię osobowości opartą na badaniu określonych składowych ego”. Zdaniem autorki wykorzystanie analizy transakcyjnej w procesie kształcenia i doskonalenia kadry pedagogicznej mogłoby stać się narzędziem zmiany poprzez podniesienie świadomości osób konstruujących proces edukacyjny w zakresie rozumienia siebie i mechanizmów, które determinują ich aktywność zawodową.
  • „Współpraca rodziców ze szkołą – założenia i realia” – Katarzyna Wołk analizuje przepisy prawne regulujące prawa i obowiązki rodziców w systemie edukacyjnym oraz omawia możliwe formy współuczestniczenia rodziców w życiu szkoły. Przedstawia oczekiwania co do współpracy rodziców ze szkołą oraz realne możliwości placówki edukacyjnej w kontekście przeprowadzonych badań empirycznych. Badania przeprowadzono w 2018 r. wśród rodziców uczniów szkół podstawowych miejskich usytuowanych na terenie woj. lubelskiego. Pierwszy problem objęty badaniami dotyczył opinii rodziców, czy powinni uczestniczyć w życiu szkoły, a jeżeli tak, to czy faktycznie uczestniczą i w jakiej formie i czy są zaangażowani we współpracę. Kolejnym zagadnieniem były oczekiwania rodziców wobec współpracy ze szkołą – możliwość wpływu na wybór lub zmianę nauczyciela, możliwość ingerowania w plan lekcji uczniów, co chcieliby zmienić w ramach współpracy.
  • „Poczucie samotności młodzieży w dobie portali społecznościowych” – Joanna Wrótniak podejmuje próbę odpowiedzi na pytanie, czy portale społecznościowe mogą być swego rodzaju lekarstwem na odczuwaną samotność wśród młodych ludzi, czy raczej bodźcem, który zwiększa poziom jej odczuwania. Przedstawia wyniki badań własnych, których głównym celem było ustalenie, czy aktywność na portalach może mieć związek z poczuciem samotności młodzieży.
„Remedium” 2018 nr 10

Remedium126

  • „Depresja wśród dzieci i młodzieży” – Sylwia Pawłowska przybliża specyfikę depresji wśród dzieci i młodzieży. Omawia czynniki wyzwalające depresję u dzieci i młodzieży oraz zachowania u młodszych dzieci i nastolatków, które powinny wzbudzić czujność opiekunów, bo mogą być oznakami depresji. Podpowiada, jak pomóc dziecku cierpiącemu na depresję.
  • „Na dobry początek” – Karolina Appelt omawia rodzaje wsparcia ze strony rodziców i nauczycieli w procesie budowania gotowości szkolnej dziecka. Zwraca uwagę na znaczenie funkcji dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej nauczyciela w pierwszym etapie kształcenia dziecka. Podkreśla, jak ważne jest kształtowanie u dzieci od pierwszych dni szkolnych takiego schematu nauczyciela, w którym będzie funkcjonować świadomość wszystkich funkcji spełnianych przez ich nauczyciela.
  • „Gdy dziecko się boi” – Maria Kożuchowska omawia wpływ lęku na funkcjonowanie dziecka oraz mechanizm powstawania i utrzymywania napadów paniki bądź lęku. Jedną ze skutecznych metod pomocy dziecku w zmaganiach z lękiem jest bajkoterapia, którą można wykorzystać również w walce z mutyzmem wybiórczym, wynikającym z zaburzeń lękowych. Autorka proponuje wykorzystanie bajki z książki Joanny Bogudał-Borkowskiej „Opowieści o Czujątkach”.
  • „Znaczenie autorytetu – autorytet rodziców” – przedmiotem rozważań Janusza Rusaczyka jest znaczenie i rola autorytetu w warunkach współczesnych zmian społecznych i wzrostu znaczenia takich idei, jak indywidualizm. Zastanawia się nad przyczynami upadku autorytetu nauczycielskiego. Ukazuje źródła autorytetu rodzicielskiego oraz czynniki osłabiające lub wzmacniające autorytet rodzica.
  • „Metody pracy z dziećmi wspomagające radzenie sobie ze stresem” – Marta Komorowska proponuje zabawy i ćwiczenia, które można wykorzystać dla dzieci w różnym wieku, odpowiednio je modyfikując. Funkcję regulatora emocji dla dzieci pełni zabawa. Zaproponowane zabawy pomogą rozpoznawać emocje, odzyskać równowagę po jakimś burzliwym zdarzeniu, kształtować zdrowe poczucie własnej wartości.
  • „Kształtowanie umiejętności psychospołecznych dzieci” – Maria Kożuchowska omawia sposoby kształtowania przez rodziców umiejętności psychospołecznych dzieci, przydatnych w codziennym funkcjonowaniu. Poleca metody, jakimi rodzice mogą wspomóc rozwój umiejętności rozwiązywania problemów oraz współpracy z innymi ludźmi u swoich dzieci.
  • „Granie w gry komputerowe / online – nie taki diabeł straszny” – artykuł Magdaleny Rowickiej jest próbą odpowiedzi na pytania dotyczące grania w gry komputerowe: czy faktycznie można porównać zagrożenia niesione przez granie w gry hazardowe z niebezpieczeństwem wynikającym z grania w gry komputerowe i czy przyczyny silnego angażowania się w nie są podobne. Powołuje się na badania naukowe dotyczące psychologicznych aspektów grania w gry, opisujące klasyfikację motywów do grania.
  • „5 szans i 5 niebezpieczeństw, które czekają na młodzież w sieci” – Filip Konopczyński opisuje niebezpieczeństwa o charakterze przestępstw, jakie młodzież spotyka w Internecie (m.in. oszustwa finansowe, brutalne treści, szpiegujące zabawki). Pokazuje również szanse, jakie daje Internet, takie jak nieograniczony dostęp do wiedzy, możliwości komunikacji online z rówieśnikami z całego świata i inne.
  • „Psychospołeczne determinanty alkoreksji”. Cz. II – Beata Hoffmann omawia uwarunkowania alkoreksji (biologiczne, psychologiczne i społeczno-kulturowe), skutki zaburzenia oraz możliwości profilaktyki w zmniejszaniu rozpowszechniania zaburzenia.
„Życie Szkoły” 2018 nr 10

ZycieSzkoly122

  • „Fonoholizm – nadużywanie smartfonów. Najważniejsze symptomy oraz czynniki ryzyka” – Maciej Dębski omawia symptomy i czynniki ryzyka nadużywania smartfonów na podstawie przeprowadzonych badań przez Fundację Dbam o Mój Z@Sięg oraz Uniwersytet Gdański. Fonoholizm odnosi się do zaburzenia behawioralnego w postaci nałogowego używania telefonu komórkowego.
  • „Bawię się sztuką. Kreatywnie, czyli twórczo” – Anna Kalbarczyk przedstawia scenariusz zajęć z zakresu arteterapii poświęcony postrzeganiu przestrzennemu. Tematem zajęć są wariacje z literą wyciętą z papieru. Zajęcia rozwijają kreatywność, logiczne myślenie, sprawność manualną, utrwalają wiedzę o literach i rozszerzają wiedzę o kompozycji przestrzennej.
  • „Informacja zwrotna – świadomy dialog nauczyciela a uczniem” – Informacja zwrotna to istotna część strategii oceniania kształtującego. Margareta Olszewska podkreśla rolę informacji zwrotnej w kontaktach z uczniami i budowaniu dobrych relacji nauczyciela z uczniem. Podpowiada, jak poprawnie skonstruować informację zwrotną. Podaje przykłady dobrze sformułowanych komentarzy.
  • „Mapy marzeń” – Ewa Ostarek podpowiada, jak przeprowadzić lekcję z wykorzystaniem map marzeń. Tworzenie takich map przez uczniów rozwija w nich kreatywność oraz zdolności artystyczne. Mapy marzeń można wykorzystać nie tylko w edukacji wczesnoszkolnej, ale także w językowej oraz na zajęciach z różnych przedmiotów w klasach starszych. W artykule opisano sposoby przygotowywania mapy marzeń oraz problemy, jakie mogą pojawić się przy takim zadaniu.
  • „Jak rozwinąć umiejętność uczenia się dzieci z dysleksją?” – Edyta Szczepkowska przekazuje wskazówki do pracy z dzieckiem z dysleksją. Przedstawia przykłady ćwiczeń wspomagających rozwijanie umiejętności uczenia się dzieci z dysleksją, które mogą być stosowane zarówno w pracy indywidualnej, jak i grupowej.
  • „Zabawy integrujące zmysły” – Aneta Winczewska i Piotr Winczewski przedstawiają zabawy, które mogą ułatwić dzieciom integrowanie doznań zmysłowych.
  • „W świecie zmysłów, czyli jak usprawnić integrację sensoryczna uczniów” – Aleksandra Kubala-Kulpińska udziela wskazówek, jak usprawnić integrację sensoryczną uczniów. Omawia: czynniki, które mogą być determinantami zaburzeń integracji sensorycznej, podział i symptomy zaburzeń przetwarzania sensorycznego, działania stymulujące integrację sensoryczną.
  • „Bohaterowie ulubionych baśni” – Magdalena Krawczonek proponuje scenariusz zajęć w klasach I–III szkoły podstawowej, których celem jest wdrażanie dzieci do czytelnictwa poprzez zainteresowanie klasyką baśni.

Do wydania dołączono plakaty: „Warzywa”, „Malarskie pory roku”, „System segregacji odpadów”.

„Biblioteka w Szkole” 2018 nr 10

BibliotekaWSzkole124

  • „Dokumenty księgowe i odpisy w erze podręcznikowej” – Danuta Majkusiak udziela praktycznych wskazówek na temat prowadzenia dokumentów bibliotecznych pod kątem rozliczenia z księgowością, z uwzględnieniem ewidencji i ubytkowania różnego rodzaju podręczników.
  • „Sztuka opowiadania w szkole” – Edyta Ślączka-Poskrobko podpowiada, jak tworzyć niezapomnianą i angażującą opowieść. W tym celu można posłużyć się prostym schematem, zaproponowanym przez literaturoznawcę Josepha Campbella, który nazwał go monomitem. Autorka podaje przykłady przedmiotów, na których można zastosować opowieść.
  • „Z biblioteki do księgarni – nastolatki tłumaczą literaturę piękną” – Jerzy Celichowski przedstawia ciekawy pomysł na promocję czytelnictwa przez bibliotekę polegający na zorganizowaniu przekładu literatury pięknej przez młodzież i wydaniu gotowego tłumaczenia w formie książkowej. Autor opisuje projekt zorganizowany w szkole przy Ambasadzie RP w Budapeszcie, w ramach którego uczniowie zajęli się tłumaczeniem książki Anny Onichimowskiej „Dziesięć stron świata” na język węgierski. Taki projekt można zainicjować również w polskiej szkole wśród uczniów dobrze znających język obcy.
  • W kolejnym dodatku „Biblioterapia w Szkole” znajdują się scenariusze zajęć, których celem było wsparcie uczniów w sytuacjach trudnych. Redaktor wydania dr Wanda Matras-Mastalerz we wstępie pisze: „Autorki poszczególnych scenariuszy pokazały, jak różnorodne i ciekawe mogą być obszary spotkań i dialogu z literaturą. Począwszy od biblioedukacji ekspresyjnej, poprzez biblioporadnictwo i bibliosocjalizację, aż po biblioterapię wykorzystaną w promocji zdrowia i w rozwoju psychicznym”.
Opracowanie: Barbara Skarżyńska
„Monitor Dyrektora Przedszkola” wrzesień 2018

MonitorPrzedszkola110

  • „Nowe kierunki polityki oświatowej państwa a nadzór pedagogiczny w roku szkolnym 2018/2019” – Jan Lewandowski omawia kierunki polityki oświatowej państwa, które mają bezpośrednie lub pośrednie odniesienie do przedszkoli. Kierunki te stanowią wyznacznik do planowania przez dyrektorów zadań z zakresu nadzoru pedagogicznego w roku szkolnym 2018/2019.
  • „Ewaluacja 2018, czyli jak dyrektor przedszkola realizuje wymagania ewaluacyjne wyznaczone w kierunkach realizacji polityki oświatowej państwa w roku 2018/2019” – Jan Lewandowski opisuje, w jaki sposób dyrektor przedszkola może przygotować przedszkole do wykazania pełnej realizacji w swojej placówce wyznaczonych przez Ministra Edukacji Narodowej wymagań ewaluacyjnych. W ramach realizacji ewaluacji w przedszkolu zostały wyznaczone trzy wymagania: Dzieci nabywają wiadomości i umiejętności określone w podstawie programowej wychowania przedszkolnego; Dzieci są aktywne; Przedszkole współpracuje ze środowiskiem lokalnym na rzecz wzajemnego rozwoju.
  • „Ocena pracy nauczyciela – zadania i obowiązki dyrektora” – Lidia Kołodziejska omawia zadania dyrektora związane z oceną pracy nauczyciela, ze zwróceniem uwagi na nowe przepisy dotyczące oceniania pracy zawodowej nauczycieli. Dołącza propozycje karty oceny pracy, poziomu spełniania wszystkich kryteriów oceny pracy, regulaminu oceny pracy nauczycieli oraz załącznika do regulaminu „Wskaźniki do oceny pracy nauczyciela”.
  • „Czas pracy niepełnosprawnych nauczycieli według nowych zasad” – Joanna Lesińska wyjaśnia, jakie warunki musi spełnić nauczyciel z co najmniej umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, aby mógł realizować dodatkowe godziny. Zgodnie z nowymi przepisami od roku szkolnego 2018/2019 nauczyciele ci korzystają ze zniżki pensum, ale nie przydziela się im godzin ponadwymiarowych.
W „Narzędziowni” zamieszczono:plan nadzoru pedagogicznego dyrektora przedszkola na rok szkolny 2018/2019; arkusz kontrolny wniosków z nadzoru pedagogicznego określonych w poprzednim roku szkolnym, rekomendowanych do realizacji w bieżącym roku szkolnym; plan ewaluacji wewnętrznej zgodnie z kierunkami polityki oświatowej 2018/2019 i wnioskami z nadzoru pedagogicznego 2017/2018; plan obserwacji zajęć; plan kontroli wewnętrznej w zakresie przestrzegania przez nauczycieli przepisów prawa; plan wspomagania nauczycieli w wykonywaniu ich zadań w zakresie działalności wychowawczej, dydaktycznej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej; plan monitorowania pracy przedszkola w zakresie udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej oraz innej działalności statutowej.
„Monitor Dyrektora Szkoły” wrzesień 2018

MonitorSzkoly109

  • „Ewaluacja 2018, czyli jak dyrektor szkoły realizuje wymagania ewaluacyjne wyznaczone w kierunkach realizacji polityki oświatowej państwa w roku 2018/2019” – Jan Lewandowski opisuje, w jaki sposób dyrektor szkoły może przygotować swoją szkołę do wykazania pełnej realizacji wyznaczonych przez Ministra Edukacji Narodowej wymagań ewaluacyjnych. W ramach realizacji ewaluacji w szkołach zostały wyznaczone trzy wymagania: Uczniowie nabywają wiadomości i umiejętności określone w podstawie programowej; Uczniowie są aktywni; Szkoła lub placówka współpracuje ze środowiskiem lokalnym na rzecz wzajemnego rozwoju. Do artykułu dołączono przykładowe projekty ewaluacji.
  • „Zmiany w prawie oświatowym w roku szkolnym 2018/2019” – Magdalena Mikoś-Korzeń przedstawia zmiany w przepisach ustawy Prawo Oświatowe, które Ministerstwo Edukacji Narodowej planuje wprowadzić w nowym roku szkolnym. Zasadnicze zmiany dotyczą kształcenia zawodowego: udziału pracodawców w kształceniu zawodowym; zmian w klasyfikacji zawodów i podstawach programowych; placówek umożliwiających uzyskanie i uzupełnienie wiedzy, umiejętności i kwalifikacji zawodowych; praktycznej nauki zawodu; stażu uczniowskiego.
  • „Zasady planowania nadzoru pedagogicznego na rok szkolny 2018/2019” – Jan Lewandowski omawia podstawowe formy sprawowania nadzoru pedagogicznego przez dyrektora szkoły: ewaluację, kontrolę, wspomaganie oraz monitorowanie. Podpowiada, jak przygotować plan nadzoru pedagogicznego.
  • „O wycieczkach szkolnych w świetle nowych przepisów” – Jan Lewandowski przybliża zmiany prawne dotyczące organizowania wycieczek szkolnych. Omawia uwarunkowania formalnoprawne wycieczki szkolnej oraz podstawową dokumentację wycieczki szkolnej.
  • „Odkryj swoje mocne strony – diagnoza talentów według Gallupa a sposób zarządzania” – Aleksandra Kubala-Kulpińska zachęca do poznania swoich mocnych stron, wykorzystując test talentów opracowany przez Instytut Gallupa. Test mierzy występowanie 34 cech tzw. talentów. Na zachowanie i osiągnięcia każdej osoby mają wpływ jej najsilniejsze talenty. Każdy z nas ma ich pięć. Test zawiera nazwę cechy (talentu), jej charakterystykę oraz zasady zarządzania osobą posiadającą dany talent.
W „Narzędziowni” zamieszczono: przykładowy układ planu nadzoru pedagogicznego na rok szkolny 2018/2019; kartę oceny pracy; arkusz obserwacji lekcji.
„Dyrektor Szkoły” 2018 nr 9

DyrektorSzkoly108

  • „Szersze kompetencje rady rodziców” – Rozszerzenie zakresu kompetencji rady rodziców w nowelizacji przepisów dotyczących oceny pracy nauczycieli budzi wątpliwości środowiska. W reportażu Bogdana Bugdalskiego swoje stanowisko w sprawie opiniowania pracy nauczycieli przez rady rodziców przedstawiają dyrektorzy szkół, przedstawiciele organów prowadzących oraz organizacji zrzeszających rodziców i nauczycieli.
  • „Obowiązkowe doskonalenie nauczycieli” – Włodzimierz Kaleta zebrał opinie dyrektorów szkół na temat obowiązkowego doskonalenia zawodowego nauczycieli. Co to oznacza dla nauczycieli i dyrektorów szkół? Czy nowe przepisy faktycznie coś zmienią w doskonaleniu zawodowym nauczycieli?
  • „Ocena pracy dyrektora szkoły” – Andrzej Jasiński omawia procedury i kryteria oceniania dyrektora szkoły. Dotyczą one dyrektora szkoły będącego nauczycielem, nauczyciela, któremu czasowo powierzono pełnienie obowiązków dyrektora, oraz nauczyciela pełniącego w zastępstwie obowiązki dyrektora przez okres co najmniej sześciu miesięcy.
  • „Ocena pracy nauczyciela” – Bogumiła Wojtczak omawia nowe zasady dokonywania oceny pracy nauczycieli dotyczące wymaganych opinii przed ustaleniem oceny pracy nauczyciela, toku postępowania, kryteriów, regulaminu oceniania, opiniowania regulaminu, procedury odwoławczej.
  • „Kompetencje kluczowe a dyrektorski nadzór” – Małgorzata Nowak, odwołując się do ośmiu kompetencji kluczowych znowelizowanych w Zaleceniu Rady z 22.05.2018 r. w sprawie kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie, przedstawia propozycję wprowadzenia kompetencji do szkolnej codzienności przy wykorzystaniu różnych form nadzoru pedagogicznego.
  • „Zasady organizacji wycieczek” – Małgorzata Drogosz omawia najważniejsze zasady organizacji wycieczek szkolnych oraz przepisy je zmieniające.
  • „Sztuka motywacji” – Jacek Królikowski omawia czynniki wpływające na motywację nauczycieli i uczniów. Analiza badań dotyczących motywacji pozwoliła autorowi na stwierdzenie, że źródła motywacji nauczycieli i uczniów są podobne. W artykule proponuje podejście do motywacji bazujące na czterech czynnikach: ważności realizowanych zadań; możliwości wpływania na sposób ich realizacji; gotowości do podejmowania wyzwań; pewności otrzymania wsparcia.
  • „Nauczyciel na starcie” to temat poruszany przez autorów „Niezbędnika Dyrektora Szkoły”: Agata Patalas w artykule „Autonomia początkującego nauczyciela” podejmuje próbę odpowiedzi na pytania: Czym jest samodzielność początkującego nauczyciela? Co pomaga w rozwijaniu nauczycielskiej autonomii, a co ją ogranicza? Co może zrobić dyrektor szkoły, aby pomóc stażyście ją budować? Magdalena Jurewicz udziela wskazówek początkującemu nauczycielowi, który obejmuje pierwsze w życiu wychowawstwo klasy. Grażyna Czetwertyńska proponuje organizację szkolnego systemu oceniania nauczycieli uwzględniającą ocenianie kształtujące. Jej zdaniem stworzenie w szkole takiego systemu pozwoliłoby nauczycielowi uzyskiwać pożyteczne informacje zwrotne, co prowadziłoby do istotnej zmiany jakościowej. Iwona Kołodziejek podpowiada, jak wspierać początkującego nauczyciela w kryzysach związanych z kwestiami edukacyjnymi, wychowawczymi czy współpracy z rodzicami.
„Głos Pedagogiczny” wrzesień 2018

GlosPedagogiczny111

  • „Planowanie pracy pedagoga na rok szkolny 2018/2019” – Małgorzata Łoskot podpowiada pedagogom szkolnym, jak zaplanować całoroczną pracę, uwzględniając m.in. obowiązujące od 1 września 2018 r. przepisy prawa oświatowego.
  • „Nowa ścieżka awansu zawodowego pedagoga szkolnego” – Małgorzata Łoskot zapoznaje z nowymi przepisami dotyczącymi awansu zawodowego, które obowiązują od 1 września 2018 r. Omawia przepisy przejściowe w zakresie awansu zawodowego.
  • „Perfekcjonizm – kiedy nam szkodzi i jak sobie z nim poradzić?” – Magdalena Goetz zwraca uwagę na dwie strony perfekcjonizmu – tę dobrą i tę złą. Perfekcjonizm uważany jest za cenną zaletę, która pomoże osiągnąć sukces, ale może nam szkodzić. Autorka pokazuje konsekwencje szkodliwego perfekcjonizmu, po czym poznać, że problem perfekcjonizmu nas dotyczy, udziela wskazówek, które pomogą w poskromieniu własnego perfekcjonizmu.
  • „Uczeń z objawami depresji” – Małgorzata Łuba porusza problem depresji – poważnej choroby, która dotyka nie tylko dorosłych, ale także dzieci i młodzież. Podpowiada, jak rozpoznać objawy depresji i dostrzec różnice między zwykłym przygnębieniem a stanem depresyjnym oraz jak rozmawiać z uczniem z objawami depresji.
  • „W spektrum – bez przemocy” – Joanna Ławicka poddaje refleksji problem przemocy w polskiej szkole. Stara się odpowiedzieć na pytanie, czy dzieci w Polsce są wolne od przemocy i co na ten temat mówią badania. Szczególną uwagę zwraca na dzieci ze spektrum. Z badań wynika, że ok. 50% dzieci ze spektrum doświadcza przemocy ze strony dorosłych na terenie szkoły. Autorka pokazuje zachowania dorosłych wobec dzieci ze spektrum, prowadzące do przemocy w tej grupie. Autorka docieka, dlaczego dzieci ze spektrum są szczególnie podatne na stosowanie przemocy przez otoczenie i w jakich sytuacjach inni ludzie wyjątkowo chętnie usprawiedliwiają swoje zachowanie wobec dzieci. Wylicza najczęstsze formy przemocy wobec dzieci zarówno o typowym rozwoju, jak i ze spektrum autyzmu (przemoc psychiczna, emocjonalna, seksualna). Zwraca też uwagę na skutki przemocowych interwencji polegających na modyfikowaniu zachowania dziecka z autyzmem, bez uwzględnienia jego potrzeb emocjonalnych.
  • „Wagary czy odmowa chodzenia do szkoły?” – Aleksandra Kubala-Kulpińska analizuje dwa zjawiska: wagary i odmowę chodzenia do szkoły, traktując je odrębnie. Każde z nich ma odmienne konsekwencje i formy pomocy. Porównuje zachowania charakterystyczne dla ucznia wagarującego oraz odmawiającego chodzenia do szkoły. Opisuje zasady postępowania z uczniem wagarującym i odmawiających chodzenia do szkoły oraz rodzaje interwencji terapeutycznych.
  • „Poszukiwanie własnej tożsamości a zjawisko streamingu” – Aleksandra Kubala-Kulpińska pokazuje wpływ przestrzeni medialnej na kształtowanie się tożsamości współczesnego człowieka. Obszarem zainteresowania badaczy zajmujących się tym problemem jest analiza wpływu zjawiska live streamingu na rozwój i kształtowanie się tożsamości młodych ludzi. Cechami charakterystycznymi dla tego zjawiska są zaskakujące emocje i nieprzewidywalność. Takie emocje zapewniają odbiorcom historie zamieszczane przez streamerów w postaci krótkich filmików lub transmisje na żywo w Internecie.
W „Narzędziowni zamieszczono:psychotest „Czy jesteś perfekcjonistką/ perfekcjonistą?”; kartę rejestru zadań i czynności pedagoga szkolnego wykonywanych w ramach pensum; listę kontrolną zadań pedagoga/ psychologa szkolnego.
„Remedium” 2018 nr 9

Remedium114

  • „25 lat minęło” – Bogusława Bukowska przedstawia działalność Krajowego Biura ds. Przeciwdziałania Narkomanii, które zostało powołane 25 lat temu, w 1993 roku. Opisuje najważniejsze obszary funkcjonowania Biura, koncentrujące się na skutecznym zapobieganiu używania substancji psychoaktywnych i pomaganiu osobom zagrożonym używaniem narkotyków.
  • „Na dobry początek” – Karolina Appelt omawia uwarunkowania sposobu radzenia sobie przez dziecko z wyzwaniami, jakie stawia przed nim rozpoczęcie nauki w szkole. Należą do nich osiągnięcia rozwojowe, z jakimi dziecko rozpoczyna naukę na danym etapie – czyli gotowość szkolna dziecka, warunki, w jakich przebiegać będzie edukacja szkolna – czyli gotowość szkolna szkoły, wsparcie ze strony rodziny – czyli gotowość szkolna rodziców.
  • „Depresyjnym nastolatkom można pomóc” – Sylwia Pawłowska omawia symptomy depresji młodzieńczej oraz programy terapeutyczne dla młodzieży. Jedną z propozycji jest eksperyment przeprowadzony przez psychologów klinicznych na Uniwersytecie Harvarda pod kątem badania poziomu lęku i depresji wśród amerykańskich nastolatków. Psychologowie ci przygotowali tzw. antydepresyjną lekcję „Yes, I can” na temat działania ludzkiej psychiki i układu nerwowego, której celem było przekonanie uczestników eksperymentu, że mają wpływ na to, jacy są i co im się przydarza. Takie przekonanie wzmacniało ich poczucie kontroli i sprawstwa.
  • „Przygotowanie dziecka z niepełnosprawnością do wkroczenia w dorosłość” – Małgorzata Rękosiewicz przedstawia problem, w jakim stopniu dziecko niepełnosprawne wkracza w dorosłość, a także do czego i w jaki sposób specjaliści mogą dziecko odpowiednio wcześniej przygotować. Zwraca uwagę na czynniki warunkujące wkraczanie w dorosłość młodzieży z niepełnosprawnością: stereotypy i uprzedzenia wobec dzieci niepełnosprawnych oraz brak akceptacji samodzielności osób z ograniczeniami sprawności, zarówno ze strony nieznających ich osób, jak i bliskich.
  • „Metody pracy z dziećmi wspomagające radzenie sobie ze stresem” – Marta Komorowska poleca zabawy i ćwiczenia, które ułatwią młodszym dzieciom radzenie sobie ze stresem i emocjami. Wśród nich są zabawy sprzyjające rozpoznawaniu i nazywaniu emocji („Znajdź uczucie w ciele”), pomagające odzyskać równowagę po jakimś burzliwym zdarzeniu (np. „Bardzo wolne chodzenie”, „Zając/żółw/ślimak”) oraz kształtujące poczucie własnej wartości (np. „Siłowanki”, „Celowe popełnianie błędów”). Proponowane zabawy można wykorzystać dla dzieci w różnym wieku, odpowiednio je modyfikując.
  • „Czy smutek jest nam potrzebny?” – Maria Kożuchowska przedstawia propozycję bajkoterapeutycznych zajęć dotyczących smutku na podstawie opowiadania „O Mai, która poznała smutek” z książki „Opowieści o Czujątkach. Ćwiczenia z empatii dla dzieci i dorosłych” autorstwa Joanny Bogudał-Borkowskiej.
  • „Kształtowanie umiejętności psychospołecznych dzieci” – Maria Kożuchowska omawia wybrane umiejętności psychospołeczne przydatne w codziennym życiu dziecka: asertywność, komunikację, empatię oraz sposoby ich kształtowania.
  • „Psychospołeczne determinanty alkoreksji” – Beata Hoffmann opisuje alkoreksję – współistniejące zaburzenie odżywiania i nadużywania alkoholu, które polega na ograniczeniu ilości spożywanej żywności, by można było konsumować więcej alkoholu bez obawy, że nastąpi przyrost ciała. Pokazuje, jak rozróżnić anoreksję od alkoreksji. Przytacza dane statystyczne pochodzące z badań nad czynnikami ryzyka przyczyniającymi się do popadnięcia w alkoreksję, przeprowadzonymi wśród studentek w Australii i Kanadzie.
  • „Dzieci i ekrany” – Katarzyna Nowak omawia konsekwencje i skutki nadużywania przez dzieci urządzeń wyposażonych w ekrany i dostępnych za ich pośrednictwem treści. Przedstawia badania prowadzone na temat wpływu urządzeń medialnych na dzieci i próby wskazania ewentualnych rozwiązań.
„Wczesna Edukacja” 2018 nr 3
WczesnaEdukacja112
  • „Ocena pracy, awans zawodowy i doskonalenie nauczycieli” – artykuł Małgorzaty Górskiej zawiera omówienie nowych przepisów dotyczących oceny pracy, obowiązkowego doskonalenia oraz awansu zawodowego nauczycieli. Przepisy wchodzą w życie 1 września 2018 roku.
  • „Zrównoważony rozwój we wczesnej edukacji” – Ewa Skwarka poddaje analizie pojęcie zrównoważonego rozwoju w odniesieniu do edukacji. Omawia cele zrównoważonego rozwoju określone w „Agendzie na rzecz Zrównoważonego Rozwoju 2030”, dokumencie przyjętym przez 193 państwa członkowskie ONZ, w tym Polskę. Autorka przytacza treści podstawy programowej dotyczące celów zrównoważonego rozwoju oraz podaje przykłady działań w tym zakresie.
  • „Nowoczesne technologie w edukacji wczesnoszkolnej” – Klaudia Żudro podaje przykłady zastosowania nowoczesnych technologii w edukacji wczesnoszkolnej. Omawia programy dostępne w Internecie mogące wzbogacić naukę języków obcych i nie tylko.
  • „Edukacja przyrodnicza w terenie” – Krystyna Żuchelkowska omawia metody aktywnego poznawania przyrody przez dzieci: bezpośrednia obserwacja przyrody podczas wycieczek do różnych ekosystemów w różnych porach roku, poznanie pojęciowe rozwijające myślenie przyrodnicze, doświadczenia i eksperymenty przyrodnicze samodzielnie wykonywane przez dzieci.
  • „Zabawy i zajęcia integracyjne” – Jak pomóc dzieciom, które na powrót do szkoły nie czekają z radością, a spotkanie z kolegami kojarzy się z przykrą wizją konfliktów odrzucenia czy rywalizacji? Grażyna Redlisiak uważa, że najlepszym sposobem na zgrany i aktywny zespół klasowy są gry i zabawy integracyjne. Proponuje zabawy interakcyjne i organizacyjno-porządkowe.
  • „Edukacja outdoor w Norwegii – od szoku do fascynacji” – Ewa Skwarka omawia zalety edukacji outdoor na przykładzie norweskich przedszkoli. Zapewnienie dzieciom od najmłodszych lat kontaktu z naturą poprzez przeniesienie dużej części zabaw i zajęć poza budynek przedszkola sprzyja rozwijaniu wielu niezbędnych umiejętności. Autorka zachęca do organizowania edukacji outdoor w polskich placówkach.
„Życie Szkoły” 2018 nr 9
ZycieSzkoly113
  • Jeden za wszystkiego, wszyscy za jednego, czyli integracja zespołu klasowego” – Anna Meslin omawia szczególną rolę wychowawcy w budowaniu zintegrowanego zespołu klasowego oraz proponuje atrakcyjne ćwiczenia wspomagające wzajemne poznanie się.
  • „Wycieczka do Afryki – lekcja wychowania fizycznego z pomysłem” – Piotr Winczewski zachęca do przeprowadzenia pierwszych zajęć ruchowych po powrocie z wakacji. Proponuje lekcję, podczas której można realizować podstawę programową dowolnego rodzaju edukacji.
  • „Natura społeczeństwa cyfrowego – o czym powinniśmy pamiętać, pracując z uczniem z pokolenia „Z” i „Alpha”?” – przedmiotem rozważań Macieja Dębskiego jest społeczeństwo sieci, które stanowi otoczenie społeczne współczesnej młodzieży. Podejmuje próbę krótkiej charakterystyki dzieci i młodzieży dwóch pokoleń: pokolenia „Z” urodzonego po 1990 roku oraz pokolenia „Alpha” urodzonego po 2010 roku. Do tego celu wykorzystuje literaturę przedmiotu oraz najnowsze wyniki badań prowadzonych wśród uczniów z terenu całej Polski.
  • „Jak rozwijać postawę proekologiczną wśród uczniów zgodnie z ideą upcyklingu” – Aleksandra Kubala-Kulpińska przedstawia propozycje praktycznego wykorzystania upcyklingu, który jest jednym z działań z zakresu edukacji ekologicznej. Polega on na przetwarzaniu odpadów w rzeczy nowe, mające zupełnie inne zastosowanie.
  • „Świetlica, którą dzieci lubią” – Margareta Olszewska dzieli się doświadczeniami z pracy w świetlicy w szkole integracyjnej. Przedstawia bogatą ofertę zajęć dla dzieci, które łączą różne formy aktywności dziecięcej.
  • „Gimnastyka mózgu – uważne jedzenie” – Margareta Olszewska zachęca, aby posiłki spożywane przez dzieci wykorzystać do ćwiczeń uważności. Przedstawia propozycje lekcji, których celem jest uświadomienie dzieciom tego, w jaki sposób odczuwamy smaki i zapachy, jak wygląda to, co zjadamy.
  • „Uczenie przy pomocy chmury” – Ewa Ostarek zachęca nauczycieli do wykorzystania chmury w edukacji wczesnoszkolnej i językowej, pokazując zarówno wady, jak i zalety takiego typu uczenia. Omawia narzędzia, jakie można wykorzystać do przygotowania pomocy online. Udziela praktycznych wskazówek do pracy w chmurze.
  • „Bawię się sztuką. Kreatywnie, czyli twórczo” – Anna Kalbarczyk proponuje twórczą zabawę z zakresu arteterapii, która polega na tworzeniu układanki z papierowych fragmentów kół. Zabawa rozwija ekspresję plastyczną dzieci, ćwiczy ich sprawności manualne.
„Wychowawca” 2018 nr 9

Wychowawca115

  • Tematyka wydania została poświęcona zdrowiu uczniów. Krystyna Ostrowska w artykule „Troska o zdrowie w szkole” podaje definicję zdrowia według Światowej Organizacji Zdrowia oraz sześć wymiarów zdrowia, jakie rozróżnia się na podstawie tej definicji: zdrowie fizyczne, psychiczne, społeczne, duchowe, ekonomiczne i środowiskowe. Przybliża najważniejsze problemy zdrowotne wśród dzieci i młodzieży szkolnej, na które zwróciła uwagę Najwyższa Izba Kontroli w raporcie „Opieka zdrowotna nad dziećmi i młodzieżą w wieku szkolnym”, przygotowanym w 2018 roku. W kontekście wyników raportu autorka dostrzega pilną potrzebę realizowania działań prozdrowotnych w szkole.
  • „Zdrowotność i sprawność fizyczna młodzieży” – Janusz Rusaczyk definiuje pojęcia zdrowotności i sprawności fizycznej młodzieży. Omawia wskaźniki pomiaru zdrowotności oraz poziom aktywności fizycznej młodzieży. Ukazuje pozytywne i negatywne zjawiska w obszarze zdrowotności współczesnej młodzieży. Do pierwszych można zaliczyć upowszechnianie się świadomych zachowań prozdrowotnych młodych ludzi oraz stopniowy wzrost podejmowania aktywności fizycznej. Wśród negatywnych zjawisk na szczególną uwagę zasługuje pogorszenie diety i problemu z otyłością i nadwagą. Warunkiem poprawy zdrowotności i sprawności młodzieży jest dalsze promowanie zdrowego i aktywnego trybu życia.
  • „Lepiej zapobiegać niż leczyć” – Grzegorz Socha omawia elementy profilaktyki społecznej skierowanej do dzieci i młodzieży, mającej na celu kształtowanie się prawidłowej osobowości młodych ludzi oraz postaw prospołecznych. Ważne miejsce w oddziaływaniach profilaktyczno-wychowawczych zajmują rodzice i pedagodzy.
  • „Profilaktyka substancji psychoaktywnych” – Iwona Jakubowska omawia założenia programu profilaktycznego, planowanie i skuteczność działań ora popełniane w praktyce błędy związane z konstruowaniem programu. Przedstawia wyniki badań własnych przeprowadzonych wśród uczniów trzecich klas gimnazjów, których celem była ocena skuteczności szkolnych działań profilaktycznych na temat substancji psychoaktywnych.
„Biblioteka w Szkole” 2018 nr 9

BibliotekaWSzkole116

  • „Biblioteka dla dydaktyka. Jak otworzyć bibliotekę na nauczycieli przedmiotowych?” – Danuta Majkusiak udziela kilku praktycznych podpowiedzi, jak stworzyć w bibliotece szkolnej odpowiednie warunki do pracy dla nauczycieli przedmiotowych.
  • „Kalendarium młodego bibliotekarza” – Magdalena Gawlak przedstawia praktyczne kalendarium dla początkujących bibliotekarzy, które może ułatwić im zaplanowanie pracy biblioteki szkolnej w ciągu roku szkolnego.
  • „Jak napisać dobry plan pracy biblioteki szkolnej?” – Anna Puścińska pomaga napisać dobry plan pracy biblioteki szkolnej, uwzględniając zadania biblioteki oraz nauczyciela bibliotekarza zawarte w ustawie Prawo oświatowe. Omawia kolejne etapy procesu tworzenia planu pracy.
  • Specjalny dodatek „Jak kupować książki, by spodobały się uczniom?” jest poradnikiem, który zawiera informacje dla nauczycieli bibliotekarzy realizujących Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa. Zawiera także wiele praktycznych opinii na temat książek, które warto kupić do biblioteki szkolnej, a z jakich książek lepiej zrezygnować, gdzie kupować książki, jak przebiega proces zakupu książek.
Opracowanie: Barbara Skarżyńska
„Monitor Dyrektora Szkoły” czerwiec 2018

MonitorDyrektoraSzkoly101

  • „Co się zdarzyło, a co nas czeka w najbliższym czasie, czyli podsumowanie mijającego roku szkolnego” – Jan Lewandowski przygotował zestawienie tabelaryczne obejmujące nowe akty wykonawcze do zmian ustawowych oraz projektowane akty prawne.
  • „Ocenianie końcoworoczne czas zacząć” – Ewa Norkowska omawia zasady wystawiania ocen za osiągnięcia edukacyjne i zachowanie uczniów zgodnie z aktualnymi regulacjami prawnymi. Omawia również przypadki nieklasyfikowania ucznia z powodu zwolnienia go z realizacji niektórych zajęć edukacyjnych przez dyrektora szkoły oraz nieklasyfikowania ucznia z powodu nieobecności na zajęciach.
  • „Odwołanie dyrektora publicznej szkoły w przypadkach szczególnie uzasadnionych” – Joanna Lesińska powołując się na najnowsze orzecznictwo, wyjaśnia, w jakich przypadkach można odwołać dyrektora szkoły publicznej ze stanowiska kierowniczego. Nie każdy konflikt dyrektora szkoły publicznej z organem prowadzącym, gronem pedagogicznym lub rodzicami czy nieprawidłowości w zarządzaniu placówką mogą stanowić przesłankę do odwołania dyrektora.
  • „Co dalej z awansem zawodowym nauczycieli po dniu 1 września 2018 roku?” – Jan Lewandowski szczegółowo omawia wszystkie nowości w zakresie zasad dotyczących przyznawania kolejnych stopni awansu zawodowego nauczycieli.
  • „Niezbędne i konieczne działania szkoły w okresie wakacji” – Magdalena Mikoś-Korzeń przypomina o obowiązkach kadry nauczycielskiej i dyrektorów szkół w okresie wakacji.
W „Narzędziowni” zamieszczono: wzór sprawozdania z nadzoru pedagogicznego dla szkoły podstawowej oraz dla szkoły ponadgimnazjalnej w roku szkolnym 2017/2018; raport z ewaluacji wewnętrznej w szkole podstawowej oraz w szkole ponadgimnazjalnej.
„Monitor Dyrektora Przedszkola” czerwiec 2018

MonitorDyrektoraPrzedszkola102

  • „Podsumowanie roku szkolnego 2017/2018 – ocena realizacji podstawy programowej wychowania przedszkolnego” – Wiesława Mądrowska przypomina, na co należy zwrócić uwagę, podsumowując realizację podstawy programowej. Udziela wskazówek dyrektorom przedszkoli, jak przygotować i zaprezentować na radzie pedagogicznej wnioski ze sprawowanego w danym roku szkolnym nadzoru pedagogicznego oraz informację o pracy przedszkola.
  • „O pokonywaniu barier, współpracy i o tym, że wszystko się da” – rozmowa z Joanną Ławicką, pedagogiem specjalnym, na temat dziecka z autyzmem w polskiej szkole, jego problemów w obszarze edukacji oraz możliwości wsparcia w nauce.
  • „Co dalej z awansem zawodowym nauczycieli po 1 września 2018 roku?” – Jan Lewandowski omawia szczegółowo zmienione zasady dotyczące przyznawania kolejnych stopni awansu zawodowego nauczycieli, które będą obowiązywać od roku szkolnego 2018/2019. Podstawą rozważań autora są zapisy ustawy wprowadzającej przepisy ustawy Prawo oświatowe, ustawy o finansowaniu zadań oświatowych oraz projektu rozporządzenia w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli.
  • „Jak zaplanować organizację pracy przedszkola publicznego w roku szkolnym 2018/2019? – wybrane aspekty” – Maria Pecyna podpowiada, jak zaplanować organizację zajęć dodatkowych, zajęć specjalistycznych i zajęć rewalidacyjnych w przedszkolu publicznym od nowego roku szkolnego 2018/2019.
  • „Zestawienie najważniejszych zmian prawnych” – Jan Lewandowski przygotował zestawienie tabelaryczne obejmujące nowe akty wykonawcze do zmian ustawowych oraz projektowane akty prawne.
  • „Dokumentacja rekrutacyjna, czyli o czym warto pamiętać przy podpisywaniu umów” – Joanna Lesińska wyjaśnia: w jaki sposób przechowywać dokumentację zebraną podczas postępowania rekrutacyjnego; kiedy pobrać od rodziców oświadczenia o stanie zdrowia dziecka, stosowanej diecie i rozwoju psychofizycznym dziecka, aby lepiej zaplanować dla danego dziecka opiekę, odżywianie oraz metody opiekuńczo-wychowawcze; kiedy pobrać deklaracje od rodziców dzieci przyjętych do przedszkola co do zamiaru korzystania z dodatkowych świadczeń.
  • „Zmiany w zatrudnianiu nauczycieli w przedszkolach niepublicznych od września 2018 r.” – Wiesława Mądrowska omawia zmiany w zatrudnianiu nauczycieli w przedszkolach niepublicznych oraz w innych formach wychowania przedszkolnego, wprowadzone ustawą o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2203).
  • „Przedszkolak z deficytami kompetencji oraz zaburzeniami sprawności językowych” – Małgorzata Łoskot porusza problem zaburzeń językowych dzieci, które mogą mieć wpływ na ich funkcjonowanie w przedszkolu. Do najczęściej spotykanych zaburzeń w komunikacji językowej dzieci w wieku przedszkolnym zalicza się: dyslalie, mowę bezdźwięczną, kappacyzm, gammacyzm, rotacyzm, nosowanie, dyslalię całkowitą oraz jąkanie. Autorka podpowiada, jak można pomóc dzieciom o zaburzonej komunikacji językowej.
W „Narzędziowni” zamieszczono: sprawozdanie z nadzoru pedagogicznego w przedszkolu za rok szkolny 2017/2018; przykład raportu z ewaluacji wewnętrznej w przedszkolu; wykaz zbioru danych osobowych; przykładowy rejestr czynności przetwarzania danych osobowych; wzór informacji do osoby, której dane osobowe są przetwarzane (obowiązki administratora danych osobowych).

„Dyrektor Szkoły” 2018 nr 6

DyrektorSzkoly104

  • „MEN o zmianach w szkolnictwie zawodowym” – Stanisław Szelewa zdaje relację z Kongresu Powiatów, który odbył się pod hasłem „Dobry zawód” i poświęcony był zmianom w szkolnictwie zawodowym.
  • „Ocena pracy – zadania dyrektora” – Andrzej Jasiński omawia obowiązki dyrektora szkoły związane z wprowadzeniem procedury oceny pracy nauczycieli oraz z samą oceną.
  • „Jak uczyć o wartościach” – tematem rozważań Jacka Królikowskiego są wartości. Zdaniem autora ważną rolę w kształtowaniu wartości i uczeniu młodych ludzi pogłębionego rozumienia, czym są wartości, może odegrać szkoła. Wyróżnia trzy obszary działań, w których szkoła uczy określonych wartości: program wychowawczo-profilaktyczny; aranżacja przestrzeni, instytucje szkolne oraz relacje pomiędzy nauczycielami, uczniami i rodzicami; program dydaktyczny. Proponuje kilka uniwersalnych metod, które mogą ułatwić uczniom rozmowę o wartościach, lepsze ich zrozumienie i bardziej świadome odwoływanie się do nich np. podczas podejmowania ważnych decyzji.
  • „Poprawa jakości pracy nauczycieli” – Jan Fazlagić przedstawia swoje sugestie dotyczące doskonalenia nauczycieli i rozwoju zawodowego nauczycieli w kontekście wprowadzanego od 1 września obowiązku każdego nauczyciela doskonalenia zgodnego z potrzebami szkoły. Przekazuje wskazówki dla dyrektora organizującego proces doskonalenia w swojej szkole.
  • Akademia Prawa Dyrektora Szkoły – tematem jest urlop zdrowotny nauczycieli, który szczegółowo omawia Monika Sewastianowcz. Autorka zwraca uwagę na zaostrzenie od 1 stycznia 2018 roku przepisów dotyczących urlopów dla poratowania zdrowia. Omawia przesłanki korzystania z urlopu dla poratowania zdrowia, zasady odwołania od orzeczenia o takim urlopie, wynagrodzenie w czasie korzystania z urlopu zdrowotnego, maksymalny czas trwania takiego urlopu.
  • „Zatrudnianie nauczycieli” – Lidia Marciniak omawia najważniejsze zasady zatrudniania nauczycieli uwzględniające zmiany w Karcie Nauczyciela.
  • „Dostosowanie oferty do potrzeb uczniów” – Jarosław Kordziński przypomina o potrzebie uwzględnienia w ofercie edukacyjnej szkoły personalizacji kształcenia, czyli dostosowania oferty do indywidualnych potrzeb i możliwości uczniów warunkujących ich proces uczenia się. Podpowiada, jak nauczyciel powinien planować zajęcia, aby uczeń był bardziej zmotywowany i aktywny.
  • „Push i pull learning” – Danuta Elsner zachęca do refleksji nad nowym modelem uczenia się – push i pull learning, gdzie push learning oznacza uczenie się zgodnie z ustalonymi zasadami, w którym inni „popychają” do nauki, natomiast pull learning jest uczeniem się z własnej woli. Przedstawia różnice między tymi formami uczenia się w odniesieniu do uczniów i nauczycieli.
  • W Niezbędniku Dyrektora o pracy szkoły w czasie wakacji piszą: Magdalena Sender w artykule „Wypoczynek dyrektora” przypomina najważniejsze zmiany przepisów dotyczących urlopu wypoczynkowego, ze zwróceniem uwagi na różnice w zakresie korzystania z tego urlopu przez dyrektora i pozostałych nauczycieli zatrudnionych w szkole. Michał Łyszczarz omawia nietypowe sytuacje na urlopie i przesłanki odwołania dyrektora z urlopu wypoczynkowego. Małgorzata Drogosz przywołuje przepisy prawa dotyczące organizacji wypoczynku dzieci i młodzieży w czasie wolnym od zajęć. Włodzimierz Kaleta przedstawia opinie dyrektorów szkół na temat zmiany dotyczącej prawa dyrektora placówki feryjnej do 35 dni urlopu, które może wykorzystać w ciągu całego roku kalendarzowego.
„Głos Pedagogiczny” czerwiec 2018
GlosPedagogiczny105
  • „Sprawozdanie podsumowujące pracę pedagoga w roku szkolnym 2017/2018” – Małgorzata Łoskot podpowiada pedagogom, w jaki sposób powinni podsumować swoją działalność zgodnie z przepisami. Poddaje analizie poszczególne obszary przypisane pedagogom w rozporządzeniu dotyczącym pomocy psychologiczno-pedagogicznej, aby pokazać, jakie zadania mieszczą się w danym obszarze.
  • „Praca ze środowiskiem klasowym i grupą rówieśniczą” – kolejny artykuł Joanny Ławickiej z cyklu poświęconego pracy z uczniem z ASD podpowiada, w jaki sposób można oddziaływać na środowisko klasowe i grupę rówieśniczą, do której należy dziecko ze spektrum autyzmu. Nowy model myślenia o dzieciach ze spektrum autyzmu koncentruje się na działaniach skierowanych nie na zmienianie osoby ze spektrum, lecz jej otoczenia. Analiza z uczniami poszczególnych zachowań, emocji i potrzeb sprzyja pozytywnemu kształtowaniu się wszystkich dzieci, nie tylko tych ze spektrum autyzmu.
  • „Superwizja w edukacji. Czy to możliwe?” – artykuł Aleksandry Kubali-Kulpińskiej został poświęcony metodzie wspierania nauczycieli wychowawców i szkolnych specjalistów w codziennej pracy, także w rozwoju zawodowym, społecznym i osobistym. Polega ona na wzajemnej wymianie doświadczeń, analizie trudności, odnajdywaniu istoty problemu i dochodzeniu do nowych rozwiązań. Metoda wprowadza do szkoły czy placówki osobę superwizora jako przewodnika wspierającego grono pedagogiczne w bieżącej pracy i pokonywaniu trudności. Można również skorzystać z superwizji rówieśniczej prowadzonej przez osobę wybraną z grona pedagogicznego. W artykule omówiono przebieg superwizji w warunkach szkolnych opartej na systemie rozwiązywania problemów.
  • „Asertywność w komunikacji pomiędzy nauczycielem i uczniami” – Dorota Zając podkreśla przydatność asertywności w budowaniu pozytywnych relacji pomiędzy nauczycielem i uczniami. Omawia zasady asertywnej odmowy oraz wybrane techniki wspomagające asertywną odmowę: „Zdarta płyta”, „Jujitsu”, „Jestem słoniem”.
  • „Mieć czy być” – Małgorzata Goetz proponuje przeprowadzenie lekcji wychowawczych z nastolatkami na temat „być” czy „mieć”. Lekcje wychowawcze „Co jest lepsze: „mieć” czy „być”?” oraz „Jak częściej „być”, a nie „mieć”?” zachęcają młodzież do rozmowy o dwóch przeciwstawnych orientacjach życiowych i zastanowienia się, która z nich jest warta pochwały.
  • „Dziecko z rodziny patchworkowej” – Anna Kałuba-Korczak omawia najpopularniejsze mity na temat rodziny patchworkowej. Tak określane są rodziny zakładane przez osoby po rozwodzie lub rozstaniu, które poszukują nowych partnerów, z którymi będą układać sobie życie. Autorka przedstawia etapy tworzenia rodziny zrekonstruowanej oraz towarzyszące temu procesowi zachowania i emocje.
  • „Rozwód rodziców. Jak wspierać dziecko?” – Dorota Zając ukazuje problemy emocjonalne i wychowawcze, jakich doświadczają dzieci po rozwodzie rodziców. Charakteryzuje etapy, w jakich przebiega radzenie sobie dziecka ze skutkami rozwodu rodziców. Pokazuje, na jakie wsparcie może liczyć dziecko ze strony najbliższego otoczenia oraz szkoły i specjalistów pracujących z rodzinami w kryzysie.
  • „Oswoić przymusowy odruch – wsparcie ucznia z zaburzeniami tikowymi” – Aleksandra Kubala-Kulpińska wyjaśnia przyczyny występowania zaburzeń tikowych. Przedstawia podział tików z uwagi na ich stopień nasilenia oraz rodzaj zaburzeń tikowych. Omawia metody stosowane w terapii tików. Przekazuje wskazówki nauczycielom pracującym z uczniami z zaburzeniami.
W „Narzędziowni” zamieszczono: informacje o zasadach komunikowania się rodzica ze szkołą; materiały do przeprowadzenia lekcji wychowawczej z pomysłem „mieć” czy „być”; arkusz sesji superwizyjnej.

„Remedium” 2018 nr 6

Remedium099

  • „Mroczne zakamarki Youtube’a – patostreaming” – Sylwia Pawłowska zapoznaje z nowym zjawiskiem w sieci – patostreamingiem, określanym jako działalność youtuberów, którzy publikują filmy pełne przemocy, wulgaryzmów, obelg, gróźb karalnych. Autorka wyjaśnia, jakie są motywacje twórców i widzów patostreamów. Zwraca uwagę na negatywne konsekwencje, jakie wiążą się zarówno z tworzeniem, jak i oglądaniem tego rodzaju filmów.
  • „Błędy wychowawcze” – Maria Kożuchowska w kolejnym artykule poświęconym błędom wychowawczym porusza temat wpływu rodziców na kształtowanie się mowy wewnętrznej ich dzieci. Zdaniem pedagogów i psychologów to, co mówią dorośli do dziecka, staje się jego głosem wewnętrznym na całe życie. Autorka omawia rodzaje negatywnej nowy wewnętrznej, typowe dla osób cierpiących na zaburzenia lękowe: Czarnowidz, Krytyk, Ofiara, Perfekcjonista. Podpowiada rodzicom, jak mogą poradzić sobie z negatywnymi schematami myślowymi dziecka.
  • „Pogotowie terapeutyczne dla dziecka niepełnosprawnego” – Janusz Rusaczyk omawia działania pogotowia terapeutycznego, instytucji powołanej do świadczenia pomocy rodzinom, które posiadają dziecko niepełnosprawne, najczęściej w wieku 0-8 lat. Do najważniejszych zadań pogotowia terapeutycznego należą: rehabilitacja logopedyczna, społeczna oraz interwencja w sytuacjach nagłych.
  • „Diabulimia” – Beata Hoffmann porusza problem mało znanego zaburzenia odżywiania, które może prowadzić do bardzo poważnych konsekwencji zdrowotnych. Jest to zaburzenie odżywiania się polegające na celowym pomijaniu dawek insuliny w celu redukcji masy ciała lub zapobieganiu przyrostowi wagi u osób z cukrzycą typu 1. Pojęcie „diabulimii” powstało z połączenia dwóch słów: „diabetes” (cukrzyca) i „bulimia” (jedno z zaburzeń odżywiania się).
  • „Techniki szybkiego czytania. Cz. III” – Ewelina Prędka-Pawlun przedstawia kolejne techniki szybkiego czytania: antycypacja (przewidywanie sensu brakujących słów po zobaczeniu początkowych liter, słów), walka z wewnętrznym lektorem (utrudniającym zrozumienie tekstu) oraz metody czytania ze wskaźnikiem (z użyciem każdego przedmiotu, który pomoże skupić się na jednym fragmencie tekstu oraz poprowadzi wzrok z jednego miejsca na drugie).
  • „Rola fikcyjnego terapeuty w opowiadaniach bajkoterapeutycznych. Cz. II” – Maria Kożuchowska w poprzednim artykule omówiła rolę fikcyjnego terapeuty w oddziaływaniu terapeutycznym. W kolejnym artykule opisuje techniki, jakie bajkowy ekspert terapeuta stosuje do uzyskania bajkoterapeutycznych celów. Do zabiegów terapeutycznych stosowanych w bajkoterapii należą m.in. oswajanie z sytuacją dyskomfortową, modelowanie.
  • „Twórcze metody resocjalizacji” – Radosław Mysior omawia nowatorskie formy resocjalizacyjne, które odpowiednio dostosowane do potrzeb nieletnich będą korzystnie wpływały na proces ich socjalizacji. Jedną z metod wspomagających proces resocjalizacji jest metoda dramy, którą omówiono w artykule.
„Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 2018 nr 6

POW106

  • „Wychowanie do wolności i odpowiedzialności jako istotne ogniwo współczesnej profilaktyki społecznej” – Karolina Kmiecik-Jusięga sięga po znane w pedagogice ogólnej i filozofii pojęcia wolności i odpowiedzialności i umiejscawia je w obszarze profilaktyki społecznej. Wolność i odpowiedzialność pojmowane są jako uniwersalne wartości, które wyznaczają metody pracy wychowawczo-zapobiegawczej. Autorka pokazuje, na czym polega wychowanie do wolności i odpowiedzialności.
  • „Alkoholowy Zespół Płodu jako zespół wad wrodzonych utrudniających funkcjonowanie dziecka w szkole” – Agnieszka Anna Karłowicz ukazuje specyfikę zaburzeń występujących u osób dotkniętych Alkoholowym Zespołem Płodu (FAS), które utrudniają edukację w systemie szkolnym. FAS definiowany jest jako zespół wrodzonych wad somatycznych i neurologicznych spowodowanych spożywaniem alkoholu podczas ciąży. Autorka omawia negatywne skutki działania alkoholu na sferę rozwoju fizycznego, poznawczego i społeczno-emocjonalnego.
  • „Metody socjoterapeutyczne wykorzystywane w świetlicy szkolnej” – Katarzyna Szolc opisuje wykorzystanie metody badawczej etnografii czynu w pracy wychowawcy świetlicy. W metodzie tej badacz jest zarówno uczestnikiem badanej sytuacji, jak i obserwatorem. Obserwacja pozwala na lepsze zrozumienie badanej grupy i zjawiska i podjęcie oddziaływań socjoterapeutycznych. Metody socjoterapeutyczne autorka wykorzystuje do zintegrowania grupy, odreagowania napięć emocjonalnych uczestników, kształtowania postaw społecznie akceptowalnych.
  • „Zdolne dziecko – o rodzicielskim etykietowaniu dzieci” – Joanna Łukasiewicz-Wieleba zwraca uwagę na etykiety nadawane dzieciom przez osoby dorosłe i ich konsekwencje wychowawcze oraz długotrwałe skutki związane z funkcjonowaniem społecznym oraz karierą edukacyjną. Szczególną uwagę poświęca etykietowaniu dziecka zdolnego i jego konsekwencjom, które w literaturze zostały opisane jako efekt aureoli oraz efekt Pigmaliona. Zapoznaje z wynikami badań przeprowadzonych wśród rodziców, którzy nominowali swoje dzieci jako te, które posiadają uzdolnienia lub talenty. Postawiono trzy pytania badawcze: Jakie etykiety stosują rodzice, opisując swoje zdolne dziecko? Jakie znaczenie im nadają? Jakie ma to konsekwencje wychowawcze?
  • „Rozwiązywanie problemów wychowawczych w szkole” – Paulina Wilczek podejmuje próbę zdefiniowania pojęć określanych jako problemy wychowawcze: trudności wychowawcze, zaburzenia zachowania oraz nieprzystosowanie społeczne. Autorka dokonuje analizy wyników badań własnych, przeprowadzonych metodą indywidualnych przypadków, obserwacją, wywiadem oraz analizą dokumentów. Główny problem badawczy zawarto w pytaniu: W jaki sposób we współczesnej szkole rozwiązywane są problemy wychowawcze?
„Wychowawca” 2018 nr 6

Wychowawca100

  • „Edukacyjny dryf” – rozważania Jolanty Dobrzyńskiej dotyczą sytuacji polskiej szkoły. Zdaniem autorki polska szkoła dryfuje w nieznane, kolejne reformy przestawiają stery, ale żadna z nich nie wytyczyła kierunku docelowego. Przyczyn wieloletniego dryfu polskiej szkoły upatruje w postmodernistycznych wpływach, które nadal wkraczają do polskiego szkolnictwa. Autorka opisuje wpływ koncepcji pedagogicznych Johna Deweya i Celestyna Freineta na systemy edukacyjne XX wieku wielu państw. Koncepcje te, nazywane progresywizmem pedagogicznym i nowych wychowaniem, choć nie przyczyniły się do rozwoju edukacji, nadal nazywane są „nowymi” i „nowatorskimi” – podkreśla autorka.
  • „Pięć strategii oceniania kształtującego” – Łukasz Mrózek przywołuje argumenty na rzecz stosowania oceniania kształtującego. Badania potwierdzają skuteczność strategii oceniania kształtującego w motywowaniu, aktywizowaniu i angażowaniu wszystkich uczniów w proces nauki. Autor charakteryzuje strategie oceniania kształtującego, aby pokazać, na czym polega ta koncepcja oceniania.
  • „Kontrola wypracowań i narzędzia oceniania” – Maria Madejowa omawia model jakościowych norm obiektywnych służący do sprawdzania i oceniania pisemnych prac uczniów. Model ten to schemat ustalonych zasad, które pozwalają nauczycielowi ocenić składniki każdego wypracowania szkolnego od strony merytorycznej, kompozycyjnej, wykonania językowego oraz formalnego układu graficznego. Ocenianie to polega na tym, że nauczyciel bada wszelkie nowe elementy w wypracowaniu w stosunku do ustalonej przez siebie normy. Ocenie podlegają składniki stałe, które pomagają uczniowi w tworzeniu tekstu, oraz składniki zmienne (nowe elementy), czyli konkretne cechy danego wypracowania charakteryzujące stan wiedzy ucznia.
  • „Od oceniania do recenzowania” – Danuta Bula podpowiada, jak przygotować uczniów klas IV–VI do tworzenia dłuższych wypowiedzi pisemnych. Podaje przykłady ćwiczeń w pisaniu poprzedzających pisanie wypracowań. Autorka zwraca uwagę na sposób oceniania wypracowań uczniów. Ocenianie jedynie stopniem nie wystarcza. Oprócz oceny wypracowanie powinno być opatrzone komentarzem nauczyciela (recenzją), ze wskazaniem błędów, które popełnił uczeń. Taki sposób oceniania skutkuje tym, że większość uczniów podejmuje próbę poprawy otrzymanej oceny, doskonaląc umiejętność wypowiadania się – podkreśla autorka.
  • „Ocenianie kształtujące, które pomaga się uczyć” – Ewa Gałązka opisuje przykład zastosowania oceniania kształtującego na lekcji techniki w szkole podstawowej.
  • „Skuteczność wychowawcza nagradzania” – Grażyna Czeczot podpowiada, jak zadbać o skuteczność nagradzania uczniów, co zrobić, aby nagrody nie tłumiły ich motywacji wewnętrznej, a były środkami zachęcającymi i przyczyniały się do osiągania pożądanych celów dydaktyczno-wychowawczych.
„Wczesna Edukacja” 2018 nr 2

WczesnaEdukacja107

  • „Koncepcja funkcjonowania i rozwoju przedszkola” – Małgorzata Górska podpowiada dyrektorom, którzy zakończyli swoją pięcioletnią kadencję, jak i absolwentom studiów podyplomowych i kursów kwalifikacyjnych z zakresu zarządzania, którzy chcą przystąpić do konkursu na stanowisko dyrektora przedszkola, jak przygotować się formalnie i merytorycznie do konkursu. Przedstawia praktyczny przewodnik dotyczący tworzenia koncepcji pracy przedszkola.
  • „Konkurs na dyrektora – zasady bez większych zmian” – Monika Sewastianowicz zebrała informacje prawne na temat procedury konkursu na dyrektora szkoły lub placówki publicznej.
  • „Metoda pracy grupowej” – Katarzyna Półtoraczyk, Joanna Reksnis i Anna Starczewska omawiają metodę pracy w grupach i korzyści z jej stosowania dla aktywizacji potencjału uczniów. Nauczycielom udzielają wskazówek, jak kierować pracą grupową dzieci. Podają wybrane przykłady metod i technik aktywizujących uczniów.
  • „Edukacja przyrodnicza” – Krystyna Żuchelkowska omawia znaczenie przyrodniczej przestrzeni edukacyjnej w realizacji celów edukacyjnych związanych ze zbliżaniem wychowanków do przyrody. Opisuje wybrane elementy przyrodniczej przestrzeni edukacyjnej umożliwiające uczniom aktywne poznawanie przyrody: kącik przyrody, ogród przedszkolny, różne ekosystemy, np. szkółka leśna, bagienko leśne, las, staw, łąka, park.
  • „Tolerancyjny jak przedszkolak” – Tolerancja jest obecnie jednym z najważniejszych wyzwań w kształceniu kompetencji społecznych wśród dzieci. Tomasz Kozłowski przekazuje pomysły i ciekawe rozwiązania na budowanie tolerancyjnych postaw najmłodszych.
  • „Czy rodzicielstwo bliskości jest tylko dla rodziców?” – Anna Kamza wyjaśnia ideę rodzicielstwa bliskości oraz pokazuje mity i nieporozumienia, jakie funkcjonują wokół bliskości relacji dziecka z rodzicami. Relacje te są podstawą rozwoju samoregulacji dziecka w sferze emocjonalnej, poznawczej i społecznej. Autorka stawia pytanie, czy bliskość w relacjach dziecka w przedszkolu i szkole również ma tak duże znaczenie dla jego rozwoju. Wskazuje możliwe obszary realizacji założeń podejścia rodzicielskiej bliskości w pracy w przedszkolu i szkole.
  • „Umiejętności społeczne – trenować czy rozwijać?” – Grażyna Redlisiak omawia przeznaczenie treningu umiejętności społecznych (TUS) oraz ich rolę w rozwijaniu kompetencji emocjonalno-społecznych. Do dzieci, które wymagają w tym zakresie specjalistycznych działań należą dzieci z zaburzeniami rozwojowymi ze spektrum autystycznym, w tym z zespołem Aspergera, nieharmonijnym rozwojem emocjonalnym, nadpobudliwością psychoruchową, trudnościami adaptacyjnymi i zaburzeniami lękowymi, niedostosowaniem społecznym i zaburzeniami zachowania. Autorka wyjaśnia, jak przebiegają zajęcia TUS oraz kiedy taki trening przynosi największe efekty.
  • „Zanim zaczniemy naukę programowania” – Marcin Dębiński podaje kilka praktycznych wskazówek, jak wspomóc w nauce programowania najmłodsze dzieci. Działania, które mogą przybliżyć dzieciom naukę programowania to m.in. rozwijanie myślenia przyczynowo-skutkowego, praca z programem Scratch, wzmacnianie orientacji przestrzennej, stosowanie gier planszowych.
„Życie Szkoły” 2018 nr 6

ZycieSzkoly103

  • „Jak motywować uczniów do nauki, zwłaszcza wtedy, gdy wakacje za pasem?” – Anna Meslin podpowiada, jak rozwijać motywację wewnętrzną uczniów, uwzględniając trzy ważne czynniki: poczucie autonomii, kompetencji oraz relacji i więzi. Ważne jest również rozwijanie motywacji zewnętrznej ucznia, związanej z nagrodą lub oceną. Autorka omawia sposoby nagradzania uczniów za wykonanie zadania.
  • „Gimnastyka mózgu dla nauczycieli – jak się zatrzymać i nie realizować programu?” – Eryk Ołtarzewski zachęca nauczycieli do skupieniu się na własnych odczuciach i emocjach, aby chociaż przez chwilę wyciszyć się i zyskać niezbędne w pracy nauczycielskiej dystans i spokój. Proponuje ćwiczenia oparte na modelu trzech systemów regulacji emocji: ekscytacji i napędu, wykrywania i unikania zagrożeń, ukojenia i zadowolenia.
  • „Wykorzystanie piosenek w nauce języka obcego” – Ewa Ostarek omawia zalety piosenek stosowanych na lekcjach języka obcego w edukacji wczesnoszkolnej oraz przekazuje kilka sposobów wyboru piosenek dla uczniów. Wskazuje wybrane kanały internetowe z dostępem do piosenek, z których można korzystać, przygotowując zajęcia z języka angielskiego. Podaje przykłady pracy z piosenką na zajęciach językowych.
  • „Świadome nauczanie – samoocena i ocena koleżeńska ucznia” – Margareta Olszewska omawia elementy strategii oceniania kształtującego: ocenę koleżeńską i samoocenę pracy ucznia oraz ukazuje korzyści tych metod dla procesu uczenia się.
  • „Orientacja w czasie – pory dnia” – Edyta Szczepkowska zwraca uwagę na trudności w uczeniu się spowodowane dysfunkcjami w sferze orientacji w czasie. Wyjaśnia istotę orientacji w czasie odnoszącą się do określania pory dnia, obliczania upływu czasu na zegarze i z kalendarzem. Przekazuje praktyczne wskazówki do pracy z dzieckiem z osłabioną orientacją w czasie.
  • „Zabawy logiczne – przykłady ćwiczeń dla dzieci z klas I–III” – Feliksa Piechota i Emilia Szymczak prezentują przykłady ćwiczeń o charakterze logicznym, które sprzyjają doskonaleniu posiadanych już umiejętności, a dodatkowo rozwijają dziecięcą wyobraźnię i myślenie.
  • „Bawię się sztuką – kreatywnie, czyli twórczo” – Anna Kalbarczyk proponuje scenariusz zajęć z zakresu arteterapii dla dzieci w wieku wczesnoszkolnym z zastosowaniem techniki frotażu (technika odciskania faktury przedmiotów na papierze przez mocne pocieranie ołówkiem), która m.in. doskonali sprawności manualne dzieci, rozwija umiejętność logicznego myślenia.
Opracowanie: Barbara Skarżyńska
„Dyrektor Szkoły” 2018 nr 5

DyrektorSzkoly090

  • „Szkoła nierówności społecznych” – Tomasz Kozłowski zauważa, że pomimo szczytnych założeń (każdy ma prawo do nauki, dostęp do szkoły nie powinien być utrudniany, a żaden uczeń dyskryminowany) szkoła jest systemem reprodukującym nierówności i ugruntowującym różne, niekoniecznie racjonalne przekonania.
  • „Program oficjalny a ukryty” – Jacek Królikowski dzieli się refleksjami na temat demokracji w szkole, oficjalnego i ukrytego programu szkoły oraz zadań dyrektora w zakresie demokratyzacji szkoły. Analiza oficjalnych deklaracji szkół dotyczących tego, czego chcą uczyć, rodzi wiele pytań: Czego szkoła uczy rzeczywiście? Jak naprawdę jest postrzegana? Co myślą o niej uczniowie, nauczyciele, rodzice, środowisko lokalne? Z różnych powodów oficjalnie deklarowane cele nie zawsze są realizowane. Autor pokazuje, jaki wpływ na relacje w szkole ma rozdźwięk między deklaracjami a rzeczywistością.
  • „Realizacja podstawy programowej” – Andrzej Jasiński dokonuje analizy zalecanych warunków i sposobów realizacji w nowej podstawie programowej kształcenia ogólnego dla szkół ponadpodstawowych. Autor przygotował tabele zawierające uporządkowane opisy warunków realizacji poszczególnych przedmiotów: porządkowanie i układ treści, standardy wyposażenia oraz korelacja międzyprzedmiotowa.
  • „Wykorzystanie fotooceny w ewaluacji” – Małgorzata Nowak przedstawia metodę wizualną, którą można wykorzystać w ewaluacji wewnętrznej do badania szkolnych relacji, przestrzeni, poziomu bezpieczeństwa. Fotoocena to badanie przeprowadzone z wykorzystaniem aparatu fotograficznego, kamery lub innego urządzenia z funkcją robienia zdjęć i filmowania. W artykule wskazano zalety i możliwości metody oraz przykład zastosowania w szkole.
  • W Akademii Prawa Dyrektora Szkoły tematem kolejnej lekcji jest postępowanie cywilne. Monika Sewastianowicz w oparciu o ustawę Kodeks postępowania cywilnego omawia zasady procedury cywilnej stosowanej przy pozwach z zakresu prawa pracy. Porusza następujące zagadnienia: właściwość sądu i oznaczenie stron, elementy konieczne pozwu, komu przysługuje bezpłatna pomoc prawna, jak uzyskać zwrot kosztów sądowych i pomoc prawną z urzędu.
  • „Procedury związane z RODO” – Michał Łyszczarz wyjaśnia kwestie prawne wynikające z nowych przepisów o ochronie danych osobowych: obowiązek powołania inspektora ochrony danych (IOD), kwalifikacje inspektora, rejestr czynności przetwarzania danych osobowych, zgłaszanie naruszeń ochrony danych osobowych.
  • „Pomoc TIK dla uczniów z dysfunkcjami” – Karolina Zioło-Pużuk przedstawia rozwiązania technologiczne wspierające uczniów słabowidzących, niewidomych, słabosłyszących i z problemami komunikacyjnymi, ułatwiające im branie udziału w szkolnych zajęciach. Dzięki TIK edukacja włączająca może stać się codziennością, prowadząc do znoszenia barier społecznych oraz kulturowych – zauważa autorka.
  • „Autentyczność, szacunek, sympatia” – rozmowa z Jarkiem Szulskim, nauczycielem, autorem powieści „Zdarza się” i „Sor”, kierownikiem zespołu projektowego studium podyplomowego Akademia Psychologii Przywództwa w Values – Grupie Firm Doradczych, o urokach i konsekwencjach bycia nauczycielem z pasją.
  • „Edutainment – rozrywkowa edukacja” – Anna Puścińska opisuje nowy trend w edukacji – edutainment, czyli połączenie edukacji i rozrywki. O tym, czy dana rozrywka spełni warunek edukacyjności, decyduje przede wszystkim cel, jaki stawia sobie jej twórca, oraz treści, jakimi tę formę wypełni. Autorka omawia różne formy rozrywkowej edukacji: grywalizację, gry stolikowe, escape room, grę miejską, flash mob, lip dub, sleeveface, selfie, mannequin challenge.
  • Tematem Niezbędnika Dyrektora jest aktywność społeczna uczniów. Tomasz Kozłowski w artykule „Altruizm w szkolnych murach” zwraca uwagę na niewielką popularność działań prospołecznych uczniów o charakterze wolontariatu. Rodzice wolny czas swoich pociech wolą przeznaczać na inne, „bardziej konkretne” zajęcia. Autor podpowiada, jak szkoła powinna pomóc uczniom podejmującym prospołeczne inicjatywy. Na temat aktywności społecznej uczniów wykraczającej poza mury szkoły Danuta Elsner rozmawia z Hanną Trędą, uczennicą III klasy gliwickiego I Liceum Ogólnokształcącego i przewodniczącą Młodzieżowej Rady Miasta Gliwice XVI kadencji. Włodzimierz Kaleta rozmawia z dyrektorami kilku placówek oświatowych o tym, jak wygląda aktywność społeczna uczniów, nie tylko na terenie szkoły, lecz także poza jej murami. Danuta Elsner i Grażyna Widera opisują, jak w Zespole Szkół Ogólnokształcących nr 1 w Chorzowie wprowadzano budżet obywatelski jako innowację wychowawczą i czego nauczyli się uczniowie dzięki zaangażowaniu w to przedsięwzięcie.
„Monitor Dyrektora Przedszkola” maj 2018

MonitorPrzedszkola095

  • „Sprawozdanie z realizacji podstawy programowej wychowania przedszkolnego w roku szkolnym 2017/2018 oraz wnioski z nadzoru pedagogicznego” – Wiesława Mądrowska udziela praktycznych wskazówek, w jaki sposób w sprawozdaniu z nadzoru pedagogicznego opisać realizację wymogu dotyczącego wdrażania podstawy programowej. Omawia zakresy poszczególnych zadań nauczycieli wynikających z podstawy programowej. Opis obowiązków nauczycieli może być pomocny w przygotowaniu sprawozdania z nadzoru nad realizacją podstawy programowej oraz wniosków dla rady pedagogicznej.
  • „Depresja – choroba czy zaburzenie” – rozmowa z psycholog Jagodą Sikorą o skali zaburzeń depresyjnych wśród dzieci, przyczynach i objawach depresji u dzieci w wieku przedszkolnym, skutkach nieleczonej depresji oraz zapobieganiu depresji u dzieci.
  • „Zmiany w organizacji pracy przedszkoli” – Joanna Lesińska przybliża nowe obowiązki przedszkoli publicznych wynikające z nowych regulacji opracowanych przez MEN. W związku z wejściem w życie 10 kwietnia 2018 r. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli (Dz. U. z 2018 r. poz. 691) wprowadzono bardziej szczegółową nazwę przedszkola oraz zmiany związane z arkuszami organizacji. W planowanych nowelizacjach rozporządzeń MEN znalazły się zagadnienia dotyczące nauczycieli religii oraz bezpieczeństwa wycieczek przedszkolnych.
  • „Najważniejsze regulaminy w pracy przedszkola publicznego” – Maria Pecyna wyjaśnia, które regulaminy są w przedszkolu konieczne, a które fakultatywne, co powinny one określać oraz jakie konsekwencje wiążą się z nieprawidłowościami lub zaniedbaniami w tym zakresie.
  • W specjalnym dodatku „Nowe RODO w przedszkolu” omówiono nowe obowiązki w zakresie ochrony danych osobowych oraz przykładową dokumentację. W artykule „Wizerunek dzieci w świetle RODO” Joanna Lesińska omawia aktualny stan prawny dotyczący zasad stosowania monitoringu w przedszkolu oraz wykonywania i rozpowszechniania fotografii z udziałem dzieci. Dariusz Skrzyński przedstawia wykaz zadań, które muszą być podjęte przed wdrożeniem RODO, ale również czynności do wykonania już po 25 maja, aby uniknąć odpowiedzialności finansowej. Maria Pecyna przedstawia przykładową dokumentację określająca zasady przetwarzania danych osobowych w przedszkolu, którą powinien przygotować i prowadzić administrator danych. Podpowiada, jak w praktyce wdrożyć przepisy RODO w publicznych przedszkolach. Omawia nowe obowiązki dyrektora przedszkola w zakresie ochrony danych osobowych.
  • „Badania kontrolne nauczycieli w pigułce” – Marta Handzlik przywołuje przepisy regulujące badania kontrolne nauczycieli zawarte w ustawie Karta Nauczyciela oraz w ustawie Kodeks pracy. Omawia badania lekarskie, którym w określonych warunkach muszą być poddawani wszyscy zatrudnieni pracownicy (badania wstępne, okresowe, kontrolne) oraz badania kontrolne wynikające z Karty Nauczyciela.
  • „Opłaty pobierane przez publiczne przedszkola” – Joanna Lesińska wyjaśnia, jak zgodnie z prawem ustalać wysokość opłat za wyżywienie i dodatkowe zajęcia po godzinach realizacji podstawy programowej wychowania przedszkolnego. Wyjaśnia również kwestie sporne dotyczące zawierania umów z rodzicami.
  • „Dzieci z opiniami poradni psychologiczno-pedagogicznej w edukacji przedszkolnej” – Maria Pecyna omawia rodzaje opinii wydawanych przez publiczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne, zgodnie ze stanem prawnym na dzień 28 marca 2018 r.
„Monitor Dyrektora Szkoły” maj 2018

MonitorSzkoly096

  • „Dokumentowanie działań podejmowanych w zakresie pomocy psychologiczno-pedagogicznej a ochrona danych osobowych” – Jan Lewandowski omawia rodzaje dokumentacji z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej w kontekście obowiązujących od 25 maja 2018 r. przepisów RODO. Wyjaśnia, jak należy postępować w przypadku indywidualnej teczki ucznia gromadzącej informacje zaliczane do kategorii danych wrażliwych oraz w przypadku pozostałych form dokumentowania, aby gromadzone i przetwarzane informacje były zgodne z przepisami o ochronie danych osobowych.
  • „Depresja – choroba czy zaburzenie” – rozmowa z psycholog Jagodą Sikorą o zaburzeniach depresyjnych dzieci, jak można je zdiagnozować, co może powodować depresję u dzieci, jakie są metody leczenia depresji dziecięcej oraz jakie mogą być konsekwencje nieleczonej depresji.
  • „Zmiany w świadectwach i drukach szkolnych” – w oparciu o projekt rozporządzenia MEN w sprawie świadectw, dyplomów państwowych i innych druków szkolnych Joanna Lesińska zwraca uwagę na wprowadzane zmiany, które dotyczyć będą zarówno reformowanych szkół, jak i dotychczasowych gimnazjów oraz szkół ponadgimnazjalnych. Dotyczą one: zmiany imienia lub nazwiska ucznia w szkolnej dokumentacji; legitymacji i informacji o gotowości szkolnej wydawanej w oddziałach przedszkolnych; świadectw szkolnych i sposobu ich wypełniania; arkuszy ocen; legalizowania dokumentów szkolnych.
  • „Zapowiedzi zmian w medycynie szkolnej” – Magdalena Mikoś-Korzeń przedstawia inicjatywy legislacyjne dotyczące medycyny szkolnej, etap ich realizacji oraz aktualnie obowiązujące przepisy w zakresie opieki medycznej nad uczniami w szkołach.
  • „Badania kontrolne nauczycieli w pigułce” – Marta Handzlik omawia podstawę prawną przeprowadzania badań kontrolnych nauczycieli. Wyróżnia się trzy rodzaje badań lekarskich, którym w określonych warunkach muszą być poddawani wszyscy zatrudnieni pracownicy: badania wstępne, badania okresowe, badania kontrolne. Dodatkowo nauczyciele mogą być kierowani na badania kontrolne w przypadkach wymienionych w Karcie Nauczyciela.
  • „Uprawnienia emerytalne nauczycieli” – Ewa Norkowska omawia uprawnienia emerytalne nauczycieli, które reguluje Karta Nauczyciela. Nauczyciele mają kilka możliwości przejścia na emeryturę: emerytura w powszechnym wieku emerytalnym, emerytura z tytułu wykonywania pracy w szczególnym charakterze, emerytura nauczycielska na podstawie Karty Nauczyciela, nauczycielskie świadczenie kompensacyjne, emerytura pomostowa.
  • „Wycieczki szkolne w praktyce” – Dorota Zając podpowiada, jak zorganizować wycieczkę szkolną, aby była atrakcyjna dla uczniów i bezpieczna dla wszystkich uczestników. Przedstawia również procedurę postępowania w sytuacjach kryzysowych: w przypadku zaginięcia uczestnika wycieczki, w przypadku nagłej choroby uczestnika wycieczki, w przypadku powstania pożaru w pojeździe, w przypadku awarii, wypadku drogowego, innych zdarzeń.
  • W „Przewodniku po RODO” omówiono następujące zagadnienia: obowiązki dyrektora szkoły w związku z RODO; jak wdrożyć ROO w szkołach publicznych – obszary, w jakich koniecznie należy podjąć działania w związku ze zmianami w zakresie ochrony danych osobowych; dokumentacja w zakresie ochrony danych osobowych; 13 zadań dyrektora przed wejściem w życie RODO; ochrona wizerunku dzieci w świetle RODO.
„Głos Pedagogiczny” maj 2018
GlosPedagogiczny094
  • „Wakacje – czas beztroski czy zagrożeń?” – artykuł Małgorzaty Łoskot zawiera kilka propozycji tematów, które mogą stać się inspiracją do indywidualnych rozmów i klasowych dyskusji o wakacyjnych zagrożeniach. Poza uświadamianiem zasad bezpieczeństwa podczas wakacyjnego wypoczynku warto rozmawiać z uczniami o konsekwencjach takich zagrożeń, jak: ucieczki z domu, używki, ryzykowne zachowania seksualne, sekty, niebezpieczne kontakty w sieci.
  • „Bezpieczne i udane wakacje” – Magdalena Goetz przedstawia propozycje lekcji wychowawczych na temat bezpieczeństwa na wakacjach. Udziela praktycznych wskazówek, jak rozmawiać z podopiecznymi na temat wakacyjnych niebezpieczeństw. Rozmowy z uczniami, przeprowadzone w przemyślany sposób, mogą zainspirować ich do poszukiwania wartościowych sposobów spędzania wolnego czasu.
  • „Osoba ze spektrum – terapia czy wsparcie?” – Joanna Ławicka zastanawia się, czy możliwa jest faktyczna zmiana zachowania i funkcjonowania percepcyjnego dzieci z diagnozą spektrum, które poddaje się różnym interwencjom. Autorka podkreśla, że wczesne rozpoznanie rozwoju w spektrum powinno być wskazówką przy podejmowaniu wszelkich decyzji związanych z rozwojem dziecka, z uwzględnieniem jego potrzeb. Odnosząc się do specyfiki rozwoju w spektrum, charakteryzuje potrzeby dziecka ze spektrum autyzmu: percepcyjne i fizjologiczne, bezpieczeństwa, przynależności do grupy (rodziny), szacunku i uznania, samorealizacji.
  • „Rozwój dzieci zaburzony przez błędy rodziców” – Aleksandra Kubala-Kulpińska zwraca uwagę na jedną z przyczyn zaburzenia czy zakłócenia rozwoju i zachowania u dzieci, jaką są destrukcyjne zachowania rodziców. Istnieje wiele nieprawidłowości w funkcjonowaniu dziecka wywołanych zachowaniami opiekunów. Należą do nich nieprawidłowości wywołane przez płodowy zespół alkoholowy (FAS), zespół zaburzenia więzi (RAD) oraz syndrom Piotrusia Pana i Dzwoneczka. W artykule wskazano sposoby wspierania uczniów z takimi zaburzeniami.
  • „Przełamać tabu – zaburzenia psychotyczne” – Aleksandra Kubala-Kulpińska omawia zaburzenia psychotyczne, na które narażone są osoby w wieku dorastania. Do najczęściej diagnozowanych zaburzeń tego typu należy schizofrenia. Autorka opisuje charakterystyczne objawy według klasyfikacji ICD-10 i DSM-IV oraz przebieg choroby. Przekazuje nauczycielom wskazówki w zakresie udzielania wsparcia uczniowi z zaburzeniami psychotycznymi.
  • „Czytasz? Wygrywasz!” – Dorota Zając podpowiada, jak rozwijać u uczniów zainteresowania czytelnicze, jak im pomóc w opanowaniu techniki czytania i wyrobieniu motywacji do czytania.
  • „Wątpisz w siebie! Przepracuj to!” – Magdalena Goetz adresuje artykuł do tych osób, którzy mają wątpliwości co do samooceny własnych kompetencji, umiejętności czy słuszności swojego postępowania. Podpowiada, jak skutecznie przepracować to zagadnienie, by uwolnić się od poczucia niepewności i niepokoju, a jednocześnie rozwinąć się w sferze zawodowej i osobistej.
  • „Diagnoza podstawą przeciwdziałania narkomanii” – Aleksandra Kubala-Kulpińska przekazuje najważniejsze informacje dotyczące rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 stycznia 2018 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zakresu i form prowadzenia w szkołach i placówkach systemu oświaty działalności wychowawczej, edukacyjnej, informacyjnej i profilaktycznej w celu przeciwdziałania narkomanii (Dz. U z 2018 r. poz. 214). Najważniejsza zmiana dotyczy obowiązku dokonania raz w roku diagnozy zagrożeń związanych z używaniem substancji psychotropowych, środków zastępczych oraz nowych substancji psychoaktywnych. W artykule pokazano, jak w praktyce przeprowadzić to działanie.
W „Narzędziowni” zamieszczono: materiały przydatne do przeprowadzenia lekcji wychowawczych „Bezpieczne i udane wakacje”; sposoby weryfikowania krytycznych myśli; Schizofrenia – materiał na gazetkę ścienną; działania podejmowane w celu nauczenia dzieci i młodzieży odpowiedzialnego korzystania z cyberprzestrzeni; kampanie społeczne, programy, projekty związane z bezpieczeństwem w cyberprzestrzeni.
„Remedium” 2018 nr 5

Remedium091

  • „Nie wszystko złoto, co się świeci” – Mirosław Kaczmarek poszukuje odpowiedzi, dlaczego uczeń wyróżniający się i nagradzany w gimnazjum, trafiający do pierwszej klasy dobrego liceum, nie radzi sobie w nowej szkole i osiąga słabe wyniki w nauce. Wskazuje na kilka przyczyn: lewarowanie świadectwa, czyli zjawisko polegające na zbyt łatwym dopisywaniu na świadectwie ucznia wszystkich punktowanych aktywności; decyzje o wyborze profilu klasy są podejmowane przez rodziców; złe nawyki odtwarzania wyuczonego materiału i brak umiejętności samodzielnej analizy i syntezy poznanego materiału.
  • „Mity a rzeczywistość – dręczenie rówieśnicze. Cz. II” – Aleksandra Tłuściak-Deliowska omawia prawdy i przekonania na temat dręczenia rówieśniczego. Bazując na badaniach, autorka podważa funkcjonujące przeświadczenia o przemocy wśród uczniów. Podkreśla, że mity na ten temat mogą powodować, że szkoły nie chcą mówić otwarcie o problemie dręczenia. Taka postawa, nazywana zespołem NIMBY, utrudnia rozpoznanie problemu.
  • „Błędy wychowawcze” – Maria Kożuchowska wylicza błędy wychowawcze rodziców prowadzące do powstawania zaburzeń lękowych: wpajanie dziecku postawy, że muszą być wciąż czujne i skoncentrowane na potencjalnych niebezpieczeństwach; nadmierny krytycyzm i wymagania wobec dziecka; nadmierna zależność emocjonalna; tłumienie w dziecku naturalnej potrzeby wyrażania swoich emocji.
  • „Metoda Zdobywania Sprawności w pracy z dzieckiem. Cz. III” – Anna Dąbkowska omawia system zdobywania nowych umiejętności w Metodzie Zdobywania Sprawności w Świetlicy Świętego Mikołaja w Gdyni, dostosowany do potrzeb różnych grup dzieci. W grupie młodszej stosowana jest tablica sprawności oparta na aktualnej diagnozie trudności i potrzeb poszczególnych podopiecznych i całej grupy. W grupie starszej system zdobywania sprawności skupia się na umiejętnościach, zdolnościach i zainteresowaniach, które dzieci już w jakiś sposób ujawniają. Metoda Zdobywania Sprawności może być także zastosowania w indywidualnej pracy z dzieckiem.
  • „Rola fikcyjnego terapeuty w opowiadaniach bajkoterapeutycznych” – Maria Kożuchowska omawia metodę pracy z dziećmi przeżywającymi różne problemy o zróżnicowanym nasileniu, polegającą na wykorzystaniu opowiadań korygujących. Ideą takiego opowiadania jest posiadanie przez bohatera trudności podobnych do tych, których doświadcza dziecko. Dzięki temu fikcyjny bohater opowiadania występujący w roli terapeuty może przekazać dziecku treści, jakich chciałby dostarczyć mu wspierający dorosły. Autorka opisuje również techniki, jakie bajkowy ekspert-terapeuta stosuje do uzyskania bajkoterapeutycznych celów. Udziela wskazówek, jak samodzielnie stworzyć bajkę psychoterapeutyczną.
  • „Techniki szybkiego czytania – trening dla ucznia. Cz. II” – Ewelina Prędka-Pawlun omawia metody i techniki pozwalające zwiększyć tempo czytania: ćwiczenia pamięci krótkotrwałej, poszerzanie pola widzenia oraz poprawa pracy oka.
  • „Metafory w pracy warsztatowej z grupą” – Marcin Jaroszewski omawia możliwości, jakie daje wykorzystanie metafory w pracy warsztatowej. Podaje przykłady aranżowania sytuacji z wykorzystaniem metafory podczas szkoleń, w których brali udział nauczyciele. Metafory zastosowano do podjęcia przez uczestników autorefleksji nad specyfiką profesji nauczyciela z jej konsekwencjami w codziennej praktyce kontaktu z rodzicami uczniów oraz poszukiwania rozwiązań angażowania uczniów w czasie lekcji.
  • „Resocjalizacja – tendencje europejskie” – Radosław Mysior przedstawia tendencje europejskie w systemach resocjalizacyjnych w Europie. Ukazuje metody działań, które w krajach europejskich uważane są za najbardziej wartościowe w poprawie sytuacji życiowej młodzieży.
„Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 2018 nr 5

POW089

  • „Głos w dyskusji o celach i metodach leczenia w Polsce osób uzależnionych od opioidów” – Maria Banaszak przedstawia różne metody leczenia osób uzależnionych, ze szczególnym uwzględnieniem oferty skierowanej do osób cierpiących na uzależnienia od substancji z grupy opioidów. Omawia kontrowersje wokół metod leczenia osób uzależnionych od opioidów: leczenia substytucyjnego w placówkach ambulatoryjnych oraz terapii w ośrodkach stacjonarnych, opartej na założeniach społeczności terapeutycznej. Autorka przedstawia własną propozycję „pogodzenia”, z pozoru przeciwstawnych, tych dwóch podejść terapeutycznych.
  • „Uprowadzenia i porwania rodzinne – wybrane konteksty kryzysów rodziny i próby ich rozwiązywania” – Anna Dąbrowska i Monika Wojtkowiak podejmują tematykę uprowadzeń i porwań rodzinnych w aspekcie prawnym i pedagogicznym oraz wskazują kierunki rozwiązań analizowanych sytuacji uprowadzenia rodzicielskiego. Omawiane sytuacje uprowadzenia są osobistymi narracjami rodziców, którzy doświadczyli tych wyjątkowo trudnych sytuacji.
  • „Praca z rodzicem/opiekunem dziecka po przeżyciach traumatycznych w nurcie podejścia skoncentrowanego na rozwiązaniach” – Magdalena Barabas, opierając się na współczesnej literaturze dotyczącej problematyki traumy, ukazuje różne sposoby jej rozumienia. W odniesieniu do dzieci i młodzieży charakteryzuje typy zjawisk odpowiedzialnych za przeżycia traumatyczne oraz ich następstwa. Omawia działania terapeutyczne podejmowane wobec dzieci po traumie oraz ich rodziców/opiekunów. Szczególną uwagę poświęca modelowi pracy z opiekunem dziecka, które doświadczyło traumatycznych przeżyć, w nurcie Podejścia Skoncentrowanego na Rozwiązaniach. Jego istotą jest skoncentrowanie w pracy z klientami na możliwościach rozwiązań, a nie na problemach.
  • „Uczeń z niepełnosprawnością intelektualną w przestrzeni szkoły – wybrane aspekty funkcjonowania” – Jolanta Lipińska-Łokś ukazuje funkcjonowanie ucznia z niepełnosprawnością intelektualną w środowisku szkolnym, szczególnie w warunkach form edukacji niesegracyjnej (integracyjnej, włączającej), na podstawie wyników diagnozy 13-letniego chłopca z niepełnosprawnością intelektualną, ucznia klasy IV szkoły podstawowej. Wyniki zrealizowanej diagnozy pozwoliły scharakteryzować następujące obszary funkcjonowania ucznia z niepełnosprawnością intelektualną: obszar funkcjonowania zadaniowego, obszar relacji z dorosłymi, obszar relacji z rówieśnikami, obszar dotyczący obrazu własnej osoby. Na zakończenie autorka stara się odpowiedzieć na pytanie: Czy uczeń ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi ma szansę na osiągnięcie sukcesu w tak wymagającym środowisku, jakim jest szkoła ogólnodostępna?
„Wychowawca” 2018 nr 5

Wychowawca092

  • Nowe wydanie poświęcone zostało agresji werbalnej. W artykule „Wartość słowa”, wprowadzającym w poruszaną tematykę, ks. prof. Mieczysław Rusiecki pisze o znaczeniu słowa i jego skuteczności w komunikacji między ludźmi. Pisze również o słowie w służbie wiary – musi być ono od strony ludzkiej w pełni szlachetne, czyste i godne. Odpowiedzialnie wypowiedziane słowo buduje zarówno tego, który je wypowiada, jak i tego, do kogo jest skierowane.
  • „Krzywdzenie emocjonalne dzieci w rodzinie” – Aneta Baranowska charakteryzuje zjawisko krzywdzenia emocjonalnego dziecka w rodzinie, które może przybierać formę aktywną lub bierną. Najczęstszą formą aktywnej przemocy psychicznej jest degradacja werbalna, czyli niszczenie słowem – wyzywanie, upokarzanie, poniżanie. Bierna przemoc emocjonalna to unikanie interakcji z dzieckiem, zaniedbywanie potrzeb emocjonalnych, ignorowanie. Autorka omawia skutki krzywdzenia emocjonalnego dzieci dla ich psychospołecznego funkcjonowania. Pokazuje, w jaki sposób należy zapobiegać przemocy psychicznej dzieci, m.in. poprzez rozwijanie u przyszłych i obecnych rodziców umiejętności wychowawczych, prowadzenie zajęć o przemocy psychicznej w szkołach.
  • „Wulgaryzmy przejawem agresji seksualnej uczniów” – Marek Babik przytacza badania statystyczne, które obrazują zjawisko używania przekleństw i wulgaryzmów przez Polaków. Ze względu na treść wulgaryzmy dotyczące seksualności stanowią 69% haseł zawartych w „Słowniku polskich przekleństw i wulgaryzmów”. Według badań CBOS 75% badanych przyznaje się do używania przekleństw i wulgaryzmów. Z badań własnych autora wynika, że większość nauczycieli i uczniów spotyka się z wulgarnymi określeniami na terenie szkoły. Autor przypomina zadania szkoły i nauczycieli przeciwdziałania wulgaryzacji języka uczniów, wynikające z Ustawy o języku polskim. Ustawa zobowiązuje wszystkie organy i instytucje publiczne do ochrony polszczyzny.
  • „Słowa mają moc” – ks. Sławomir Kostrzewa sygnalizuje niepokojące zmiany, jakie zachodzą w komunikacji werbalnej w środowisku dzieci i młodzieży. Internet jest miejscem bezkarnego wypowiadania słów i opinii przez młodzież, a brak reakcji ze strony dorosłych na przemoc w sieci jest odczytywane jako przyzwolenie na takie działania. Przestrzenią, w której dochodzi do aktów agresji werbalnej i fizycznej jest również szkoła. Autor zwraca uwagę, że problemem jest niewielka wrażliwość wychowawców na akty agresji werbalnej oraz brak umiejętności radzenia sobie przez niektórych dorosłych w sytuacjach, kiedy są świadkami tego rodzaju przemocy wśród dzieci i młodzieży.
  • „Różne oblicza agresji i przemocy” – Danuta Bula przywołuje wyniki badań nad zjawiskiem agresji i przemocy w szkołach oraz ich przyczynami, prowadzone m.in. w ramach programu „Szkoła bez przemocy”. Wynika z nich, że przemoc szkolna dostrzegana jest najbardziej w szkołach podstawowych, ale najrzadziej u uczniów najstarszych klas. Badania pokazały również występowanie agresji nauczycieli wobec uczniów i przemoc uczniów wobec nauczycieli.
  • „Powiedz, jakich słów używasz, a powiem ci, kim jesteś” – Ewa Kosińska opisuje przyczyny używania wulgaryzmów przez dzieci i młodzież. Używanie wulgaryzmów jest sposobem wyrażania emocji (nie tylko tych negatywnych), sposobem na stres, na zaistnienie wśród rówieśników, na zwiększenie poczucia bycia kimś ważnym. Autorka stawia pytania: Czy można zaradzić degradacji języka? Jak szkoły radzą sobie z tym problemem? Apeluje o zorganizowanie otwartego forum z udziałem rodziców i starszej młodzieży na ten temat.
  • „Słowa, które ranią” – Ewa Gałązka porusza problem krzywdzenia dzieci słowem. Dzieci wychowujące się w rodzinach, w których krzyk, ordynarny język są sposobem codziennego funkcjonowania są ofiarami przemocy emocjonalnej. Do nich należą również dzieci, które na co dzień są poniżane przez wyzwiska, negatywne porównywanie do innych, krzywdzące etykiety. Zdaniem autorki konieczna jest współpraca szkoły z rodzicami w skutecznym wychowywaniu.
  • „Człowiek człowiekowi wilkiem” – Łukasz Mrózek omawia teorie psychologiczne dotyczące zjawiska agresji i przemocy w szkole, które wyjaśniają prawidłowości zachowań agresywnych. Niektórzy badacze wskazują na instynkt walki jako przejaw zachowań agresywnych. Koncepcje innych badaczy oparte są na neurofizjologii oraz uwarunkowaniach psychospołecznych (zachowanie nawykowe i teoria społecznego uczenia się agresji).
„Biblioteka w Szkole” 2018 nr 5

BibliotekaWSzkole098

  • „Nastolatki i książki – najnowsze wyniki badania czytelnictwa” – Zofia Zasacka przedstawia wyniki czwartej edycji badania postaw czytelniczych uczniów w wieku 15–16 lat. Badanie zostało przeprowadzone przez Instytut Książki i Czytelnictwa w Bibliotece Narodowej. Podstawowym celem badania czytelnictwa młodzieży jest śledzenie praktyk czytelniczych i ich społeczno-kulturowych uwarunkowań związanych z książkami.
  • „Protokół czy notatka? – częste sytuacje w bibliotece” – Danuta Majkusiak wyjaśnia, w jakich sytuacjach bibliotekarz musi sporządzić protokół, a w jakich wystarczy tylko notatka. Podjęcie decyzji o włączeniu do biblioteki książek od darczyńców wymaga przeprowadzenia procedury przyjęcia darów, w tym sporządzenia protokołu. Inne sytuacje wymagające sporządzenia protokołu: dokonywanie korekt wartości księgozbioru, przejęcie biblioteki od poprzednika. W artykule omówiono również sytuacje, w których bibliotekarz powinien sporządzić notatkę.
Wybrane scenariusze zajęć z czytelnikami:
  • „Niepodległość? A co ja z tego mam?” – Barbara Polińska omawia przebieg zajęć na temat niepodległości i współczesnego patriotyzmu, z wykorzystaniem książek współczesnych autorów. Celem zajęć jest uzyskanie odpowiedzi na pytania: jakie korzyści dla każdego człowieka wynikają z niepodległości oraz czym powinna przejawiać się postawa patriotyczna współczesnego młodego i dorosłego człowieka.
  • „Ojczyzna jest naszą matką” – Barbara Wanda Jachimczak przedstawia scenariusz z okazji święta niepodległości.
  • „Konkurs przyrodniczy „Bo przyroda to przygoda” – Iwona Szajrych opracowała konkurs czytelniczy polegający na wykonaniu przez uczestników lapbooka na podstawie przeczytanej książki o tematyce przygodowo-przyrodniczej.
  • „Przedwiośnie” Stefana Żeromskiego” – Bernardyna Banaś, nawiązując do ogólnopolskiej akcji Narodowe Czytanie „Przedwiośnia”, która odbędzie się 8 wrześniu 2018 roku, proponuje konkurs czytelniczy ze znajomości lektury. Realizacja konkursu odbywa się na zasadzie Wielkiej Gry, a uczestnicy dokonują losowego wyboru pytań.
  • „Spotkanie z Pippi Pończoszanką” – Marta Wiktoria Trojanowska przedstawia scenariusz zajęć do wykorzystania podczas lekcji bibliotecznych w przedszkolach i szkole, w świetlicy, podczas różnorodnych akcji czytelniczych (np. „Jak nie czytam, jak czytam”).
  • „Booktalking, czyli gawęda o książce” – Agnieszka Stefanek proponuje konkurs czytelniczy, który ma na celu promocję czytelnictwa poprzez prezentację książek wybranych przez uczniów za pomocą technik teatralnych. Udziela praktycznych wskazówek, jak wybrać książkę do prezentacji, jak przygotować scenariusz prezentacji i na co zwrócić uwagę podczas prezentacji.


„Biblioteka – Centrum Informacji” 2018 nr 2

BibliotekaCentrumInformacji097

W wydaniu praktyczne wskazówki na temat tworzenia gazetki szkolnej.

  • „Jak dotrzeć z gazetką do wielu czytelników?” – Bożena Boryczka przedstawia narzędzia online umożliwiające stworzenie interaktywnej wersji gazetki szkolnej, dzięki czemu można ją zaprezentować szerokiemu gronu odbiorców. Omawia platformy cyfrowe, za pomocą których można przetworzyć gazetkę przygotowaną w postaci plików PDF na atrakcyjną postać elektroniczną: ISSUU, FlipSnack, Calaméo, Joomag.
  • „Gazetka „_bez_ nazwy//”, ale z sukcesami” – Arleta Garbień i Elżbieta Górecka dzielą się doświadczeniami na temat procesu powstawania gazetki szkolnej „_bez_ nazwy//”, redagowanej przez uczniów Zespołu Szkół im. A. Średniawskiego w Myślenicach.
  • „Gazeta szkolna jako forma promocji szkoły i biblioteki” – Alina Grabna przekazuje wskazówki dotyczące pracy z gazetą szkolną, oparte na doświadczeniach własnych, związanych z wykorzystaniem komputera, odpowiedniego oprogramowania, edytora tekstu oraz grafiki.
  • „Dziennikarska e-przygoda z Junior Media” – Iwona Gralec zapoznaje z możliwościami platformy Junior Media, która pozwala w prosty sposób w edytorze makiet stworzyć gazetkę szkolną. Za pomocą platformy uczniowie mogą założyć swoją redakcję, wydać e-gazetę i stać się dziennikarzami. Autorka dzieli się doświadczeniami z wydawania gazetki szkolnej „Gimnazjalny Patrol” w Szkole Podstawowej w Mircu.
  • „Piątka na Piątkę” w pabianickiej szkole” – Dorota Olejnik przedstawia szkolną gazetkę internetową „Piątka na Piątkę”, którą wydaje razem z uczniami Szkoły Podstawowej nr 5 w Pabianicach. Gazetka pełni rolę kroniki szkolnej, jest także miejscem, gdzie każdy uczeń może rozwijać swoje zainteresowania dziennikarskie.
  • „Szkoła wierszy” – Michał Luberda omawia etapy realizacji projektu edukacyjnego z przedmiotu wiedza o kulturze, zrealizowanego przy współpracy z biblioteką szkolną. Głównym celem projektu była promocja sztuki poetyckiej i zachęcanie młodzieży do tworzenia oryginalnych prac. Uczniowie zostali zaproszeni do napisania jednego wiersza o dowolnie wybranym miejscu w szkole. Wszystkie wiersze zostały opublikowane na witrynie internetowej, którą stworzono z wykorzystaniem darmowego edytora stron internetowych Wix.
  • „Wirtualna Redakcja – świetny sposób na zaangażowanie uczniów w szkolne dziennikarstwo” – Ewa Mackiewicz, redaktor naczelna dwutygodnika „Victor Junior” i opiekunka wirtualnych redaktorów, pokazuje możliwości portalu Wirtualna Redakcja. Portal powstał z myślą o uczniach, którzy lubią pisać i chcą zostać wirtualnymi redaktorami własnych tekstów. Dostarcza również wielu możliwości nauczycielom, którzy chcą rozwijać pasje dziennikarskie swoich uczniów.
„Życie Szkoły” 2018 nr 5

ZycieSzkoly093

  • „Szachowa edukacja dzieci w młodszym wieku szkolnym – z doświadczeń pedagoga” – zgodnie z podstawą programową od 1 września 2017 roku gra w szachy stała się obowiązkowa dla klas pierwszych szkół podstawowych. Rafał Daniszewski przedstawia gry i zabawy, które w sposób praktyczny mają pomóc w zapamiętaniu i stosowaniu zasad gry w szachy. Omawia najważniejsze powody, dla których gra w szachy jest jedną z najpopularniejszych na świecie. Gra w szachy ma pozytywny wpływ na rozwój uczniów: uczy zdrowej rywalizacji, zwiększa aktywność umysłową, zwłaszcza w sferze kreatywności, wspiera kompetencje matematyczne.
  • „Wykorzystanie DIY na zajęciach językowych w edukacji wczesnoszkolnej” – Ewa Ostarek pokazuje, jak wykorzystać DIY (czyli coś, co można zrobić własnoręcznie) w metodyce nauczania języka obcego. Tworzenie materiałów do pracy z uczniami pobudza ich kreatywność, wspiera sprawności manualne, rozwija zdolności językowe. Autorka omawia etapy pracy nad wykonaniem pomocy do nauki przez uczniów oraz przedstawia kilka propozycji: pudełko skarbów (Magic Box), karty obrazkowe (flashcards), quiet book (książeczki sensoryczne wykonane z filcu), lapbook, miniksiążeczki, pacynki.
  • „Uczę ciekawiej – kodowanie i programowanie” – Margareta Olszewska i Marzena Oterman przedstawiają przykładowe zadania na wprowadzanie kodowania bez użycia komputera oraz programowania za pomocą programu „Baltie”.
  • „Gimnastyka mózgu – pielęgnowanie pozytywnych relacji” – Eryk Ołtarzewski proponuje zabawy, które wspierają u dzieci rozwój umiejętności poznawania siebie i innych osób takich, jak: świadomość własnych uczuć, wyrażanie emocji w odpowiedni sposób, odpowiedni poziom samokontroli, efektywne sposoby radzenia sobie z frustracją, umiejętność wyciszania się.
  • „Rozwijanie zainteresowań matematycznych dzieci w młodszym wieku szkolnym – piramidki” – Feliksa Piechota i Emilia Szymczak podpowiadają, jak rozwijać zainteresowania matematyczne dzieci. Ważne jest, aby w sposób interesujący przedstawiać kolejne zagadnienia matematyczne, wspierać najmłodszych podczas realizowania zadań oraz motywować do twórczego rozwiązywania problemów. Autorki podają przykłady ćwiczeń o charakterze problemowym, wykorzystujące piramidki. Są to łamigłówki matematyczne, które wpływają na rozwój sprawności rachunkowej uczniów.
  • „Trudności z zapamiętywaniem nazw miesięcy” – Edyta Szczepkowska omawia istotę trudności dzieci z ryzykiem dysleksji w zakresie zapamiętywania i przypominania sobie nazw miesięcy. Przekazuje wskazówki do pracy z dzieckiem wraz z ćwiczeniami, które pozwolą skutecznie doskonalić tę umiejętność. Dołączone ćwiczenia pomogą w doskonaleniu umiejętności poprawnego pisania i czytania ze zrozumieniem u uczniów z trudnościami w nauce nazw miesięcy.
  • „Wycieczka do Australii – lekcja wychowania fizycznego z pomysłem” – Piotr Winczewski proponuje zabawy i gry ruchowe, dobrane tak, że ich fabuła układa się w intrygującą opowieść. Motywem przewodnich zabaw jest wycieczka do Australii. Dzięki niej dzieci będą mogły poznać zwierzęta tego kontynentu: ptaka emu, psa dingo, krokodyle, kangury, misia koalę, kolczatki, dziobaki i wombaty.
  • „Bawię się sztuką – kreatywnie, czyli twórczo” – tematem kolejnej lekcji z zakresu arteterapii jest rozwijanie umiejętności wiązania supłów i kokardek. Celem zajęć jest rozwijanie kreatywności oraz ćwiczenie sprawności manualnej. Ćwiczenia plastyczne, zaproponowane przez Annę Kalbarczyk, polegają na przedstawieniu wymyślonego drzewa na kartce za pomocą supłów i kokardek wykonanych z papieru i ze sznurka pakowego.
Do wydania dołączono plakaty dydaktyczne: „Szachy”, „Zioła”, „Rasy psów”.
Opracowanie: Barbara Skarżyńska
„Monitor Dyrektora Szkoły” kwiecień 2018

MonitorDyrektoraSzkoly081

  • „Ocena pracy nauczyciela według zmienionych zasad” – Jan Lewandowski szczegółowo omawia zmiany w ocenie jakości pracy nauczyciela i podpowiada, jak się do nich przygotować. Rozważania na ten temat autor opiera na projekcie nowego rozporządzenia regulującego kwestie zasad i procedur dokonywania oceny pracy nauczyciela według nowej formuły. Jedną z istotnych zmian jest powiązanie oceny pracy nauczyciela z jego ścieżką awansu zawodowego. To oznacza, że zostaje zlikwidowana ocena dorobku zawodowego za okres stażu.
  • „Wypalenie zawodowe nauczycieli” – rozmowa z dr. hab. Sylwiuszem Retowskim, psychologiem, profesorem Wydziału Zamiejscowego Uniwersytetu SWPS w Sopocie, o niebezpiecznym syndromie wypalenia zawodowego, jego symptomach, przyczynach i konsekwencjach oraz o tym, co może zrobić nauczyciel, aby nie stracić motywacji do pracy.
  • „Nowa podstawa programowa dla liceum, technikum i branżowej szkoły II stopnia” – Ewa Norkowska wyjaśnia, co wprowadza nowa podstawa programowa dla szkół ponadpodstawowych. Opis wiadomości i umiejętności zdobytych przez ucznia w szkole ponadpodstawowej jest przedstawiony w języku efektów uczenia się, zgodnie z Polską Ramą Kwalifikacji. Ponadto podstawa programowa dla szkół ponadpodstawowych jest powiązana z nową podstawą programową dla 8-letniej szkoły podstawowej.
  • „Zasady przechowywania i udostępniania prac pisemnych uczniów” – Ewa Norkowska przywołuje przepisy prawne zezwalające na udostępnianie sprawdzonych i ocenionych prac pisemnych ucznia uczniowi i jego rodzicom na ich wniosek (art. 44e ust. 4 i 5 ustawy o systemie oświaty). Omawia również procedurę przechowywania pisemnych prac uczniów stanowiących podstawę klasyfikacji śródrocznej, rocznej i końcowej ucznia, którą powinna ustalić szkoła, ponieważ przepisy nie opisują zasad przechowywania tego rodzaju prac pisemnych. Ustawodawca określił natomiast zasady przechowywania prac pisemnych uczniów, które powstały podczas egzaminu poprawkowego, klasyfikacyjnego lub sprawdzianu wiadomości i umiejętności ucznia (rozporządzenie MEN w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych – Dz. U. z 2017 r. poz. 1534).
  • „Rejestr sprawców przestępstw na tle seksualnym w użyciu” – Joanna Lesińska omawia zasoby rejestru osób prawomocnie skazanych za czyny przeciwko wolności seksualnej i obyczajowości, utworzonego na mocy ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym. Rejestr funkcjonuje od 1 października 2017 r. Obowiązek korzystania z rejestru mają m.in. pracodawcy oraz inni organizatorzy przed nawiązaniem z daną osobą stosunku pracy lub dopuszczeniem do działalności związanej z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem małoletnich lub z opieką nad nimi. W artykule omówiono również konsekwencje zaniechania lub nadużywania korzystania z zasobów rejestru.
  • „Diagnoza podstawą działań, czyli o rozporządzeniu dotyczącym działalności wychowawczej, edukacyjnej, informacyjnej i profilaktycznej podejmowanej w celu przeciwdziałania narkomanii” – Aleksandra Kubala-Kulpińska omawia najistotniejsze informacje dotyczące rozporządzenia MEN z dnia 22 stycznia 2018 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zakresu i form prowadzenia w szkołach i placówkach systemu oświaty działalności wychowawczej, edukacyjnej, informacyjnej i profilaktycznej podejmowanej w celu przeciwdziałania narkomanii (Dz. U. z 2018 r. poz. 214). Zgodnie z rozporządzeniem obowiązkiem szkoły i placówki jest dokonanie diagnozy w zakresie występujących w środowisku szkolnym czynników chroniących i czynników ryzyka, ze szczególnym uwzględnieniem zagrożeń związanych z używaniem substancji psychotropowych, środków zastępczych oraz nowych substancji psychoaktywnych. W artykule omówiono obowiązkowe działania, jakie szkoła i placówka musi podejmować w ramach realizacji rozporządzenia.
  • „Pedikuloza – niewygodny i wstydliwy problem” – Dorota Zając omawia zadania szkoły w walce z wszawicą, postępowanie w przypadku stwierdzenia wszawicy w szkole oraz zasady profilaktyki i zwalczania wszawicy.
  • „Różne oblicza konfliktu w szkole” – Aleksandra Kubala-Kulpińska wskazuje przyczyny powstawania konfliktu, zwracając uwagę na jedną z nich: różnice w postrzeganiu. Do najbardziej popularnych zniekształceń w postrzeganiu prowadzących do zachowań konfliktowych należą: lustrzane odbicie, mechanizm źdźbła i belki, podwójne normy, biegunowe myślenie. Autorka omawia rodzaje konfliktów w społeczności szkolnej i ich przyczyny oraz metody rozwiązywania konfliktów.
W „Narzędziowni” zamieszczono: kwestionariusz dla dyrektora diagnozujący sposób zachowania się w sytuacji konfliktowej; kwestionariusz dla nauczycieli diagnozujący styl rozwiązywania konfliktów; uchwałę rady pedagogicznej w sprawie ustalenia organizacji doskonalenia zawodowe nauczycieli; aneks do umowy pracy o obniżeniu etatu na wniosek nauczyciela zatrudnionego na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony; obniżenie etatu na wniosek nauczyciela zatrudnionego na podstawie mianowania; przykładowy regulamin wynagradzania pracowników samorządowych według stanu prawnego na dzień 1 stycznia 2018 r.
„Monitor Dyrektora Przedszkola” kwiecień 2018

MonitorDyrektoraPrzedsz080

  • „Współpraca przedszkola z rodzicami – ewaluacja wymagania 6.” – Wiesława Mądrowska analizuje wymaganie, jakie postawiono wobec edukacji przedszkolnej z związku z organizacją współpracy z rodzicami. Przypomina o kilku zasadach, którymi warto się kierować przy realizacji działań w ramach wymagania „Rodzice są partnerami przedszkola”. Pomaga zaplanować ewaluację wewnętrzną tego wymagania: sformułować pytania badawcze do zadań ewaluacyjnych i dopasować do nich sposoby pozyskiwania odpowiedzi.
  • „Wypalenie zawodowe nauczycieli” – rozmowa z dr. hab. Sylwiuszem Retkowskim, kierownikiem Zakładu Psychologii Organizacji i Marketingu Uniwersytetu SWPS, o syndromie wypalenia zawodowego, symptomach i przyczynach wypalenia zawodowego nauczycieli oraz o tym, w jaki sposób można zapobiegać wypaleniu i jak można wspierać osoby dotknięte wypaleniem zawodowym.
  • „Kwalifikacje nauczycieli przedszkoli” – Joanna Lesińska wyjaśnia kwestie dotyczące zatrudnienia nauczyciela, który ma inne wykształcenie niż ukończone studia z edukacji przedszkolnej lub pedagogiki w specjalności przygotowującej do pracy z dziećmi w wieku przedszkolnym. Wyjaśnia je na konkretnych przykładach dotyczących pracy nauczyciela z oddziałem przedszkolnym, z dzieckiem z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego i w zakresie nauki języków obcych.
  • „Ocena pracy nauczyciela – najnowsze zmiany” – Jan Lewandowski szczegółowo omawia zmiany w zapisach Karty Nauczyciela wprowadzone ustawą o finansowaniu zadań oświatowych. Zmiany dotyczą ścieżki awansu zawodowego nauczycieli; kryteriów oceny pracy nauczycieli powiązane z wymaganiami na kolejne stopnie awansu zawodowego oraz procedury dokonywania oceny pracy nauczycieli.
  • „Przekształcanie oddziału lub oddziałów przedszkolnym zorganizowanych w szkole podstawowej w przedszkole” – Maria Pecyna omawia różne tryby postępowania w sprawie przekształcania, uzależnione od tego, kto jest organem prowadzącym publiczną szkołę podstawową z oddziałem lub oddziałami przedszkolnymi: gmina czy osoba prawna lub osoba fizyczna.
  • „Umowy w przedszkolu niepublicznym” – Wiesława Mądrowska zwraca uwagę na błędy popełniane przez właścicieli przedszkoli przy zawieraniu umów z rodzicami. Najwięcej błędów jest popełnianych przy określaniu ceny za usługę. W artykule wyjaśniono, jak w umowie powinny być określone regulacje finansowe dotyczące m.in. opłat za usługę czy pobierania odsetek za zwłokę w opłacie.
  • „Przedszkolak szczególnie uzdolniony” – Małgorzata Łoskot zauważa, że w przedszkolu nie poświęca się należnej uwagi dziecku szczególnie uzdolnionemu. Zastanawia się, czy w praktyce indywidualne wsparcie uzdolnionego przedszkolaka jest realne.
W „Narzędziowni” zamieszczono: listę pytań do rodziców odnośnie do współpracy przedszkola z innymi podmiotami, osobami, instytucjami działającymi w środowisku lokalnym; ankietę dla rodziców pomocną w ewaluacji wymagania „Rodzice są partnerami przedszkola”; kwestionariusz wywiadu z rodzicami dla przeprowadzenia ewaluacji wymagania „Rodzice są partnerami przedszkola”; informację o gotowości dziecka do podjęcia nauki w szkole podstawowej; przykładowy program zajęć korekcyjno-kompensacyjnych w przedszkolu; rozwiązanie umowy o pracę z nauczycielem dyplomowanym; wzór porozumienia stron rozwiązującego stosunek pracy zawarty na podstawie mianowania; wniosek nauczyciela o udzielenie urlopu dla poratowania zdrowia.
„Dyrektor Szkoły” 2018 nr 4

DyrektorSzkoly084

  • „Patriotyzm w podstawie programowej” – Monika Sewastianowicz przedstawia głosy krytyczne dotyczące treści wychowania patriotycznego, historii, listy lektur obowiązkowych z języka polskiego, zawartych w nowej podstawie programowej kształcenia ogólnego szkół ponadpodstawowych.
  • „NIK o kształceniu dorosłych” – Stanisław Szelewa omawia wnioski z raportu Najwyższej Izby Kontroli na temat kształcenia w szkołach dla dorosłych. Zagadnienia, jakie porusza raport dotyczyły rekrutacji do szkół dla dorosłych, kadry nauczycielskiej, warunków nauki, prowadzenia dokumentacji szkolnej, ocen wystawianych szkołom niepublicznym przez kuratorów oświaty, finansowania szkół, efektów kształcenia dorosłych.
  • „Zmiany w arkuszu organizacji” – Andrzej Jasiński omawia zmiany w arkuszu organizacji, mające zastosowanie już od roku szkolnego 2018/2019. Najważniejsze zmiany dotyczą terminów opiniowania i zatwierdzania arkusza organizacji, konieczności wpisywania imion i nazwisk nauczycieli oraz rodzaju prowadzonych przez nich zajęć, a także uwzględniania liczy grup świetlicowych i liczby uczniów korzystających z opieki świetlicowej oraz liczbę godzin zajęć świetlicowych.
  • „Szkolny system oceniania” – przedmiotem rozważań Antoniego J. Jeżowskiego jest wewnątrzszkolny system oceniania i jego usytuowanie w prawie oświatowym. Autor przywołuje art. 98 ust 1 pkt 8 ustawy Prawo oświatowe, który postanawia, że statut szkoły zawiera szczegółowe warunki i sposób oceniania wewnątrzszkolnego uczniów. Wyjaśnia, jakie zapisy dotyczące ocenia szkolnego powinien zawierać statut szkoły.
  • W kolejnej lekcji Akademii Prawa Dyrektora Szkoły Monika Sewastianowicz wyjaśnia kwestie z zakresu prawa pracy: nawiązanie stosunku pracy z nauczycielem, umowę o pracę a akt mianowania, wypowiadanie umów z nauczycielami, odprawy w związku z likwidacją szkoły.
  • „Kryteria doboru do zwolnienia” – Agata Piszko przypomina, że wytypowanie konkretnej osoby do zwolnienia w związku z częściową likwidacją szkoły, zmianami organizacyjnymi czy modyfikacją planu nauczania uniemożliwiającą dalsze jej zatrudnienie w pełnym wymiarze zajęć musi być dokonane według uprzednio opracowanych kryteriów. Wsparciem dla dyrektorów w przygotowaniu kryteriów w danej szkole może służyć opracowana przez autorkę procedura, uwzględniająca aktualną linię orzeczniczą prezentowaną przez sądy.
  • „Zadania dyrektora w świetle RODO” – Agata Majewska i Bartosz Pudo omawiają najważniejsze zmiany w sferze ochrony danych osobowych, które wynikają z RODO: pozyskiwanie zgód od uczniów na przetwarzanie ich danych osobowych; obowiązek dyrektora szkoły udzielenia osobie, której dane dotyczą, informacji o przysługujących jej uprawnieniach; obowiązek powoływania przez podmioty przetwarzające dane osobowe inspektora danych osobowych; dostosowanie umów powierzania przetwarzania danych osobowych operatorom systemów i urządzeń wykorzystywanych w szkole; zabezpieczenie danych osobowych; nowe zasady odpowiedzialności administratorów za naruszenia w obszarze ochrony danych osobowych.
  • „Analiza danych z pomocą TIK” – Dorota Janczak omawia dostępne narzędzia umożliwiające zbieranie i analizowanie danych dotyczących tego, jak dzieci i młodzież się uczą, pozwalając lepiej ich poznać i odpowiednio dostosować metody nauczania. Do ciekawych rozwiązań zalicza m.in.: dzienniki elektroniczne, programy do tworzenia kwizów, testów i ankiet (np. Kahhot, Quizess), programy i serwisy pozwalające nauczycielowi kontrolować postępy ucznia w nauce (Akademia Khana, Godzina Kodowania, Squla).
  • „Jak zmienić zakończenie lekcji” – Jacek Królikowski przedstawia ciekawe pomysły na podsumowanie zajęć i pracę domową. Ich głównym założeniem jest stopniowe przekazywanie uczniom odpowiedzialności za uczenie się, zachęcanie ich do współpracy w zespołach i udzielania informacji zwrotnych. Autor podpowiada również, jak dyrektorzy mogą pomóc nauczycielom w stosowaniu przedstawionych pomysłów na niesztampowe podsumowanie lekcji.
Autorzy Niezbędnika Dyrektora Szkoły podpowiadają, jak w interesujący sposób zaplanować działania upamiętniające setną rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości. Rozważania Tomasza Kozłowskiego dotykają istoty patriotyzmu w społeczeństwie zdominowanym przez media oraz przy powolnym zaniku komunikacji międzypokoleniowej. Jacek Królikowski zachęca, aby planowanie działań rocznicowych odbywało się z uwzględnieniem trzech kryteriów: wspólnotowo (czyli z udziałem uczniów, nauczycieli, rodziców i partnerów lokalnych), krytycznie (poddawanie pomysłów wspólnej analizie), twórczo (szukanie nowych, dotąd nieznanych pomysłów). Włodzimierz Kaleta podaje przykłady obchodów stulecia niepodległości w polskich placówkach oświatowych za granicą.
„Głos Pedagogiczny” kwiecień 2018
GlosPedagogiczny085
  • „Wspieranie uczniów w stresie egzaminacyjnym” – Małgorzata Łoskot w kilku krokach opisuje, jak zaradzić stresowej spirali egzaminacyjnej, w jaki sposób wesprzeć uczniów, by pomóc im bezpiecznie i efektywnie przeżyć ten trudny czas.
  • „O roli rodziców w rozwoju i edukacji dzieci” – rozmowa z dr Aleksandrą Piotrowską, specjalistką w zakresie psychologii szkolnej i psychologii pracy, o wpływie braku więzi z opiekunami na psychikę dziecka, w jaki sposób można zachęcać rodziców do większego zaangażowania w życie szkoły, jak radzić sobie z rodzicami wykazującymi roszczeniową postawę wobec szkoły, co zrobić, gdy konflikty wewnętrzne między małżonkami zaczynają rzutować na ich relacje ze szkołą.
  • „Człowiek czy metoda? O ważności spraw” – Joanna Ławicka poszukuje odpowiedzi na pytanie o ważność spraw, czyli co powinno być priorytetem w pracy z uczniem ze spektrum autyzmu: człowiek czy metoda? Dzieli się refleksjami na temat pomocy dziecku autystycznemu w zrozumieniu specyfiki jego społecznych potrzeb.
  • „Sugardating – współczesna forma prostytucji” – Aleksandra Kubala-Kulpińska podejmuje ważny współcześnie problem, jakim jest zjawisko sugar babies, kiedy to młoda dziewczyna utrzymywana jest przez starszego od siebie, zamożnego mężczyznę (sugar daddy). Ta forma prostytucji, do niedawna nazywana sponsoringiem, przestała dotyczyć tylko studentek. Coraz częściej dotyczy uczennic, osób nieletnich. Autorka wyjaśnia przyczyny rozpoczęcia prostytuowania się przez młode dziewczyny oraz następstwa prostytucji dzieci i młodzieży. Określa zadania dla pedagogów: przekazywanie wiedzy na temat konsekwencji prostytucji oraz wykazu instytucji zajmujących się pomocą osobom prostytuującym się.
  • „Jak poskromić stres?” – Umiejętność radzenia sobie ze stresem to jedna z najbardziej przydatnych w życiu kompetencji osobistych. Magdalena Goetz podpowiada, jak ją rozwijać u nastolatków. Przedstawia dwa scenariusze lekcji wychowawczych: „Poznać i zrozumieć stres” oraz „Poskromić stres”, poświęcone skutecznemu radzeniu sobie ze stresem.
  • „W poszukiwaniu wysp kompetencji ucznia” – Aleksandra Kubala-Kulpińska podpowiada, w jaki sposób pomóc uczniowi rozpoznać jego wyspy kompetencji, czyli te dziedziny, w których się sprawdza, są dla niego źródłem satysfakcji i zadowolenia. Ma to pozytywny wpływ na jego samoocenę i rozwój.
  • „Etykiety mają moc – o samospełniającej się przepowiedni w szkole” – Magdalena Goetz wyjaśnia mechanizmy działania efektów Pigmaliona i Golema oraz w jaki sposób można wykorzystać je w szkole. Efekt Pigmaliona jest przykładem samospełniającego się proroctwa, polegającego na spełnianiu się pozytywnego oczekiwania wobec kogoś dlatego, że to pozytywne oczekiwanie sobie wytworzyliśmy. Efekt Golema polega na tym, że ludzie zaczynają się zachowywać zgodnie z negatywnymi oczekiwaniami, jakie są wobec nich komunikowane. Nauczyciel, znając działanie efektów Pigmaliona i Golema, może w znaczący sposób poprawić efekty swojej dydaktycznej i wychowawczej pracy.
  • „Komunikacja z rodzicami uczniów – co zadziała zawsze, a co nigdy, czyli jak dostrzec człowieka ukrytego za rodzicielskim typem” – Anna Kałuba-Korczak podpowiada, jakie techniki blokują lub całkowicie uniemożliwiają komunikację z rodzicami, a co prawie zawsze skutkuje w kontaktach z rodzicami. Ważne są również kompetencje komunikacyjne nauczyciela: umiejętność aktywnego słuchania, zadawania pytań, udzielania odpowiedzi, wyczucia stylu komunikacyjnego i dostosowanie się do niego. Autorka podkreśla, że rozmowa z rodzicem to nie konfrontacja, a spotkanie dwojga dorosłych zainteresowanych losem dziecka.
  • „Osobowość chwiejna emocjonalnie” – Dorota Zając podejmuje problematykę zaburzeń osobowości, ze zwróceniem uwagi na osobowość chwiejną emocjonalnie, którą cechuje tendencja do działań impulsywnych bez przewidywania konsekwencji tych działań. Omawia typy osobowości chwiejnej emocjonalnie: typ impulsywny i typ borderline. Szczegółowo opisuje zaburzenia typu borderline występujące u dzieci.
  • W „Narzędziowni” zamieszczono: materiały pomocnicze do lekcji wychowawczych „Jak poskromić stres?”; ulotkę „Jak uodpornić się na stres?”; raport z ewaluacji wewnętrznej przeprowadzonej w szkole podstawowej.
„Remedium” 2018 nr 4

Remedium086

  • „Zabawa w Malowanie” – rozmowa z Arno Sternem, pisarzem i pedagogiem, który od ponad 60 lat praktykuje zabawę w malowanie jako oryginalną formę pracy pedagogicznej, autorem teorii formulacji, czyli wyrażania się poprzez spontaniczny akt malowania.
  • „Jak skutecznie wspierać osoby z niepełnosprawnością?” – Paweł Borowiecki zauważa, że proces przystosowania się do niepełnosprawności nabytej cechuje pewna dynamika. Omawia sześć etapów przystosowania się do zaistniałej sytuacji, przez które przechodzą osoby z niepełnosprawnością nabytą. Pokazuje, na czym polega różnica między niepełnosprawnością wrodzoną a nabytą oraz udziela wskazówek, jak skutecznie pomagać i wspierać osoby niepełnosprawne i ich rodziny.
  • „Mity a rzeczywistość – dręczenie rówieśnicze” – Aleksandra Tłuściak-Deliowska przedstawia stereotypy myślowe na temat zjawiska dręczenia rówieśniczego – bullyingu, czyli specyficznego rodzaju przemocy szkolnej, oraz wskazuje zweryfikowane dane, aby wyjaśnić nieporozumienia na ten temat.
  • „Wokół problemu niedostosowania społecznego” – Radosław Mysior wyjaśnia, co to jest niedostosowanie społeczne, jakie są kryteria, którymi można się kierować, rozpoznając symptomy osób przystosowanych i niedostosowanych społecznie. W oparciu o literaturę przedmiotu omawia typy niedostosowania społecznego oraz symptomy świadczące o pojawieniu się niedostosowania społecznego.
  • „Błędy wychowawcze” – Maria Kożuchowska omawia kolejne błędy wychowawcze popełniane przez rodziców: budowanie w dziecku potrzeby doświadczania ogromnych sukcesów i nadmierne oczekiwania. Pokazuje konsekwencje nadmiernych oczekiwań ze strony rodziców wobec ich dzieci.
  • „Metoda Zdobywania Sprawności w pracy z dziećmi. Cz. II” – Anna Dąbkowska omawia założenia i wartości Metody Zdobywania Sprawności, stosowanej w placówce socjoterapeutycznej. Metoda ta stwarza możliwości nauki wielu cennych umiejętności, dostosowanych do wieku i możliwości dzieci. Dziecko samodzielnie wybiera sprawność, jaką chce zdobywać. Wykaz sprawności dla grupy wraz z wymogami danej sprawności są umieszczane na tablicy sprawności w widocznym dla dzieci miejscu.
  • „Bajkoterapia i nadmierna złość” – w kolejnym artykule Marii Kożuchowskiej, poświęconym radzeniu sobie ze złością z zastosowaniem bajki terapeutycznej „Mama nie znosi, kiedy mnie ponosi”, uwagę poświęcono kształtowaniu w dziecku postawy asertywności i szanowania granic własnych oraz tych stawianych przez innych ludzi. Dziecko uczone asertywności lepiej poradzi sobie ze złością.
  • „Techniki szybkiego czytania – trening dla ucznia” – Ewelina Predka-Pawlun przedstawia podstawowe techniki czytania, dzięki którym można czytać coraz szybciej i zapamiętywać więcej informacji z tekstów. Przed treningiem szybkiego czytania należy poznać sens procesu czytania i rozumienia tekstu oraz najczęściej popełniane błędy w czytaniu.
„Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 2018 nr 4

ProblemyOp-Wych083

  • „Oddziaływania wychowawcze rodziców a materializm ich dzieci” – przedmiotem rozważań Magdaleny Poraj-Weder jest zjawisko materializmu, ukazane jako efekt niezaspokojenia ważnych potrzeb psychologicznych w okresie dzieciństwa, takich jak potrzeba autonomii, kompetencji, związków z innymi czy potrzeba bezpieczeństwa. Powołując się na badania, autorka wskazuje na źródła materializmu w rodzinie. Kluczowe znaczenie dla formowania się materializmu mają negatywne postawy rodziców.
  • „Nauczyciel edukacji początkowej a uczeń zdolny – wokół problemu (nie)kompetencji” – Małgorzata Kwiatkowska-Góralczyk omawia pożądane kompetencje nauczyciela ucznia zdolnego w edukacji wczesnoszkolnej i zestawia je z rzeczywistym obrazem pracy nauczyciela klas młodszych z uczniem zdolnym. Wskazuje na przyczyny trudności w pracy nauczyciela z uczniem zdolnym.
  • „Deparentyfikacja – strategie radzenia sobie z odwróconymi rolami w rodzinie” – Barbara Chojnacka i Aneta Jarzębińska przedstawiają wyniki badań dyskusji prowadzonych na forach internetowych poświęconych problematyce parentyfikacji, określanej w literaturze przedmiotu jako wykorzystywanie dziecka do wykonywania prac związanych z utrzymaniem domu i organizacją życia rodziny. W badaniach własnych autorki wykorzystały treści zamieszczone na forach dotyczące tematyki parentyfikacji, które pozwoliły rozpoznać strategie mentalne i sposoby działania parentyfikowanych osób ukierunkowane na przerwanie zjawiska i niwelację jego konsekwencji.
  • „Relacje w rodzinie pochodzenia a komunikowanie się w małżeństwie” – Danuta Ochojska, Małgorzata Marmola, Anna Wańczyk-Welc omawiają różne sposoby komunikowania się w rodzinie, zależne od różnorodnych sytuacji w rodzinie. Podkreślają, że komunikacja rodzinna stanowi szczególny typ porozumiewania się ze względu na więzi, klimat rodzinny, częstotliwość interakcji, swoiste układy zależnościowe i związany z nimi układ ról, własne doświadczenia i reguły ustalone w rodzinie. W oparciu o przegląd badań omawiają wpływ transmisji pokoleniowej (ciągłości pokoleniowej w zakresie przekonań czy wzorów zachowań) na relacje w rodzinie. Przedstawiają wyniki badań własnych, których celem było zbadanie, czy istnieje zależność między retrospektywną oceną relacji w rodzinie pochodzenia a zachowaniami komunikacyjnymi kobiet i mężczyzn w małżeństwie.
  • „Uczniowie ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w świetlicy szkolnej – doniesienia z badań” – Beata Gumienny i Kamila Kasprzyk podjęły próbę analizy działań opiekuńczo-wychowawczych świetlicy szkolnej jako miejsca inkluzji edukacyjnej. Celem badań było poznanie opinii nauczycieli-wychowawców na temat sytuacji uczniów ze SPE funkcjonujących w świetlicach szkolnych.
„Wychowawca” 2018 nr 4

Wychowawca087

  • Tematem głównym wydania jest twórczość w edukacji. W artykule „Warunkowanie twórczości w procesie edukacyjnym” Justyna Cieślińska zauważa, że odpowiednio stymulując dzieci, można wyposażyć je w swego rodzaju manierę twórczości, przyzwyczajenie do kreatywnego myślenia. Omawia udział procesów poznawczych w procesie twórczym, wśród których wymienia się: uwagę, percepcję pamięć, myślenie oraz wyobraźnię. Zdaniem autorki stymulacja procesów poznawczych jest kluczem do sukcesu dotyczącego pobudzania twórczości w działalności edukacyjnej.
  • „Szkoły demokratyczne i edukacja wolnościowa w Polsce” – Jolanta Dobrzyńska wyjaśnia zasady działania oraz ideologiczne korzenie szkół demokratycznych. Są to prywatne placówki, które oferują dzieciom i młodzieży tzw. edukację wolnościową. Autorka przedstawia opinie o funkcjonowaniu szkół demokratycznych.
  • „Aktywność muzyczna dzieci przedszkolnych” – Janusz Rusaczyk omawia formy aktywności muzycznej dziecka przedszkolnego: ruch przy muzyce, śpiew, słuchanie muzyki, grę na instrumentach. Okres przedszkolny jest niepowtarzalną szansą uczynienia muzyki czymś atrakcyjnym, interesującym i bliskim dla dziecka. Autor zauważa, że w dużym stopniu szanse te są uzależnione od atrakcyjności oddziaływań muzycznych dla dzieci – powinny być realizowane w interesującej zabawie, angażującej śpiewanie piosenek, słuchanie muzyki, ruch i swobodną improwizację.
  • „Muzyka – dziecko – rodzina” – Janusz Rusaczyk zwraca uwagę na rolę środowiska rodzinnego w rozwoju muzycznym dzieci, kształtowaniu ich wrażliwości na muzykę. Przedstawia analizę wyników badania ankietowego przeprowadzonego wśród rodziców dzieci w wieku przedszkolnym. Celem badania było poznanie ich opinii na temat roli i znaczenia rozwoju muzycznego dziecka w wieku przedszkolnym oraz sposobów oddziaływań muzycznych, jakie podejmują w domu rodzinnym w stosunku do swoich dzieci.
  • „Język angielski metodą multisensoryczną” – Ewelina Gierłach przedstawia propozycje gier i zabaw multisensorycznych opartych na nauczaniu wielozmysłowym. Autorka uważa, że równoczesne wykorzystanie wszystkich zmysłów podczas zajęć języka angielskiego stymuluje obie półkule mózgowe, dzięki czemu dziecko efektywniej przyswaja język obcy.
„Biblioteka w Szkole” 2018 nr 4

BibliotekawSzkole088

Propozycje gier miejskich z okazji 100-lecia niepodległości Polski:
  • „Niepodległa w grze” – pod takim hasłem Redakcja miesięcznika proponuje szkołom, bibliotekom i wszystkim zainteresowanym instytucjom organizowanie przedsięwzięć na stulecie odzyskania przez Polskę niepodległości. Karol Baranowski przedstawia krótki poradnik na temat gier miejskich łączących elementy zabawy z edukacją o historii Polski i regionu, a także dwie propozycje gier związanych z rocznicą niepodległości („Zaginiony rozkaz Piłsudskiego” i „Śladami ojców niepodległości”) i przykładowy schemat regulaminu.
  • „Z niepodległą gra o zwycięstwo! – historyczna potyczka dla czterech drużyn” – Monika Simonjetz poleca dla uczniów kl. III–IV szkoły podstawowej rywalizację z wykorzystaniem planszy popularnej gry znanej jako „Chińczyk” lub „Nie irytuj się” oraz zasobów bibliotecznych dotyczących historycznych wydarzeń. Gra służy porządkowaniu i utrwalaniu wiedzy uczniów na temat historii Polski.
  • „O niepodległości w bibliotece” – Agnieszka Olejarz proponuje lekcję biblioteczną dla uczniów kl. I–III poświęconą utracie i odzyskaniu przez Polskę niepodległości. Inspiracją do poruszenia takiego tematu z dziećmi była lektura książki Zofii Staneckiej „Nasza paczka i niepodległość. O sześciu polskich świętach”.
  • „Teatr Wolnej Myśli „Pod białym Orłem” – Witold Pelka przedstawia scenariusz spektaklu teatralnego z okazji Święta Niepodległości.

Ponadto w wydaniu:

  • W artykule z cyklu „Prawnik odpowiada” Dariusz Skrzyński udziela odpowiedzi dotyczących: czy zamieszczenie danych osobowych absolwentów szkoły w księdze pamiątkowej jest sprzeczne z nowymi przepisami o ochronie danych osobowych; wydłużenia stażu nauczyciela stażysty z powodu choroby; nagrody jubileuszowej przy przejściu na emeryturę i świadczenia kompensacyjnego; pozwolenia na pracę u innego pracodawcy; awansu na stopień nauczyciela dyplomowanego od 1 września 2018 r.
  • „Sztuka opowiadania w szkole” – Edyta Ślączka-Poskrobko zachęca do wykorzystania opowieści na zajęciach z różnych przedmiotów, dostrzegając w opowiadaniu wiele zalet. Udziela praktycznych wskazówek na temat warsztatu opowiadacza.
  • „Podręczniki – problemy z rozliczeniem” – Danuta Majkusiak podpowiada, jak sobie poradzić z rozliczeniem bezpłatnych podręczników.
„Życie Szkoły” 2018 nr 4

ZycieSzkoly082

  • „Kodowanie – dekodowanie w edukacji polonistycznej” – Izabela Breguła odwołuje się do zapisów podstawy programowej, która wymaga, aby nauka programowania była stałym elementem kształcenia ogólnego od klasy pierwszej szkoły podstawowej. Zgodnie z podstawą programową nauczyciel edukacji wczesnoszkolnej uwagę poświęca kształtowaniu umiejętności czytania i pisania, czyli kodowania i dekodowania różnorodnych znaków. Autorka zachęca do organizacji sytuacji okołoprogramistycznych opartych na nauce kodowania i dekodowania z wykorzystaniem materiału literowego oraz cyfrowego. Podaje przykłady zabaw z kodowaniem i dekodowaniem.
  • „Gimnastyka mózgu: emocje i zdrowa samokontrola” – Eryk Ołtarzewski przedstawia scenariusz zajęć dla dzieci w wieku 6–9 lat, którego celem jest uwrażliwienie na emocje, nauka nazywania uczuć i uświadomienie dzieciom, że mogą pielęgnować dobre uczucia. Scenariusz zawiera ćwiczenia i zabawy, które kształcą świadomość własnych uczuć oraz uwrażliwiają na emocje i wzmacniają pozytywne postawy.
  • „Szkolne tematy tabu – jak pomóc dzieciom w przejściu żałoby” – Anna Meslin podaje sposoby pracy z uczniami w sytuacji żałoby (np. śmierć ucznia, nauczyciela, kogoś bliskiego). Do ważnych działań nauczyciela w sytuacji śmierci autorka zalicza informowanie o zdarzeniu, przekazanie wiedzy na temat umierania, stabilizacja emocji dzieci – pomoc w nazywaniu tych uczuć oraz ich wyrażaniu, omówienie etapów żałoby, mobilizowanie dzieci do odzyskania poczucia zaradności, normalizowanie uczyć pojawiających się przy przeżywaniu żałoby.
  • „Muzyczna pedagogika zabawy” – Aleksandra Kubala-Kulpińska zachęca nauczycieli do motywowania uczniów do obcowania z muzyką przez tworzenie warunków sprzyjających umuzykalnieniu, rozbudzaniu zainteresowań i zdolności muzycznych. Przedstawia metodę Urszuli Bissinger, nazwaną muzyczną pedagogiką zabawy. Podstawą metody jest nauczanie kreatywne, psychologia muzyki, pedagogika Gestalt oraz pedagogika zabawy. Przekazuje propozycje ćwiczeń według metody muzycznej pedagogiki zabawy.
  • „Geometria – propozycje ćwiczeń dla dzieci z klas I–III” – Feliksa Piechota podaje przykłady ćwiczeń ułatwiających dzieciom zdobywanie wiedzy na temat pojęć geometrycznych.
  • „Trudności z zapamiętywaniem nazw dni tygodnia” – Edyta Szczepkowska omawia istotę trudności z zapamiętywaniem nazw dni tygodnia związaną z orientacją w czasie oraz pokazuje, jak wspierać dziecko w przezwyciężaniu tych trudności. W tym celu proponuje ćwiczenia wspomagające doskonalenie umiejętności poprawnego pisania i czytania ze zrozumieniem u uczniów z trudnościami w nauce nazw i kolejności dni tygodnia.
  • „Nadwaga i otyłość poważnym problemem dzieci i młodzieży” – Aleksandra Kubala-Kulpińska przytacza wyniki raportów, które zwracają uwagę na problem nadwagi wśród dzieci i młodzieży w wieku 5–19 lat. Przedstawia działania przeciwdziałające otyłości wśród uczniów: zabawy dla dzieci, które można wykorzystać jako element przerw międzylekcyjnych oraz apel do rodziców „Pozytywny model aktywności fizycznej”.
  • „Wykorzystanie narzędzi technologicznych do tworzenia własnych materiałów do pracy” – Ewa Ostarek omawia wybrane narzędzia, za pomocą których można tworzyć pomoce do zajęć, takie jak narzędzia do pracy z plikami PDF, krzyżówki, wykreślanki, chmury wyrazów, banki zdjęć, karty pracy czy szyfry. Udziela praktycznych wskazówek ułatwiających pracę z nowoczesnymi technologiami.
  • „Bawię się sztuką. Kreatywnie, czyli twórczo” – w kolejnym artykule poświęconym arteterapii Anna Kalbarczyk proponuje ćwiczenia do tematu „Wycinanka asymetryczna. Kompozycja na płaszczyźnie”, którego celem jest zapoznanie z pojęciami symetrii i asymetrii oraz rozwijanie kreatywności, umiejętności logicznego myślenia, rozwijanie umiejętności manualnych.
Opracowanie: Barbara Skarżyńska
„Wychowawca” 2018 nr 3

Wychowawca076

  • Wydanie poświęcone migracji zarobkowej rodziców i jej wpływie na rozwój dzieci. W artykule „Gdy rodzice wyjeżdżają do pracy za granicę” Krystyna Ostrowska w oparciu o badania prowadzone od 2010 roku przez Ministerstwo Edukacji Narodowej przedstawia wyniki ukazujące skalę zjawiska eurosieroctwa oraz opinie uczniów i nauczycieli na temat najważniejszych trudności i oczekiwań pomocy w sytuacji wyjazdu rodziców za granicę.
  • „Eurosieroctwo w aspekcie rozwoju dziecka” – Janusz Rusaczyk ukazuje zagrożenia płynące z rozłąki migracyjnej dla prawidłowego rozwoju psychicznego, emocjonalnego, intelektualnego i społecznego eurosierot. Szerzej omawia problemy eurosierot związane z rozwojem intelektualnym jako skutek potencjalnych zaniedbań w nauce szkolnej. Przywołuje badania potwierdzające istnienie związku pomiędzy migracją zarobkową rodziców a osiągnięciami szkolnymi ich dzieci.
  • „Rodzina w obliczu migracji zarobkowej” – Ewa Gałązka zwraca uwagę, że istotną kwestią decydującą o jakości życia rodziny jest jej sytuacja ekonomiczna. Wielu rodziców decydujących się na migrację zarobkową z powodu niewystarczających środków na utrzymanie rodziny staje przed trudnym wyborem związanym z pozostawieniem dzieci w kraju pod opieką drugiego rodzica, dziadków lub dalszej rodziny. Autorka omawia skutki migracji zarobkowej rodziców dla dzieci.
  • „Migracje zarobkowe a funkcje wychowawcze rodziny” – Janusz Rusaczyk ukazuje konsekwencje migracji zarobkowych dla sfery wychowawczej dziecka. Jak zauważa autor, migracje zarobkowe z jednej strony przyczyniają się do polepszenia statusu materialnego rodziny, ale nierzadko prowadzą do załamania się funkcji wychowawczych rodziny. Pokazuje działania wspierające dziecko z rodziny migracyjnej, jakie powinna podjąć szkoła.
„Głos Pedagogiczny” marzec 2018

GlosPedagogiczny072

  • Tematem miesiąca jest omówienie zmian w ustawie Karta Nauczyciela wprowadzonych ustawą z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych. Małgorzata Łoskot w artykule „Nowa Karta Nauczyciela, czyli o czym warto wiedzieć” omawia zmiany najbardziej istotne dla nauczycieli i szkolnych specjalistów. Omówienie dotyczy: zatrudniania i zwalniania nauczycieli, zadań nauczycieli specjalistów, ujednoliconych zasad określania pensum łączonego, awansu zawodowego, oceny pracy nauczyciela.
  • „Czy dziecko ze spektrum autyzmu można nauczyć wszystkiego?” – Joanna Ławicka pokazuje różnice w rozwoju dziecka typowego i ze spektrum od najwcześniejszych etapów, aby przybliżyć specyfikę rozwoju dziecka ze spektrum i jego możliwości uczenia się.
  • „Bezpieczny Internet w szkole – jak zapobiegać cyberprzemocy?” – rozmowa z dr. hab. Jackiem Pyżalskim o mechanizmach cyberprzemocy oraz profilaktyce cyberprzemocy w środowisku szkolnym.
  • „Nieśmiałość” – Nieśmiałość to poważny problem dla wielu dzieci i młodzieży, a także dorosłych. Nieśmiałość ma wpływ na osiągnięcia i proces uczenia się. Magdalena Goetz proponuje lekcje wychowawcze poświęcone nieśmiałości, przygotowane z myślą o uczniach szkół ponadpodstawowych oraz starszych uczniach szkół podstawowych: lekcja pierwsza „Nieśmiałość, co to znaczy?” i lekcja druga „Jak sobie radzić z nieśmiałością?”. Celem zajęć jest zwiększenie świadomości młodzieży na temat nieśmiałości: jakie są podobieństwa i różnice między nieśmiałością, introwersją oraz wysoką wrażliwością, a także pokazanie, jak można radzić sobie z nieśmiałością.
  • „#MeToo – o potrzebie przeciwdziałania napastowaniu seksualnemu w szkole” – Magdalena Goetz nawiązuje do międzynarodowej akcji przeciwko napastowaniu seksualnemu kobiet #MeToo, aby zwrócić uwagę na obecność tego zjawiska również w polskim systemie edukacji. Ukazuje konsekwencje bagatelizowania przemocy seksualnej. Postuluje podjęcie działań profilaktyki przemocy w szkole, które powinny mieć charakter systemowy.
  • „Odporność psychiczna dzieci i młodzieży” – Dorota Zając omawia zjawisko resilience, czyli zdolność do oderwania się od negatywnych doświadczeń i wzbudzania w sobie pozytywnych emocji. Resilience rozwija się w wyniku doświadczania w życiu różnych trudności. Autorka opisuje strategie, które mogą wykorzystać nauczyciele do wspierania odporności psychicznej i zwiększenia poczucia skuteczności uczniów.
  • „Hejt w sieci – groźny przejaw uczniowskiej mowy nienawiści” – Małgorzata Łoskot poświęca uwagę hejtowi, obecnemu przede wszystkim w mediach społecznościowych. Mianem hejtu określane są działania w Internecie będące przejawem złości, agresji i nienawiści. Na obecność zjawiska cyberprzemocy wśród uczniów wskazują wyniki raportu Najwyższej Izby Kontroli z 2017 roku – 40 proc. uczniów doświadczyło cyberprzemocy. Autorka pokazuje, jakie są skutki hejtowania zarówno dla ofiary, jak i prześladowcy. Przedstawia procedurę interwencyjną w przypadku cyberprzemocy. Przygotowanie takiej procedury jest jednym z ważnych zadań szkoły.
  • „Edukacja domowa” – Nauczanie domowe, czyli homeschooling ma coraz większe grono zwolenników w Polsce. Aleksandra Kubala-Kulpińska przytacza badania potwierdzające zalety edukacji domowej. Omawia tę formę edukacji w aspekcie prawnym i praktycznym. Do najczęściej stosowanych przez rodziców strategii nauczania w edukacji domowej należą m.in.: podejście klasyczne, metoda swobodna, nauczanie programowe, metoda studiów tematycznych.
  • „Uwaga rodzic! Jak przygotować się do rozmowy?” – Anna Kałuba-Korczak udziela wskazówek dla nauczycieli, jak właściwie przygotować i przeprowadzić rozmowę z rodzicami. Przedstawia schemat rozmowy z rodzicem.
  • „Koncepcja Joyce Epstein, czyli partnerstwo w edukacji” – Aleksandra Kubala-Kulpińska zachęca do tworzenia partnerstwa w szkole – wspólnego działania rodziców, nauczycieli, uczniów i lokalnego środowiska. Doskonałym sposobem na zaplanowanie i wdrożenie idei partnerstwa jest koncepcja Joyce Epstein, socjolog, zajmującej się partnerstwem rodziny, szkoły i środowiska. Koncepcja ta wyróżnia sześć typów partnerskiego współdziałania rodziny, szkoły i społeczności lokalnej, które można wykorzystać w trakcie tworzenia planu współpracy z rodzicami. Każdy z nich omówiono w artykule.
W Narzędziowni zamieszczono: materiały do przeprowadzenia lekcji wychowawczej z pomysłem: Nieśmiałość; wskazówki dla nauczycieli „Jak pomagać uczniowi nieśmiałemu i zamkniętemu
w sobie?”; ankieta pomocna przy ocenie lęków ucznia pod kątem specyficznych fobii dziecięcych; „Pobudzamy wszystkie zmysły” – zestaw ćwiczeń do pracy z uczniami; Gdy uczeń oskarża nauczyciela o molestowanie – lista obowiązkowych zadań podejmowanych w szkole; skrypt rozmowy z dzieckiem molestowanym seksualnie, wykorzystanym przez pedofila.
„Remedium” 2018 nr 3

Remedium070

  • „Uzależnieni od Social Media” – Weronika Perz przybliża problem uzależnienia od portali społecznościowych, określany jako międzynarodowy kryzys w obszarze zdrowia. Charakteryzuje użytkowników Social Media, zwracając uwagę, że w Polsce 71 proc. dzieci w wieku 9–16 lat posiada swój profil przynajmniej na jednym z portali społecznościowych. Przywołuje również statystyki wskazujące na uzależnienie od portali społecznościowych związane z FOMO – lękiem przed pominięciem: 67 proc. użytkowników sieci odczuwa strach, że jeśli nie będą regularnie sprawdzać sowich profili, to ominie ich coś ważnego. W artykule znajdziemy wskazówki dotyczące działań profilaktycznych skierowanych do dzieci i młodzieży na temat konsekwencji nadmiernej aktywności w mediach społecznościowych.
  • „Współczesne wyzwania: dzieci i ekrany”– w drugiej części artykułu z serii „Dzieci i ekrany” Katarzyna Nowak opisuje relacje rodziców z dziećmi w wieku od 3 do 9 lat w kontekście bezpiecznego i mądrego korzystania z wirtualnych urządzeń. Zdaniem autorki dobrym rozwiązaniem jest ustanowienie przez rodziców jasnych zasad dotyczących ilości czasu przeznaczonego na gry i oglądanie.
  • „Pro ana: zaburzenie odżywiania czy styl życia?” – Beata Hoffmann kontynuuje omówienie ruchu Pro ana, zwracając uwagę na czynniki ryzyka w zachowaniach ukierunkowanych na pro ana. Zalicza do nich czynniki osobowościowe oraz społeczno-środowiskowe. Ukazuje skalę zjawiska i próby prawnej regulacji problemu. Dostrzega konieczność prowadzenia działań profilaktycznych wśród młodzieży, rodziców i w szerszym otoczeniu społecznym młodego człowieka.
  • „Błędy wychowawcze” – Maria Kożuchowska kontynuuje omówienie błędów wychowawczych popełnianych przez rodziców, tym razem skupiając uwagę na zagrożeniach, jakie czekają rodziców w okresie dojrzewania ich dzieci, karaniu i dyscyplinie oraz na roli, jaką odgrywa dziecięca fantazja.
  • „Jak zmotywować ucznia? – praktyczny plan krok po kroku” – Sylwia Pawłowska przedstawia praktyczny przewodnik, jak zmotywować uczniów do pożądanych działań, tworząc z nimi plan motywacyjny. Określenie celu i opracowanie planu działania będzie dla uczniów okazją do nabycia umiejętności organizowania sobie nauki, poczucia własnej sprawczości i skuteczności.
  • „Dziecko z zaburzeniami autyzmu w szkole” – Kaja Chojnacka przedstawia przykładowe metody wykorzystywane w pracy psychologicznej i pedagogicznej z uczniami z zaburzeniami ze spectrum autyzmu. Ze względu na różny stopień nasilenia cech autystycznych u dzieci z tą samą diagnozą metody pracy powinny uwzględniać ich indywidualne potrzeby. Autorka omawia formy pomocy psychologiczno-pedagogicznej dla dzieci z zaburzeniami ze spectrum autyzmu i zwraca uwagę na znaczenie współpracy z rodzicami w ramach tej pomocy dla ujednolicenia oddziaływań terapeutycznych i wychowawczych.
  • „Asertywność jako złoty środek i alternatywa” – Mieczysław Wojciechowski omawia styl asertywny, który pozwala budować harmonijne i partnerskie relacje między rodzicami a ich dziećmi zgodnie z zasadami twórcy koncepcji asertywności Alberta Fensterheima. Omawia prawa sformułowane przez Fensterheima, które zapewnią możliwość dialogu bez walki i agresji. Udziela wskazówek dla rodziców, jak rozmawiać ze swoimi dziećmi.
  • „Bajkoterapia a nadmierna złość” – w kolejnym artykule Maria Kożuchowska omawia techniki konstruktywnego radzenia sobie ze złością na podstawie bajki terapeutycznej „Mama nie znosi, kiedy mnie ponosi”: dzielenie się własnymi doświadczeniami, rozwijanie duchowości. Dziecko, które rozumie, że własną złość można przekształcić w coś pozytywnego, doświadcza wsparcia emocjonalnego.
  • „Metoda Zdobywania Sprawności w pracy z dziećmi. Cz. I” – Anna Dąbkowska omawia metodę opracowaną przez wychowawców placówki socjoterapeutycznej Świetlica Świętego Mikołaja. Metoda Zdobywania Sprawności, stosowana w pracy z grupą, zakłada, że każde dziecko wybiera w danym czasie jedną umiejętność, którą chce doskonalić i która stanowi dla niego wyzwanie.
„Dyrektor Szkoły” 2018 nr 3

DyrektorSzkoly077

  • „Uczniowie lubią uczyć innych” – O roli dyrektora szkoły w procesie jej rozwoju i kreowania wizji, trudnej sztuce zmiany kierunku myślenia oraz czerpaniu radości z międzyuczniowskiej edukacji z Aleksandrą Obszyńską, dyrektor Szkoły Podstawowej im. Janusza Korczaka w Żarnowcu, rozmawia Jarosław Kordziński, trener, coach tutor, mediator, nauczyciel, autor książki „Szkoła uczenia się”.
  • Kolejna lekcja W Akademii Prawa Dyrektora Szkoły została poświęcona postępowaniu dyscyplinarnemu nauczycieli. Monika Sewastianowicz porusza takie zagadnienia, jak: odpowiedzialność dyscyplinarna, przebieg postępowania dyscyplinarnego, kary wymierzane w takim postępowaniu, instytucja zatarcia kary dyscyplinarnej.
  • „Udzielanie urlopu dla poratowania zdrowia” – Joanna Lesińska omawia szczegółowo procedurę udzielania nauczycielom zatrudnionym w publicznych placówkach oświatowych prowadzonych przez jednostkę samorządu terytorialnego pierwszych i kolejnych płatnych urlopów dla poratowania zdrowia według zasad obowiązujących od 1 stycznia 2018 roku. Omówione zostały również uprawnienia i obowiązki nauczyciela przebywającego na urlopie zdrowotnym oraz zadania dyrektora do wykonania podczas nieobecności nauczyciela w pracy.
  • „Stosowanie aktów wykonawczych” – Agata Piszko wyjaśnia, dlaczego w aktualnym obrocie prawnym funkcjonują podwójne rozporządzenia regulujące ten sam zakres spraw wydane na podstawie ustawy o systemie oświaty oraz na podstawie ustawy Prawo oświatowe.
  • „TIK w podstawie programowej” – Dorota Janczak analizuje zapisy podstawy programowej obowiązującej w szkołach podstawowych od września 2017 r. pod kątem zaleceń dotyczących wykorzystania w nauczaniu technologii informacyjno-komunikacyjnych na poszczególnych etapach edukacyjnych.
  • „Jak zmienić rozpoczęcie lekcji” – Jacek Królikowski proponuje nietypowe spojrzenie na stałe elementy lekcji: rozpoczęcie i wyjaśnianie celów. Przytoczone przez autora pomysły bazują na założeniach nauczania i uczenia się. Akcentują potrzebę stopniowego przekazywania uczniom odpowiedzialności za uczenie się. Zachęcają też do współpracy w zespołach i udzielania uczniom informacji zwrotnych. Ciekawymi rozwiązaniami na sprawdzanie wiedzy na początku lekcji jest rozmowa w parach, praca w małych grupach, odpytywanie nauczyciela przez uczniów. Do wyjaśnienia celu danych zajęć autor proponuje wykorzystanie wizualizacji celów oraz wybranie przez ucznia celu indywidualnego.
  • „Uczeń niedostosowany społecznie” – Patrycja Gracz i Ewa Kapusta przekazują informacje przydatne w pracy z uczniami niedostosowanymi społecznie. Niedostosowanie społeczne dotyczy takich obszarów życia młodych ludzi, jak funkcjonowanie w rolach rodzinnych, edukacja szkolna, kontakty z rówieśnikami i innymi osobami z bliższego i dalszego otoczenia. Autorki omawiają źródła i przyczyny niedostosowania społecznego oraz rolę nauczyciela w socjalizacji uczniów mających problemy z przestrzeganiem norm i reguł społecznych.
  • Tematem wiodącym Niezbędnika Dyrektora Szkoły są prace domowe i obciążenie nimi uczniów na różnych etapach edukacyjnych, o których w ostatnim czasie dyskutowano w mediach. Małgorzata Pomianowska zebrała opinie na ten temat od osób związanych z edukacją: naukowców, nauczycieli, dyrektorów i rodziców. Tomasz Garstka w artykule „Odrabianie lekcji a wyniki w nauce” analizuje wpływ prac domowych na wyniki uczenia się w oparciu o badania edukacyjne. Małgorzata Nowak w artykule „Zadawanie do domu – ewaluacja problemu” zachęca dyrektorów do zbadania problemu prac domowych w formie ewaluacji i zastanowienia się z nauczycielami, co można zmienić. Przedstawia przykładowy kwestionariusz ankiety dla uczniów kl. VII oraz kwestionariusz wywiadu z rodzicami. Włodzimierz Kaleta w artykule „Szkoła bez nauki w domu?” przedstawia opinie nauczycieli i dyrektorów na temat prac zadawanych uczniom do domu.
„Monitor Dyrektora Szkoły” marzec 2018

MonitorDyrektoraSzkoly075

  • „Rodzice w szkole. Jak zachęcać do współpracy?” – Dorota Zając omawia rolę dyrektora w budowaniu pozytywnych relacji z rodzicami, zarówno tymi, którzy są gotowi aktywnie włączać się w życie szkoły, jak i tymi, którzy ograniczają się do kontaktów z wychowawcą dotyczących sytuacji ich dziecka. Zwraca uwagę na warunki, jakie trzeba spełnić, aby proces nawiązywania współpracy mógł przebiegać poprawnie.
  • „O roli rodziców w rozwoju i edukacji dzieci” – rozmowa z dr Aleksandrą Piotrowska, specjalistką w zakresie psychologii szkolnej oraz psychologii pracy, o znaczeniu więzi dziecka z rodzicami i udziale rodziców w życiu szkoły.
  • „Nowa formuła nauczycielskiego urlopu zdrowotnego” – Jan Lewandowski szczegółowo omawia nowe zasady udzielania nauczycielom urlopu dla poratowania zdrowia, które zostały wprowadzone od 1 stycznia 2018 r. ustawą o finansowaniu zadań oświatowych. Najważniejszą zmianą dotyczącą procedury przyznawania urlopów dla poratowania zdrowia jest to, że orzeczenie o potrzebie skorzystania z urlopu obecnie może wydawać jedynie lekarz medycyny pracy.
  • „Likwidacja dodatku mieszkaniowego dla nauczycieli” – Z dniem 1 stycznia 2018 r. uchylone zostały regulacje Karty Nauczyciela dotyczące nauczycielskiego dodatku mieszkaniowego. Dodatkowo z dniem 1 września 2018 r. zostaną także uchylone przepisy KN o zasiłku na zagospodarowanie. Joanna Lesińska omawia: skutki uchylenia regulacji o dodatku mieszkaniowym, sposób postępowania jednostki samorządu terytorialnego w związku ze zmianami, sposób poinformowania osób zainteresowanych o zmianie regulacji.
  • „Wygaszanie gimnazjów w praktyce” – Maria Pecyna omawia praktyczne aspekty procesu wygaszania gimnazjów, które znikną zupełnie z systemu oświaty we wrześniu 2019 r. Omawia sposób i termin przekazania dokumentacji wygaszanego gimnazjum szkole, do której zostało włączone lub w którą zostało przekształcone. Wyjaśnia również inne kwestie prawne związane z wygaszaniem gimnazjum dotyczące zobowiązań kadrowo-płacowych wobec zatrudnionych nauczycieli i pracowników niepedagogicznych. Zwraca uwagę, że określenie warunków włączenia lub przekształcenia gimnazjum znajduje się w kompetencjach rady gminy.
  • „Ogólnopolska Sieć Edukacyjna” – Ewa Norkowska opisuje działania rządowe podejmowane na rzecz cyfryzacji edukacji. W 2015 roku Ministerstwo Edukacji Narodowej, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Ministerstwo Cyfryzacji przedstawili plan podłączenia wszystkich jednostek oświatowych w Polsce do szybkiego Internetu oraz włączenia nauczania programowania komputerowego do podstawy programowej kształcenia informatycznego na każdym etapie edukacyjnym. W artykule omówiono założenia Ogólnopolskiej Sieci Edukacyjnej, wprowadzonej ustawą z dnia 27 października 2017 r. OSE jest publiczną siecią telekomunikacyjną służącą świadczeniu publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych w szkołach. Omówiono korzyści oraz zadania dla szkół i uczniów w związku z wprowadzeniem OSE.
  • „Dobieranie szkoleń do potrzeb nauczycieli” – Magdalena Goetz omawia warunki, jakie trzeba spełnić, aby wybrane szkolenie naprawdę przyczyniło się do poprawy funkcjonowania placówki: trafna identyfikacja potrzeb szkoleniowych grona pedagogicznego oraz poszczególnych osób, i dobór takich szkoleń, które najlepiej zaspokoją zdiagnozowane potrzeby placówki.
W „Narzędziowni” zamieszczono: zgodę na przetwarzanie danych osobowych; zawiadomienie o odmowie udzielania informacji; upoważnienie do przetwarzania danych osobowych; wzór notatki z rozmowy z rodzicem/rodzicami; zapotrzebowanie na zorganizowanie na terenie szkoły zajęć psychoedukacyjnych dla rodziców – ankieta dla rodziców; ulotkę dla rodzica – Prawa i obowiązki rodziców w Europie; przykładowy raport z ewaluacji wewnętrznej w obszarze pomocy psychologiczno-pedagogicznej udzielanej przez szkołę.
„Monitor Dyrektora Przedszkola” marzec 2018

MonitorDyrektoraPrzedszkola074

  • W tym roku szkolnym Ministerstwo Edukacji Narodowej wyznaczyło do ewaluacji zewnętrznej wymaganie dotyczące kształtowania postaw i respektowania norm społecznych. W artykule „Ewaluacyjne wymagania: Kształtowane są postawy i respektowane normy społeczne” Wiesława Mądrowska omawia etapy dokonywania ewaluacji tego wymagania. Podaje przykładowe: cele ewaluacji wymagania „Kształtowane są postawy i respektowane normy społeczne”, pytania badawcze, pytania kluczowe, źródła informacji o realizacji wymagania, wnioski z przebiegu ewaluacji.
  • „O sposobach angażowania rodziców dziecka w życie przedszkola” – rozmowa z dr Aleksandrą Piotrowską, specjalistką w zakresie psychologii szkolnej oraz psychologii pracy, o potrzebie więzi dziecka z rodzicami, o sposobach zachęcania rodziców do udziału w życiu przedszkola oraz radzeniu sobie z rodzicami roszczeniowymi.
  • „Rekrutacja do przedszkoli na rok 2018/2019” – Wiesława Mądrowska omawia przepisy dotyczące rekrutacji do publicznych przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w publicznych szkołach podstawowych i publicznych innych form wychowania przedszkolnego, kryteria naboru, procedurę rekrutacji. Wyjaśnia, co zrobić, jeśli nie ma już wolnych miejsc w przedszkolu.
  • „Nowa formuła nauczycielskiego urlopu zdrowotnego w 2018 r.” – Jan Lewandowski omawia praktyczny aspekt zmian związanych z przyznawaniem urlopu dla poratowania zdrowia nauczycielom. Najważniejszą zmianą dotyczącą procedury przyznawania urlopów zdrowotnych jest to, że orzeczenie o potrzebie skorzystania z urlopu może wydać jedynie lekarz medycyny pracy. W artykule omówiono również: tryb odwoławczy od orzeczenia lekarskiego przysługujący dyrektorowi szkoły lub przedszkola, możliwość korzystania w zupełnie odrębny sposób z urlopu dla poratowania zdrowia w celu przeprowadzenia leczenia uzdrowiskowego lub rehabilitacji uzdrowiskowej, procedurę kierowania nauczycieli po zakończeniu urlopu na badania kontrolne, wymiar urlopu, prawo do urlopu a uprawnienia emerytalne.
  • „Plan ewaluacji – Wymaganie 3. Dzieci są aktywne” – Aneta Buczkowska pomaga zaplanować ewaluację wewnętrzną wymagania związanego z rozwijaniem aktywności dzieci, sformułować cele ewaluacji, pytania badawcze, pytania kluczowe, kryteria sukcesu, zaplanować harmonogram działań, prezentację wyników ewaluacji. Dołącza fragment raportu ewaluacji wewnętrznej poświęcony rezultatom ewaluacji i wnioskom do dalszej pracy.
  • „Ewaluacja – Wymaganie 5: Przedszkole wspomaga rozwój dzieci, z uwzględnieniem ich indywidualnej sytuacji” – Wiesława Mądrowska podpowiada, jak przeprowadzić ewaluacje tego wymagania, jakie mogą być cele ewaluacji, pytania badawcze, pytania kluczowe, kryteria sukcesu, jakie zaplanować działania. Przedstawia przykładowe rezultaty ewaluacji i wnioski do dalszej pracy
  • „Stres adaptacyjny przedszkolaka” – Małgorzata Łoskot uwagę poświęca sytuacji dziecka, które zostaje przedszkolakiem. To nowa sytuacja dla dziecka, która wiąże się z dużym przeżyciem i silnymi emocjami. Autorka charakteryzuje rodzaje lęku, jakie może przeżywać przedszkolak oraz podpowiada, jak pomóc takiemu dziecku w trudnych chwilach przystosowania się do nowych warunków.
W „Narzędziowni zamieszczono przykładowe narzędzia do przeprowadzenia ewaluacji wymagania 4 „Kształtowane są postawy i respektowane normy społeczne” oraz wymagania 5 „Przedszkole wspomaga rozwój dzieci, z uwzględnieniem ich indywidualnej sytuacji oraz regulamin pracy przedszkola.
„Wczesna Edukacja” 2018 nr 1
WczesnaEdukacja071Dotychczasowy kwartalnik „Przed Szkołą” zmienił nazwę na „Wczesna Edukacja”. Będzie poruszał zagadnienia szeroko pojętej edukacji młodszych dzieci zarówno tych uczęszczających do przedszkola, jak i do klas I–III.
  • „Wyniki ewaluacji wewnętrznej a rozwój dyrektora” – Renata Stoczkowska zachęca do spojrzenia na ewaluację z innej perspektywy – jako na szansę rozwoju nie tylko placówki, ale i dyrektora. Wnikliwa analiza wyników badania pokaże dyrektorowi całe spektrum potrzeb wymagających od niego wielu różnych aktywności, które prowokują do uczenia się i planowania dla siebie form doskonalenia zawodowego. Wnioski z ewaluacji mogą być wykorzystane przez dyrektora do tworzenia rekomendacji rozwojowych w określonym przedmiocie ewaluacji i wprowadzeniu zmian w pracy palcówki.
  • „Pomoc psychologiczno-pedagogiczna” – Joanna Wrona omawia kwestie związane z organizacją zindywidualizowanej ścieżki, która jest nową formą pomocy w pracy z uczniem oraz nowymi zasadami wsparcia ze strony poradni psychologiczno-pedagogicznych.
  • „Funkcjonowanie emocjonalno-społeczne a wyniki w nauce” – Alicja Dajczak, Patrycja Gracz, Aleksandra Hak i Ewa Kapusta omawiają znaczenie kompetencji społeczno-emocjonalnych, które ułatwiają dziecku codzienne funkcjonowanie w relacjach z innymi ludźmi. Kompetencje te dotyczą m.in. skutecznego komunikowania się, współpracy i rozwiązywania konfliktów, okazywania empatii czy rozumienia własnych i cudzych emocji. Autorki analizują czynniki związane z funkcjonowaniem emocjonalnym i społecznym, które wywierają istotny wpływ na skuteczne uczenie się oraz wyniki w nauce.
  • „Programowanie od kołyski” – Programowanie i kodowanie to działania, które ostatnio zagościły w edukacji najmłodszych. Karolina Zioło-Pużuk pokazuje pozytywny wpływ nauczania programowania i kodowania na rozwój kreatywności oraz umiejętności logicznego myślenia. Podpowiada, jak wprowadzać elementy programowania do zajęć z dziećmi.
  • „Neurofeedback dla uczniów z ADHD – nadzieja czy rozczarowanie?” – Tomasz Garstka przedstawia metodę neurofeedbacku, reklamowaną jako jedna z najskuteczniejszych metod pomagania uczniom z deficytami uwagi. Autor dowodzi, że obecnie metoda ta jest w fazie badań i nie ma statusu metody o potwierdzonej wysokiej efektywności.
  • „Edukacja patriotyczna w przedszkolu” – Anna Klimowicz przekazuje praktyczne wskazówki, jak realizować edukację patriotyczną w przedszkolu. Podaje przykładowe aktywności, które stwarzają okazje do zwracania uwagi dzieci na wartości związane z pojęciem patriotyzmu: zajęcia plastyczne, ruchowe, muzyczne, głośne czytanie krótkich form literackich, wycieczki, projekt edukacyjny.
„Życie Szkoły” 2018 nr 3

ZycieSzkoly078

  • „Proces diagnostyczny w szkole” – Aleksandra Kubala-Kulpińska pokazuje, jak przeprowadzić diagnozę wstępną w szkole, aby na podstawie uzyskanego rozpoznania zapewnić uczniowi stosowne wsparcie. Wyjaśnia, co powinien zawierać wniosek o przeprowadzenie diagnozy oraz co można diagnozować. Opisuje narzędzia diagnostyczne dostosowane do obszarów diagnozy. Zamieszcza przykładowe narzędzie służące do diagnozy sytuacji ucznia. Poprzez wspólne tworzenie bajki narzędzie pozwoli zbadać postawy i relacje w rodzinie dziecka.
  • „Jak zachęcić dzieci do czytania?” – Ewa Ostarek przekonuje, że czytanie, podobnie jak umiejętności sportowe, powinno się trenować. Udziela porad, jak uatrakcyjnić zajęcia i wprowadzić więcej elementów zabawy i interaktywności, aby zainspirować uczniów do sięgania po lekturę w języku angielskim.
  • „Od korelacji do integracji – zasady i wyznaczniki nauczania integralnego” – Izabela Breguła wyjaśnia dwa ważne dla edukacji wczesnoszkolnej pojęcia: korelacji i integracji. Przedstawia koncepcję nauczania integralnego, uznanego za najbardziej optymalny model kształcenia dzieci w wieku wczesnoszkolnym. Przy opisie struktury organizacyjno-metodycznej nauczania integralnego udziela wskazówek, jak w praktyce realizować każdą jednostkę tematyczną.
  • „Cele i kryteria sukcesu – planowany efekt w procesie uczenia się” – Margareta Olszewska pokazuje, jak wprowadzać elementy oceniania kształtującego w klasie pierwszej: postawienie celu i wyznaczenie kryterium sukcesu. Podaje kilka przykładów celów napisanych w języku ucznia wraz z kryteriami sukcesu.
  • „Gimnastyka mózgu – trening samokontroli” – Eryk Ołtarzewski pokazuje, jak trenować u dzieci zdolność samokontroli. Brak samokontroli u dzieci powoduje, że nie potrafią skupić uwagi na jednym zadaniu, brakuje im wytrwałości, łatwo ulegają frustracji z powodu niepowodzeń, są mocno pobudzone i nie potrafią się wyciszać. Autor proponuje zabawy, które ułatwiają wyciszanie się i kształcą zdolność skupienia uwagi.
  • „Podróż do Krainy Słonecznych Chwil” – Feliksa Piechota przedstawia scenariusz zajęć świetlicowych, których celem jest zapoznanie uczniów z zasadami ułatwiającymi funkcjonowanie w grupie, rozwijanie wyobraźni oraz usprawnianie manualne podczas wykonywanych zadań plastyczno-technicznych.
  • „Wspomaganie koncentracji u dziecka” – Anna Meslin wyjaśnia, jak są definiowane i czym charakteryzują się zaburzenia koncentracji uwagi wśród dzieci, jakie są ich przyczyny oraz z jakich innych trudności mogą one wynikać. Przekazuje wskazówki i metody do pracy z uczniem w środowisku szkolnym i domowym, które mogą przyczynić się do poprawy koncentracji uwagi.
  • „Trudności z określaniem pory roku” – Edyta Szczepkowska wyjaśnia, dlaczego orientacja w czasie odnosząca się do określania i zapamiętywania nazw pór roku jest ważna. Podpowiada, jak wspierać dziecko w przezwyciężaniu trudności z orientacją. Przedstawia ćwiczenia wspomagające doskonalenie umiejętności poprawnego czytania i pisania u uczniów z osłabioną pamięcią oraz orientacją w czasie.
  • „Bawię się sztuką. Kreatywnie, czyli twórczo” – Anna Kalbarczyk przedstawia zajęcia z arteterapii „Ruloniki – papierowe konstrukcje. Kompozycja przestrzenna” poświęcone ćwiczeniu postrzegania przestrzennego i sprawności manualnej z wykorzystaniem papierowych form.
Do wydania dołączono plakat dydaktyczny: „Instrumenty muzyczne”.
„Biblioteka w Szkole” 2018 nr 3
BibliotekaWSzkole079W wydaniu m.in.:
  • „Samoobsługowy komputerowo-analogowy system wypożyczeń z wykorzystaniem rewersu dla niewielkich bibliotek” – Anna Haman opisuje autorskie rozwiązanie polegające na samoobsługowym wypożyczaniu i zwrocie książek. Nie wymaga żadnych nakładów finansowych, o ile zbiory biblioteki są wprowadzone do bazy danych, np. MOL, MAK, MS Access, Open Office Base.
  • „Problemy z dokumentacją” – Danuta Majkusiak wyjaśnia, co zrobić w sytuacji, kiedy nauczyciel bibliotekarz przejmuje bibliotekę, w której wartość zbiorów nie wynika z prowadzonej dokumentacji (bo jej nie ma lub jest niepełna).
  • W kolejnym artykule z cyklu „Prawnik odpowiada” Dariusz Skrzyński wyjaśnia kwestie prawne dotyczące: zasiłku na zagospodarowanie od 1 września 2018 r.; wydłużenia stażu na nauczyciela kontraktowego; kolejnej oceny pracy po zmianie przepisów; ubytkowania nieaktualnych podręczników.
  • „Kiermasz szkolny, loteria, konkurs w świetle prawa” – w artykule Dariusza Skrzyńskiego znajdują się wyjaśnienia, jak organizować różnego rodzaju akcje szkolne połączone z pozyskiwaniem przez szkoły dodatkowych środków finansowych, aby były zgodne z przepisami prawa.
  • Dodatek „Dyrektor w Szkole”: RODO w szkole – rewolucja w ochronie danych” – Dariusz Skrzyński omawia nowe unijne przepisy dotyczące ochrony danych osobowych. Od 25 maja 2018 roku w szkołach zaczną obowiązywać przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE. Autor przedstawia wykaz zmian w różnych obszarach związanych z ochroną danych osobowych po 25 maja 2018 r. oraz przykładową procedurę przystosowywania systemu ochrony danych do nowych regulacji.
Opracowanie: Barbara Skarżyńska
„Dyrektor Szkoły” 2018 nr 2

DyrektorSzkoly065

  • „Subwencja oświatowa w 2018 roku” – Stanisław Szelewa omawia nowe zasady przyznawania subwencji oświatowej w 2018 roku wynikające ze zmian wprowadzonych ustawą o finansowaniu zadań oświatowych oraz z rozporządzenia o sposobie podziału subwencji oświatowej. Zmiany dotyczą zarówno pieniędzy dla samorządów, jak i dotacji udzielanych przez nie szkołom niepublicznym z uprawnieniami szkół publicznych, zwłaszcza w zakresie edukacji zawodowej, kształcenia dorosłych i uczniów z mniejszości narodowych.
  • „Nowe zasady oceny pracy nauczyciela” – Andrzej Jasiński przygotował tabelaryczne zestawienie najważniejszych regulacji dotyczących oceniania pracy nauczyciela, które zaczną obowiązywać od 1 września 2018 r. Zestawienie uwzględnia takie zagadnienia, jak: częstotliwość dokonywania obligatoryjnej oceny pracy nauczyciela, kryteria oceny pracy nauczyciela i dyrektora szkoły, ustawowe procedury oceny pracy wiążące dyrektora szkoły i organy dokonujące tej oceny, ustawowe delegacje opracowania dokumentów regulujących szczegółowe zasady oceny pracy nauczyciela, w tym zadania dyrektora.
  • Tematem Akademii Prawa Dyrektora Szkoły jest prawo cywilne. Monika Sewastianowicz omawia podstawowe przepisy prawa cywilnego zawarte w ustawie – Kodeks cywilny. Porusza takie zagadnienia, jak: zdolność do czynności prawnych a zdolność prawna, rozporządzanie majątkiem a umowy, które mogą zawierać osoby niepełnoletnie, prawna odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez dzieci.
  • „Urlop dla poratowania zdrowia” – Krzysztof Lisowski omawia najnowsze zasady udzielania urlopu dla poratowania zdrowia, które zostały zmienione na podstawie nowelizacji zawartej w art. 76 pkt 34 ustawy z dnia 27.10.2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. poz. 2203). Omawia warunki formalne i zdrowotne, jakie muszą być spełnione, aby powstało prawo do urlopu dla poratowania zdrowia. Zwraca także uwagę na wynagrodzenie nauczyciela w okresie korzystania z urlopu zdrowotnego, zakaz prowadzenia działalności zarobkowej i uprawnienia emerytalne w jego kontekście.
  • „Szkolny escape room” – Anna Puścińska omawia zasady gry oraz jej edukacyjny potencjał. Escape room może być wykorzystany jako innowacyjny sposób na integrację uczniów, utrwalanie wiadomości i ćwiczenie umiejętności oraz pracę metodą projektu. Podaje kilka przykładów na szkolne „pokoje zagadek”.
  • „Lekcje wychowawcze” – Anna Klimowicz zwraca uwagę, że lekcje wychowawcze są na ogół traktowane i przez nauczycieli, i przez uczniów dosyć pobłażliwie i niewiele mają wspólnego z autentycznym wychowaniem. Przekazuje kilka uwag praktycznych, jak można przywrócić im należną rangę. Proponuje opracowanie klasowego programu wychowawczego, który powinien być spójny z programem wychowawczo-profilaktycznym całej szkoły, ale uwzględniać specyfikę i potrzeby określonej klasy. Podkreśla, że jednym z najbardziej istotnych czynników rozstrzygających o sukcesie lub niepowodzeniu procesu wychowawczego w klasie jest to, jakim człowiekiem jest nauczyciel.
  • Temat Niezbędnika Dyrektora Szkoły – „Lekcje bez ławek”. Celem artykułów jest próba odpowiedzi na pytanie, jak uczynić szkołę miejscem aktywnego poznawania świata nie tylko w klasie, ale także poza nią. Pomysłem przekształcenia szkolnej przestrzeni w „trójwymiarowy podręcznik” dzieli się Aleksander Pawlicki. Twórcami tej idei są Anne P. Taylor i George Vlastos, którzy przekonują, że można zaprojektować środowisko szkolne tak, aby stało się narzędziem do uczenia się. Kinga Białek przekazuje kilka praktycznych porad, jak zamienić klasę szkolną w prawdziwe laboratorium uczenia się, wykorzystując prace uczniów. Ciekawym pomysłem na zagospodarowanie ścian klasy szkolnej są tzw. ściany słów, sieć czytelnicza czy też wykorzystanie ścian do pokazania osiągnięć uczniów. Iwona Kołodziejek i Agnieszka Sułowska wyliczają korzyści z realizacji zajęć poza szkołą i przedstawiają propozycje zajęć pozaszkolnych. Danuta Elsner rozmawia z dyrektor Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Paniówkach Małgorzatą Wiśniewską, która w otoczeniu szkoły stworzyła Szkolny Park Odkrywców. Włodzimierz Kaleta rozmawia z dyrektorami szkół, którzy mieli pomysły na zagospodarowanie terenu wokół szkoły, tworząc miejsca nie tylko do wypoczynku i rekreacji, ale także do prowadzenia zajęć poza murami sali lekcyjnej.
„Monitor Dyrektora Szkoły” luty 2018

MonitorDyrektoraSzkoly067

  • „Zmienione zasady przetwarzania danych osobowych w szkołach” – Joanna Lesińska przypomina o obowiązku wdrożenia przez szkoły nowych rozwiązań w związku z wejściem unijnych regulacji w zakresie ochrony danych osobowych od 25 maja 2018 r. Omawia najważniejsze zadania Administratora Danych Osobowych związane z wdrożeniem odpowiednich środków technicznych i organizacyjnych, aby przetwarzanie danych osobowych było zgodne z przepisami. Zmiany dotyczą także: obowiązku powołania inspektora ochrony danych osobowych (IODO) w publicznych szkołach prowadzonych w formie jednostek budżetowych oraz zastąpienia dotychczasowego GIODO przez nowy organ – Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (PUODO).
  • „Jak zmieniać szkołę, czyli działanie zgodnie z metodą ESP” – Aleksandra Kubala-Kulpińska omawia metodę ESP (Education Strategic Planning), która jest efektywnym rozwiązaniem w procesie wprowadzania zmiany w funkcjonowaniu szkoły. Strategia wprowadzania zmiany oparta na metodzie ESP składa się z kilku elementów: koncepcji pracy placówki, systemu doskonalenia kompetencji nauczycieli, zapewnieniu właściwej przestrzeni, w tym infrastruktury informatycznej, narzędzi i pomocy dydaktycznych; monitorowaniu oraz ewaluacji.
  • „Organizacja zastępstw w szkołach” – Joanna Lesińska omawia uregulowania prawne dotyczące organizacji zastępstw, odrębne dla szkół samorządowych oraz prowadzonych przez inne organy. Szczegółowo omawia sposób przydzielania doraźnych zastępstw na zajęciach oraz ich wynagradzanie. Zgodnie z art. 35 ust 2a KN pojęcie doraźnych zastępstw definiowane jest jako godziny przydzielone nauczycielowi powyżej tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych, których realizacja następuje w zastępstwie nieobecnego nauczyciela.
  • „Karta Nauczyciela na nowo” – Jan Lewandowski przybliża kolejne zmiany wprowadzone w ustawie Karta Nauczyciela, które dotyczą: zmian w zakresie czasu pracy nauczycieli, urlopów wypoczynkowych, urlopu dla poratowania zdrowia, nawiązywania, rozwiązywania i zmiany stosunków pracy z nauczycielami, uprawnień związanych z rodzicielstwem.
  • „Co jeszcze zmieni się w Karcie Nauczyciela?” – Jan Lewandowski omawia zmiany w ustawie Karta Nauczyciela dotyczące zatrudniania specjalistów i asystenta nauczyciela. Stanowisko asystenta nauczyciela zostało zlikwidowane przez usunięcie ust. 7, 8 i 9 w art. 15 ustawy Prawo oświatowe, z tym że wprowadzono przepis przejściowy umożliwiający osobom zatrudnionym w dniu wejścia w życie ustawy na stanowisku asystenta nauczyciela, asystenta osoby niebędącej nauczycielem lub asystenta wychowawcy świetlicy zatrudnienie do dnia 31 sierpnia 2020 r. Doprecyzowano również przepis dotyczący zasad wynagradzania specjalistów. Inne zmiany Karty Nauczyciela dotyczą: sposobu zatrudniania nauczycieli, uzupełnienia zasad doręczeń pism i zawiadomień w postępowaniu dyscyplinarnym, uregulowania kwestii dotyczących środków na doskonalenie zawodowe nauczycieli, zapewnienie bezpłatnych podręczników.
  • „Zmiany w finansowaniu (ciąg dalszy)” – Magdalena Mikoś-Korzeń kontynuuje omówienia zmian wprowadzonych ustawą z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych, które dotyczą: przyznawania dotacji przedszkolnej, dotacji podręcznikowej, finansowania świadczeń pomocy materialnej o charakterze socjalnym, finansowania programów regionalnych, lokalnych i rządowych.
  • „Hejt w sieci – groźny przejaw uczniowskiej mowy nienawiści” – Małgorzata Łoskot przybliża zjawisko hejtu: co to jest hejt?, dlaczego hejt jest groźny?, dlaczego szkoła nie może bagatelizować hejtu? Przedstawia procedurę interwencyjną w przypadku cyberprzemocy.
  • „Mindfulness – ćwiczenie uważności na co dzień” – Mindfulness, czyli uważność jest zalecana jako skuteczny sposób radzenia sobie ze smutkiem, stresem czy lękiem. Magdalena Goetz wyjaśnia, czym jest mindfulness i jak można się tego nauczyć.
W „Narzędziowni” zamieszczono: kwestionariusz potrzeb doskonalenia zawodowego nauczycieli; kartę oceny pracy nauczyciela; procedurę postępowania w razie wypadku ucznia w szkole; propozycję recenzji z odbytej praktyki studentki edukacji wczesnoszkolnej; przykład zarządzenia dyrektora szkoły w sprawie regulaminu wolontariatu szkolnego; monitorowanie bezpieczeństwa uczniów w sieci; wniosek nauczyciela o odstąpienie od realizacji niektórych treści nauczania objętych obowiązkowymi zajęciami edukacyjnymi.
„Monitor Dyrektora Przedszkola” luty 2018

MonitorDyrektoraPrzedszkola068

  • „Dyrektorze, sprawdź, w jakim stopniu przedszkole realizowało wdrażanie nowej podstawy programowej w pierwszym półroczu roku szkolnego 207/2018 w zakresie wypełniania podstawowych zadań” – wdrażanie nowej podstawy programowej jest ministerialnym priorytetem, wyznaczonym w kierunkach polityki oświatowej państwa w tym roku szkolnym. Określenie w podstawie programowej zadań, jakie przedszkole ma do spełnienia, wymaga rozliczenia się z ich wykonania. W artykule zamieszczono szczegółową analizę zadań ukierunkowaną na podsumowanie ich realizacji. Aby przełożyć zadania na język praktycznych działań, trzeba skupić się na słowie lub słowach, które w zapisie odgrywają kluczową rolę.
  • „Zmienione zasady przetwarzania danych osobowych w placówkach oświatowych” – Joanna Lesińska zwraca uwagę na konieczność przygotowania się do stosowania nowych przepisów w sprawie ochrony danych osobowych przez przedszkola. Przedszkola będą musiały przestrzegać podstawowych zasad dotyczących operacji na danych osobowych. W artykule omówiono zadania Administratora Danych Osobowych, konieczność powołania inspektora danych osobowych w publicznych placówkach prowadzonych w formie jednostek budżetowych oraz konsekwencje naruszenia nowych regulacji.
  • „Karta Nauczyciela na nowo” – Jan Lewandowski przybliża najważniejsze zmiany w ustawie Karta Nauczyciela dotyczące: czasu pracy nauczycieli, urlopów wypoczynkowych nauczycieli, urlopu dla poratowania zdrowia, nawiązywania, zmiany i rozwiązywania stosunków pracy z nauczycielami, uprawnień związanych z rodzicielstwem.
  • „Co jeszcze zmieni się w Karcie Nauczyciela?” – Jan Lewandowski omawia kolejne zmiany w KN dotyczące: sposobu zatrudniania nauczycieli, uzupełnienia zasad doręczeń pism i zawiadomień w postępowaniu dyscyplinarnym, uregulowania kwestii dotyczących środków na doskonalenie zawodowe nauczycieli.
  • „Prawa dziecka – czy należycie wywiązujemy się z ich przestrzegania?” – Wiesława Mądrowska, aby odpowiedzieć na pytanie zawarte w tytule, analizuje m.in. rekomendacje zawarte w publikacji „Rekomendacje dla Parlamentu i Rządu. Przestrzeganie praw dziecka w Polsce”, opracowanej w 2009 r. z okazji 20-lecia przyjęcia przez Polskę konwencji o Prawach Dziecka. Raport zawiera informacje dotyczące sytuacji dzieci w Polsce.
  • „Alarm smogowy – co robić?” – Wiesława Mądrowska zwraca uwagę na problem podwyższonych norm zanieczyszczenia powietrza i związane z tym zagrożenia dla zdrowia dzieci. Nawiązuje do obowiązujących wytycznych w sprawie ochrony powietrza zawartych Krajowym Programie Ochrony Powietrza, ogłoszonym w 2015 r. przez Ministerstwo Środowiska. Przedstawia programy, przedsięwzięcia i inicjatywy na rzecz ochrony powietrza i zdrowia dzieci.
  • „Dziecko przewlekle chore w przedszkolu” – Małgorzata Łoskot wyjaśnia, jakie są obowiązki dyrektora przedszkola w stosunku do dziecka przewlekle chorego, zgodnie z obowiązującym stanem prawnym. Wyjaśnia również kwestie związane z podawaniem leków w przedszkolu oraz żywieniem dzieci ze specjalnymi potrzebami.
W „Narzędziowni” zamieszczono: arkusz pomocny w przygotowaniu sprawozdania dyrektora z realizacji podstawy programowej zgodnie z zalecanymi warunkami, na podstawie informacji zgromadzonych w ramach nadzoru pedagogicznego; arkusz obserwacji rozwoju dziecka zgodny z podstawą programową wychowania przedszkolnego; podstawy prawne dotyczące wykazu zbioru danych osobowych w przedszkolu niepublicznym; przykładowy regulamin wycieczek w przedszkolu.
„Głos Pedagogiczny” luty 2018

GlosPedagogiczny066

  • W cyklu „Temat miesiąca” Małgorzata Łoskot w artykule „Jak sprostać wskazaniom i zaleceniom poradni psychologiczno-pedagogicznej” udziela praktycznych wskazówek, jak właściwie należy interpretować zapisy w opiniach i orzeczeniach poradni psychologiczno-pedagogicznej. Zwraca uwagę na umiejętność rozróżniania opinii od orzeczeń oraz wskazań od zaleceń.
  • „Spektrum autyzmu czy człowieczeństwa?” – rozmowa z dr Joanną Ławicką, pedagogiem specjalnym, o działalności Fundacji Prodeste zajmującej się wsparciem osób z ASD oraz problemach w codziennym funkcjonowaniu osób z ASD.
  • „Co widać w spektrum?” – Joanna Ławicka ukazuje dwa kierunki spostrzegania autyzmu: podejście kliniczne (niezbędnie w diagnozowaniu autyzmu), w którym spektrum definiowane jest jako zaburzenie rozwoju, oraz myślenie o spektrum jako odmiennym wzorcu rozwojowym, a nie zaburzeniu. Podejmuje próbę zrozumienia istoty spektrum autyzmu poprzez spojrzenie na spektrum jako odmienny od powszechnego wzorzec rozwoju, które pozwala na zupełnie nowe podejście do problematyki wsparcia tej grupy ludzi.
  • „Czy japońskie Ijime jest również ciemną stroną polskiej szkoły?” – Aleksandra Kubala-Kulipińska porusza problem przemocy rówieśniczej, która może występować w różnych formach. Przywołuje dane IBE wskazujące na obecność zjawiska przemocy wśród uczniów w formie dręczenia, również elektronicznego, oraz przemocy werbalnej. Przedstawia przykładową procedurę postępowania wobec ucznia – ofiary przemocy oraz udziela wskazówek, jak zapobiegać przemocy rówieśniczej. Opisuje szczególnie okrutne zjawisko przemocy ijime, które zrodziło się w Japonii pod koniec lat 80. Ijime jest formą przystosowania jednostki do zasad, norm i prawidłowości panujących w grupie. Zjawisko to wyklucza dobrowolność jednostki i zawsze związane jest z negatywnymi, patologicznymi zachowaniami grupy. Gnębiony uczeń nie może liczyć na wsparcie nauczycieli.
  • „(Zdolny) sześciolatek w szkole – dlaczego czasem to nie wypala?” – Anna Kałuba-Korczak analizuje problem, dlaczego sześciolatki, a szczególnie dobrze lub bardzo dobrze rozwinięte intelektualnie, nie radzą sobie w pierwszej klasie. Ukazuje przyczyny niepowodzeń szkolnych zdolnych sześciolatków w szkole. Zdaniem autorki dojrzałość szkolna w sferze intelektualnej nie jest wystarczającym warunkiem osiągnięcia sukcesu edukacyjnego. Potrzebna jest również gotowość emocjonalna i społeczna.
  • „Jak się nie dać pseudonauce i fake newsom?” – Magdalena Goetz zwraca uwagę na zjawisko korzystania przez dzieci i młodzież z Internetu bez weryfikowania informacji. Internet coraz częściej staje się źródłem dezinformacji. Pojawiają się w nim nie tylko informacje błędne czy niesprawdzone, ale także treści celowo wprowadzające odbiorców w błąd (fake newsy). Dlatego ważnym zadaniem szkoły jest przygotowanie uczniów do krytycznego myślenia i weryfikowania informacji. Autorka przedstawia scenariusze zajęć: „Postprawda, pseudonauka i fake news – co to takiego?” oraz „Jak się bronić przed postprawdą?”, których celem jest zapoznanie uczniów ze sposobami obrony przez postprawdą i fake newsami poprzez uświadomienie im, że najbardziej rzetelnym źródłem wiedzy są badania naukowe.
  • „Mindfulness w szkole” – Magdalena Goetz przekonuje, że praktykowanie uważności może dać wiele korzyści uczniom. W znacznym stopniu może pomóc uczniom w osiąganiu lepszych wyników w nauce, jak i w rozwiązywaniu osobistych trudności. Autorka przekazuje wskazówki, jak wprowadzać trening uważności w szkole i jak ćwiczyć uważność z uczniami.
  • „Świetlica miejscem wszechstronnego rozwoju ucznia” – Aleksandra Kubala-Kulpińska omawia zakres form wspomagania rozwoju dzieci w świetlicy szkolnej. Odwołuje się do wyników kontroli NIK z 2017 roku, której celem była ocena, czy uczniom szkół podstawowych zapewniono odpowiednie zajęcia świetlicowe. Zwraca uwagę na ważną sugestię wynikającą z raportu pokontrolnego dotyczącą nadmiernego obciążenia wychowawców biurokratycznymi obowiązkami kosztem pracy opiekuńczo-wychowawczej z uczniami. Autorka pokazuje, w jaki sposób można usprawnić pracę świetlicy.
  • „Przegląd dziecięcych stresów szkolnych” – Małgorzata Łoskot omawia przyczyny szkolnego stresu. Szkolny stres najczęściej związany jest z nauką i organizacją życia szkolnego, z relacją z nauczycielem oraz z relacją z innymi uczniami. Przekazuje wskazówki, co i jak zrobić, by szkoła nie była stresogenna, by nie była źródłem urazów psychicznych, pogłębiających złe samopoczucie uczniów i niechęć do otoczenia.
W „Narzędziowni” zamieszczono: analizę prawidłowości procedury objęcia ucznia zindywidualizowaną ścieżką kształcenia; ankietę „Czy czuję się bezpiecznie w mojej klasie?”; profil rozwojowy sześciolatka – co każdy nauczyciel powinien wiedzieć o sześciolatku?; materiały pomocnicze do przeprowadzenia lekcji wychowawczej: „Jak się nie dać pseudonauce i fake newsom?”; katalog form pomocy psychologiczno-pedagogicznej; ćwiczenia na uważność dla dzieci.
„Remedium” 2018 nr 2

Remedium062

  • „Współczesne wyzwania: dzieci i ekrany” – Katarzyna Nowak Media porusza problem wszechobecności przekazu wizualnego w życiu codziennym dorosłych i dzieci. Ekrany stały się normą. Zdaniem autorki trzeba zaakceptować istnienie ekranów w naszym życiu i przystosować do tego wynalazku nasze dzieci. Stara się odpowiedzieć na pytanie, w jaki sposób włączyć ich istnienie w życie rodzinne tak, aby nie stały się czymś, co dzieli. Wyjaśnia, dlaczego dzieci przed ukończeniem trzeciego roku życia nie powinny być sadzane przed ekrany. Opisuje kampanię społeczną „Opanować ekrany: 3–6–9”, realizowaną w ramach ministerialnego programu „Yapaka” w Belgii, który ma za zadanie informowanie społeczeństwa o zagrożeniach wynikających z nadużywania mediów we wczesnych latach życia.
  • „Jak rozwijać inteligencję racjonalną u dziecka” – Inteligencja racjonalna, w przeciwieństwie do inteligencji emocjonalnej, jest zbiorem zdolności intelektualnych, abstrakcyjnych i analitycznych, mierzonych za pomocą popularnego wskaźnika IQ. Ewelina Prędka-Pawlun przekazuje wskazówki, jak rozwijać różne rodzaje inteligencji: twórczej, praktycznej, społecznej i emocjonalnej. Pokazuje, jak różne typy inteligencji występujące w teorii H. Gardnera kształtują predyspozycje zawodowe uczniów.
  • „Bajkoterapia a nadmierna złość”. Cz. II – Maria Kożuchowska kontynuuje analizę bajki terapeutycznej na temat złości. Bajka pomaga dorosłym zrozumieć złość dziecka, a dziecku poznać różne oblicza złości. Autorka przekazuje rodzicom kilka sposobów ułatwiających im radzenie sobie z gniewem ich dzieci.
  • „Dziecko z zaburzeniami ze spectrum autyzmu w szkole” – Kaja Chojnacka zwraca uwagę na niejednorodność uczniów z zaburzeniami ze spectrum autyzmu i konieczność indywidualizowania przebiegu procesu edukacyjnego u tych dzieci. Stopień nasilenia cech autystycznych u dzieci z tą samą diagnozą jest różny. Autorka poświęca również uwagę objawom zaburzeń u dzieci ze spectrum autyzmu. Ukazuje koncepcje próbujące wyjaśnić przyczyny zaburzeń autystycznych. Niektórzy badacze upatrują ich np. w zaburzeniach więzi między matką a dzieckiem w pierwszym okresie życia czy też w zaburzeniach integracji sensorycznej.
  • „Życie społeczne współczesnej młodzieży – rozkwit czy atrofia” – Sylwia Pawłowska kontynuuje omówienie zmian w życiu społecznym młodzieży, jakie dokonują się pod wpływem rozwoju technologii i nowego stylu życia. Pokazuje niekorzystny wpływ tych zmian na młodzież. Ich konsekwencją są deficyty w zakresie umiejętności społecznych, orientacja indywidualistyczno-egocentryczna, poczucie samotności. Postuluje zwrócenie uwagi w procesie edukacji na rozwój umiejętności społecznych oraz kształtowanie orientacji prospołecznej.
  • „Błędy wychowawcze” – Maria Kożuchowska do błędów wychowawczych popełnianych przez rodziców zalicza: odbieranie dziecku radości, tłumienie ciekawości poznawczej dziecka, wywieranie zbyt dużego nacisku na naukę szkolną czy też niewłaściwe podejście do okresu dojrzewania.
  • „Pro ana: zburzenie odżywiania czy styl życia?” – Beata Hoffmann omawia zaburzenia odżywiania się, które zaliczane są do zaburzeń psychicznych. Przybliża zjawisko ruchu „Pro ana” promującego anoreksję jako styl życia, będący (z założenia) świadomym wyborem, nie zaś zaburzeniem psychicznym. Główną przestrzenią funkcjonowania ruchu jest Internet, a działalność wirtualnej społeczności odbywa się za pomocą portali społecznościowych, blogów i forów internetowych. Autorka zwraca uwagę na szczególnie niebezpieczne treści widniejące na stronach internetowych poświęconych Pro anie.
  • „Zdowie psychiczne w szkole” – Marcin Jaroszewski zajmuje się problematyką zdrowia psychicznego nauczycieli w Polsce. Jego zdaniem trudno jest mówić o niskiej kondycji psychicznej uczniów (od 10 do 20 proc. dzieci i młodzieży boryka się z rożnego rodzaju zaburzeniami zdrowia psychicznego) bez uwzględnienia kondycji psychicznej nauczycieli. Temat zdrowia psychicznego nauczycieli jest tematem tabu. Zawód nauczyciela obarczony jest groźbą społecznej dyskwalifikacji w sytuacji wystąpienia zaburzenia zdrowia psychicznego. Autor postuluje zmianę spojrzenia na ten problem.
„Życie Szkoły” 2018 nr 2

ZycieSzkoly063

  • „Wykorzystanie aplikacji multimedialnych na zajęciach edukacyjnych” – Izabela Breguła opisuje audiobooki i e-booki dla dzieci, które można pobrać z Internetu za pomocą nieodpłatnych aplikacji mobilnych. Pozwalają na realizację atrakcyjnych dla ucznia I etapu edukacyjnego ćwiczeń z zakresu kształcenia kompetencji polonistycznych i społecznych. Autorka zachęca, aby nowoczesne technologie były dodatkową formą kontaktu z dziełem literackim, która nie tylko wpływa na polepszenie słuchania aktywnego, ale też uatrakcyjnia zajęcia edukacyjne. Nie powinny jednak zastępować kontaktu ucznia z utworami literackimi w wersji analogowej.
  • „Krokowanie” – innowacyjne działanie w matematyce w edukacji wczesnoszkolnej” – Margareta Olszewska i Marzena Oterman dzielą się doświadczeniem w pracy z dziećmi w edukacji wczesnoszkolnej z wykorzystaniem elementów metody nauczania matematyki prof. Milana Hejnego z Uniwersytetu w Pradze Czeskiej. Opisują, jak wygląda w praktyce wykorzystanie jednego ze Środowisk tej metody – „Krokowania” w pracy z uczniami.
  • „Gimnastyka mózgu – metody wyciszania” – Eryk Ołtarzewski, pedagog prowadzący treningi uważności w The Mind Institute, zamieszcza scenariusze lekcji, które zwiększają zdolność koncentracji i uważności uczniów.
  • „Orientacja w czasie” – Edyta Szczepkowska zwraca uwagę na dysfunkcje u dzieci w sferze orientacji w czasie, które prowadzą do wystąpienia trudności w uczeniu się. Opisuje istotę orientacji w czasie, odnoszącą się do określania czasu na zegarze. Proponuje praktyczne ćwiczenia usprawniające określanie czasu na zegarze, uzupełniając je wskazówkami metodycznymi.
  • „Efektywne sposoby na naukę języka przez dzieci” – Ewa Ostarek pokazuje, jak wspomóc dzieci w nauce języków obcych i kształtować w nich pozytywne nastawienie językowe. Podczas spotkań językowych należy pamiętać o tym, jak uczą się dzieci. Autorka poleca aktywności, które wspomogą naukę angielskiego w szkole i w domu. Poleca również pomoce, które można wykorzystać do efektywnej nauki języka.
  • „Kalendarz w edukacji matematycznej” – Feliksa Piechota i Emilia Szymczak przedstawiają przykłady ćwiczeń utrwalających znajomość dni tygodnia, miesięcy i pór roku w klasach I–III szkoły podstawowej.
  • „Bawię się sztuką. Kreatywnie, czyli twórczo” – Anna Kalbarczyk proponuje w ramach zajęć z arteterapii scenariusz z wykorzystaniem papierowych świderków. Celem zajęć jest wyzwalanie kreatywności, ćwiczenie koncentracji i umiejętności logicznego myślenia, poznanie kolorów podstawowych.
  • „W fascynującym świecie niewidzialnych sił” – w „Kąciku małego odkrywcy” Alina Jakubowska porusza temat działania sił. Przedstawia proste eksperymenty, aby wyjaśnić uczniom podstawowe prawa fizyki. Uczniowie poznają różne rodzaje sił: tarcia, magnetyczną, pola elektrycznego, adhezji.
Do wydania dołączono plakaty dydaktyczne: „Literki”, „Mapa świata”.
„Wychowawca” 2018 nr 2

Wychowawca064

  • „Wychowanie religijne w rodzinie” – Anastazja Sorkowicz pisze o roli rodziców w wychowaniu religijnym dzieci, które stanowi integralną część wychowania w rodzinie. Na rodzicach spoczywa odpowiedzialność za stworzenie właściwej atmosfery wychowawczej. Ich codzienna postawa stanowi dla dzieci pierwszy i najbardziej znaczący wzór postępowania w każdej sferze życia.
  • „Prawa dziecka – analiza antropologiczna i psychologiczna” – ks. Marek Dziewiecki analizuje podstawowe prawa dziecka z perspektywy antropologii i psychologii personalistycznej. Opisuje sposób rozumienia i respektowania praw dziecka, aby prawa te rzeczywiście służyły psychospołecznemu rozwojowi dziecka.
  • „Rola zabawy w aktywności poznawczej dziecka w pierwszej klasie” –Janusz Rusaczyk opisuje poznawczą funkcję zabawy uczniów w klasie I szkoły podstawowej. Jak zauważa autor, zabawa w tym wieku może zasadniczo wspomagać procesy nauczania, a odpowiednio pokierowana i zorganizowana daje szerokie możliwości dalszego stymulowania wszechstronnego rozwoju dziecka. Szerzej omawia zabawy tematyczne oraz gry i zabawy dydaktyczne, pełniące określone funkcje kształcące.
  • „O kształceniu wychowawców małego dziecka” – Maria Wilczek dostrzega potrzebę podejmowania rozmaitych działań na rzecz małego dziecka, które zapewniałyby więcej bezpieczeństwa, zdrowia psychicznego i fizycznego oraz skutecznego przygotowania do życia. Przedstawia propozycje programów wychowania małego dziecka dla rodziców i wychowawców.
„Biblioteka w Szkole” 2018 nr 2

BibliotekaWSzkole061

  • „Biblioteka szkolna w zapisach statutu szkolnego” – Agata Arkabus wyjaśnia, jakie zapisy o bibliotece szkolnej muszą znaleźć się w statucie szkolnym, zgodnie z ustawą Prawo oświatowe. Przedstawia propozycję zapisów dotyczących biblioteki szkolnej, które można wykorzystać w treści statutu szkolnego.
  • „Nauczyciel bibliotekarz w szkole i bibliotece szkoły średniej” – Danuta Majkusiak w kolejnym artykule z serii „Warsztat pracy” podpowiada nauczycielom bibliotekarzom szkół średnich, jak zachęcać młodzież do angażowania się w dodatkowe działania. Przedstawia przykłady inicjatyw powstałych we współpracy z innymi nauczycielami.
  • W kolejnym artykule z serii „Prawnik odpowiada” Dariusz Skrzyński odpowiada na pytania dotyczące: oceny pracy po ocenie dorobku zawodowego; dokumentowania obecności w pracy nauczyciela bibliotekarza; nagrody jubileuszowej przy przejściu na emeryturę; udzielania nagany nauczycielowi przez dyrektora; zmiany regulaminu pracy; organizowania wycieczki szkolnej w weekend.
  • „Nie ma wątpliwości: skontrum!” – Dariusz Skrzyński wyjaśnia, dlaczego żądanie przez organy prowadzące stosowania ustawy o rachunkowości i spisu z natury zamiast skontrum jest nieuprawnione. Od 1 września 2017 r., zgodnie z art. 104 pkt 5 ustawy Prawo oświatowe przy inwentaryzacji księgozbioru biblioteki szkolnej należy stosować przepisy rozporządzenia z 29 października 2008 r. w sprawie sposobu ewidencji materiałów bibliotecznych, czyli skontrum.
„Biblioteka – Centrum Informacji” 2018 nr 1

Biblioteka060

  • „Twitter jako otwarta platforma komunikacyjna i przestrzeń dla książki” – Magdalena Brewczyńska udziela praktycznych wskazówek, jak założyć konto biblioteki szkolnej na Twitterze. Twitter jest internetowym serwisem komunikacyjnym, który jest efektywnym narzędziem do promowania bloga, strony internetowej i szukania nowych czytelników.
  • „Instagram – kultura obrazu w służbie kultury słowa w bibliotece szkolnej” – Magdalena Kobylińska i Monika Kobylińska pomagają w założeniu Instagramu biblioteki, który może być wykorzystany do promocji działań biblioteki na rzecz czytania i upowszechniania czytelnictwa. Instagram to fotograficzny serwis społecznościowy, który umożliwia użytkownikom edycję zdjęć i filmów.
  • „Telefon komórkowy w szkole: za i przeciw” – Mirosława Bogacz ukazuje dwa spojrzenia na temat wpływu telefonów komórkowych na zdrowie dzieci i relacje między ludźmi. Przytacza dotychczasowe badania na temat szkodliwości telefonów dla zdrowia. Telefon komórkowy stale towarzyszy dzieciom i młodzieży. Autorka stawia pytanie: Jak dla wspólnej korzyści wykorzystać w edukacji gadżet, bez którego nastolatek nie potrafi się poruszać?
  • „Fotografia w chmurze – Flickr” – Anna Szeląg pokazuje, jak pracować z serwisem Flickr, który jest jednym z najpopularniejszych fotograficznych miejsc online. Serwis umożliwia gromadzenie zdjęć i udostępnianie ich szerokiemu gronu odbiorców, ale też obserwowanie poczynań innych wielbicieli fotografii oraz ocenianie i komentowanie udostępnionych zdjęć. To świetny sposób na bezpieczne przechowywanie zdjęć, a także pokazanie szerszemu gronu odbiorców nietuzinkowej działalności biblioteki.
  • „piZap – edycja zdjęć nie musi być trudna” – Mateusz Paradowski przedstawia narzędzie online, które pozwoli na szybkie utworzenie m.in. kolażu, grafiki na stronę internetową, tła do ilustracji działań biblioteki szkolnej.
  • „Pliki zawsze „pod ręką” – Anna Szeląg prezentuje przykładowe usługi Google, dzięki którym użytkownicy mogą w bezpieczny sposób przechowywać swoje dokumenty: Dysk Google oraz Zdjęcia Google.
  • „Instagram, a może Chrystogram – ukryte symbole w sztuce pierwszych chrześcijan” – Michał Luberda proponuje lekcję poświęconą ukrytym symbolom w sztuce wczesnochrześcijańskiej. Uczniowie poznają tajemnicze katakumby, gdzie będą odkrywać malowidła chrześcijańskie oraz symbole stosowane przez pierwszych chrześcijan.
Opracowanie: Barbara Skarżyńska
„Monitor Dyrektora Szkoły” styczeń 2018

MonitorDyrektoraSzkoly047

  • „Organizacja pracy placówki w trakcie ferii” – Joanna Lesińska wyjaśnia, jak szkoła, która decyduje się na organizację w czasie ferii wypoczynku dla uczniów, powinna prawidłowo przygotować taki wypoczynek. Wiąże się to z wypełnieniem wielu formalności. Obowiązkiem organizatora wypoczynku jest zgłoszenie wypoczynku za pomocą formularza, zapewnienie kadry opiekującej się uczniami podczas wypoczynku oraz dopełnienie innych obowiązków określonych w przepisach.
  • „Szkoła na dopalaczach” – rozmowa z aspirantem Agnieszką Makowską, specjalistą ds. prewencji kryminalnej, o stosowaniu przez uczniów dopalaczy, o tym, na jakie symptomy świadczące o zażyciu substancji psychoaktywnych należy zwrócić uwagę, co można poprawić w komunikacji na linii policja – szkoła.
  • „Karta Nauczyciela w nowej odsłonie” – Jan Lewandowski omawia najważniejsze zmiany w Karcie Nauczyciela wprowadzone ustawą z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych: zmiany w zakresie awansu zawodowego nauczycieli, oceny pracy oraz obowiązków nauczycieli, zamiany w zakresie wynagradzania nauczycieli oraz uprawnień socjalnych.
  • „Działalność świetlicy w zreformowanych szkołach” – Ewa Norkowska porządkuje zapisy dotyczące świetlicy szkolnej w obowiązujących aktach prawnych. Odrębną uwagę poświęca regulaminowi świetlicy szkolnej, który nie został doprecyzowany w obowiązujących przepisach. Wyjaśnia, co powinien zawierać regulamin świetlicy szkolnej.
  • „Nowe zasady realizacji indywidualnego programu lub toku nauki” – Ewa Norkowska omawia zasady realizacji indywidualnego programu lub toku nauki określone w rozporządzeniu MEN z dnia 9 sierpnia 217 r. w sprawie warunków i trybu udzielania zezwolenia na indywidualny program lub tok nauki oraz organizacji indywidualnego programu lub toku nauki (Dz. U. z 2017 r. poz. 1569), które obowiązują od 1 września 2017 r. Wprowadzone zmiany dotyczą modyfikacji w zakresie czasu, na jaki udziela się zezwolenia na indywidualny program lub tok nauki. Autorka zestawia różnice i wspólne przepisy wynikające z rozporządzeń dotyczących indywidualnego programu lub toku nauki w szkole publicznej i szkole artystycznej.
  • „Zmienione uprawnienia rady pedagogicznej w świetle aktualnych przepisów prawnych” – Jan Lewandowski przypomina podstawę prawną funkcjonowania rady pedagogicznej oraz jej podstawowe kompetencje w kontekście zmian zachodzących w prawie oświatowym.
  • „O zmianach w finansowaniu oświaty” – Magdalena Mikoś-Korzeń omawia zmiany w sposobie finansowania oświaty wprowadzone ustawą z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. W artykule przedstawiono sposób przyznawania dotacji szkołom oraz zasady rozliczeń finansowych między jednostkami samorządu terytorialnego.
  • „Czym jest edukacja włączająca?” – Magdalena Mikoś-Korzeń omawia zagadnienie edukacji włączającej, nowego modelu organizacji edukacji osób niepełnosprawnych, która jest obecnie wiodącym kierunkiem polityki edukacyjnej państw europejskich i USA. Omawia funkcjonowanie edukacji włączającej w Polsce oraz podstawy prawne edukacji włączającej w roku szkolnym 2017/2018.
W „Narzędziowni”: przykład sprawozdania z działalności szkoły za I okres roku szkolnego 2017/2018; zakres zadań, uprawnień i odpowiedzialności nauczyciela wychowawcy świetlicy; zasady funkcjonowania świetlicy szkolnej; zakres działań szkoły związanych z edukacją włączającą uczniów niepełnosprawnych – podnoszenie jakości edukacji włączającej w szkołach i placówkach oświaty; wniosek o udzielenie zezwolenia na indywidualny program/tok nauki; zezwolenie na indywidualny program/tok nauki dla ucznia; odmowa zezwolenia na indywidualny program/tok nauki ucznia; dokumentowanie udzielania uczniom pomocy psychologiczno-pedagogicznej w szkołach – dokumentacja obowiązkowa i uzupełniająca.
„Monitor Dyrektora Przedszkola” styczeń 2018

MonitorDyrektoraPrzedszkola046

  • „Sprawozdanie z organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w pierwszym półroczu roku szkolnego 2017/2018” – Wiesława Mądrowska przywołuje dwa rozporządzenia regulujące zasady organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych szkołach i placówkach: z dnia 9 sierpnia 2017 r. oraz zmieniające z dnia 30 kwietnia 2013 r., które obowiązują zarówno publiczne, jak i niepubliczne przedszkola. Udziela wskazówek, jak przygotować sprawozdanie z realizacji tego zadania.
  • „Zmienione zasady prowadzenia dokumentacji” – Jan Lewandowski omawia aktualne przepisy dotyczące sposobu prowadzenia dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzaje tej dokumentacji, zawarte w rozporządzeniu MEN z dnia 25 sierpnia 2017 r. W aktualnym stanie prawnym kwestie dotyczące dokumentacji reguluje również rozporządzenie MEN z dnia 31 maja 2017 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadectw, dyplomów państwowych i innych druków szkolnych. Autor uwzględnia zmiany w stosunku do wcześniej obowiązującego rozporządzenia z dnia 29 sierpnia 2014 r. Omawia rodzaje dokumentacji szkolnej: księgę ewidencji dzieci i młodzieży podlegających obowiązkowi rocznego przygotowania przedszkolnego i obowiązkowi szkolnemu, księgę uczniów, dziennik zajęć przedszkola, dziennik zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, dziennik indywidualnych zajęć, dziennik prowadzony przez specjalistów.
  • „Organizacja zastępstw w przedszkolach” – Joanna Lesińska wyjaśnia kwestie prawne dotyczące organizacji zastępstw w przedszkolach samorządowych oraz prowadzonych przez inne organy. Wyjaśnia sposób przydzielania doraźnych zastępstw oraz wynagradzania za realizowane godziny w zastępstwie za innego nauczyciela.
  • „Organizacja pracy przedszkola w trakcie zimowej lub letniej przerwy w działalności” – Joanna Lesińska omawia wymagane formalności związane z organizacją wypoczynku dla dzieciw przedszkolach w czasie statutowych przerw w działalności w publicznych przedszkolach: opracowanie i złożenia kuratorowi oświaty zgłoszenia wypoczynku przez wypełnienie formularza; zapewnienie kadry opiekującej się dziećmi oraz inne obowiązki spoczywające na przedszkolu jako organizatorze feryjnego wypoczynku.
  • „Konkurs na stanowisko dyrektora w świetle nowych regulacji prawnych” – Marta Handzlik omawia najnowsze zmiany dotyczące wymagań, jakie muszą spełniać kandydaci na dyrektorów szkół lub placówek, kolejne etapy procedury konkursowej oraz wymaganą dokumentację składaną przez kandydatów na dyrektorów.
  • „Zmiany w sposobie finansowania oświaty” – Magdalena Mikoś-Korzeń omawia jeden z obszarów poddanych reformie o sposobie finansowania zadań oświatowych – finansowanie publicznych i niepublicznych placówek wychowania przedszkolnego, szkół i placówek. Przedstawia szczegółowe zasady naliczania dotacji przedszkolnej oraz regulacje dotyczące zasad rozliczeń finansowych.
  • „Karta Nauczyciela w nowej odsłonie” – Jan Lewandowski omawia zmiany w ustawie Karta Nauczyciela wprowadzone ustawą z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych, które dotyczą: awansu zawodowego nauczycieli, oceny pracy, obowiązków nauczycieli, a także wynagradzania nauczycieli oraz uprawnień socjalnych.
W „Narzędziowni” zamieszczono: ankietę dla dyrektora pomocną w przygotowaniu sprawozdania z organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej; wzór sprawozdania z organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej – dla nauczyciela prowadzącego grupę; przykład sprawozdania z działalności przedszkola za I okres roku szkolnego 2017/2018; regulamin działalności rady pedagogicznej przedszkola.
„Dyrektor Szkoły” 2018 nr 1

DyrektorSzkoly052

  • „Dajmy nauczycielom większą swobodę” – rozmowa z prof. Bogusławem Śliwerskim, przewodniczącym Komitetu Nauk Pedagogicznych Polskiej Akademii Nauk, na temat polityki edukacyjnej, zalet decentralizacji edukacji i zwiększenia autonomii dyrektorów szkół i nauczycieli oraz konsekwencji wprowadzania systemu testowego w ocenianiu efektywności pracy szkół i postępów uczniów.
  • „Kontrola zarządcza a pomoc psychologiczno-pedagogiczna” – Marcin Popławski uzasadnia, dlaczego dyrektor szkoły powinien objąć pomoc psychologiczno-pedagogiczną kontrolą zarządczą i w jakim celu. Podaje przykładowe narzędzie kontroli zarządczej dla obszaru pomocy psychologiczno-pedagogicznej w szkole podstawowej.
  • „Wychodzenie ze strefy komfortu” – Magdalena Goetz wyjaśnia, czym jest strefa komfortu, czy zawsze warto ją opuszczać i w jaki sposób to robić. Pojęcie strefy komfortu pochodzi z obszaru psychologii rozwojowej, zaś idea wychodzenia ze strefy komfortu przypomina teorię prof. Lwa Wygotskiego dotyczącą tzw. strefy najbliższego rozwoju dziecka.
  • Tematem lekcji w Akademii Prawa Dyrektora Szkoły są podstawy prawa karnego. Monika Sewastianowicz omawia akty prawne regulujące postępowanie wobec nieletnich, rodzaje kar stosowane wobec nieletnich, szczególny status nauczyciela w prawie karnym wynikający z ochrony przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych.
  • „Reguły finansowania zadań oświatowych” – Aneta Majchrzak porusza kwestie dotyczące finansowania zadań z zakresu oświaty zawarte w ustawie z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. poz. 2203). Najważniejsze z nich to: zmiana sposobu podziału subwencji oświatowej; nowe zasady udzielania dotacji z budżetów jednostek samorządu terytorialnego dla przedszkoli, szkół i placówek oświatowych; zmiana sposobu naliczania dotacji przedszkolnej; nowe regulacje dotyczące dotacji podręcznikowej; nowe regulacje dotyczące finansowana świadczeń pomocy materialnej o charakterze socjalnym.
  • „Zmiany w Karcie Nauczyciela” – Piotr Gąsiorek omawia najważniejsze zmiany w Karcie Nauczyciela wprowadzone ustawą o finansowaniu zadań oświatowych w zakresie: oceny pracy nauczycieli, dyrektorów szkół, dyrektorów placówek doskonalenia nauczycieli, ruchu kadrowego od 1 września 2018 r., dodatku dla wyróżniających się nauczycieli, uprawnień socjalnych, urlopów wypoczynkowych, uprawnień rodzicielskich, urlopu dla poratowania zdrowia. Inne zmiany dotyczą likwidacji stanowiska asystenta nauczyciela i asystenta wychowawcy świetlicy.
  • „Nowe zasady awansu zawodowego” – Piotr Gąsiorek omawia najważniejsze zmiany w zasadach awansu zawodowego wprowadzone w Karcie Nauczyciela ustawą o finansowaniu zadań oświatowych. Od roku szkolnego 2018/2019 staż na nauczyciela kontraktowego będzie dłuższy o rok, a cała ścieżka awansu rozciągnie się na 15 lat. Ocenę dorobku zawodowego za okres stażu zastąpi ocena pracy uwzględniająca m.in. dorobek zawodowy nauczyciela.
  • Tematem Niezbędnika Dyrektora Szkoły jest aranżacja szkolnej przestrzeni. Aleksandra Saczuk zastanawia się, jak zmodernizować przestrzeń edukacyjną na miarę XXI wieku, aby odpowiadała na potrzeby uczniów i stymulowała ich motywację do nauki. Magdalena Jurewicz podpowiada, jak przygotować pracownie, aby wspierały proces edukacyjny. Magdalena Swat-Pawlicka pokazuje, jak organizacja szkolnej przestrzeni wpływa na panujące w niej relacje oraz filozofię uczenia.
„Głos Pedagogiczny” styczeń 2018

GlosPedagogiczny051

  • „IPET – mundurek szyty na miarę niepełnosprawnego Jasia” – Małgorzata Łoskot przedstawia aktualną podstawę prawną Indywidualnego Programu Edukacyjno-Terapeutycznego. Wyjaśnia, co to jest IPET i jak powinien wyglądać ten dokument, aby spełniał wymogi formalne i merytoryczne, określone przepisami prawa oświatowego. Przedstawia metodologię konstruowania IPET-u.
  • „Szkoła – miejsce, gdzie dzieci mogą rozwijać swoje talenty” – rozmowa z Rzecznikiem Praw dziecka Markiem Michalakiem o zmianach prawnych i najważniejszych problemach dzieci w placówkach oświatowych.
  • „Jakim wsparciem otoczyć dziecko, gdy istnieje podejrzenie stosowania wobec niego przemocy domowej?” – Aleksandra Kubala-Kulpińska podpowiada, jakie działania należy podjąć w sytuacji, gdy mamy podejrzenie stosowania przemocy wobec dziecka: obserwację zachowań dziecka, rozmowę z dzieckiem będącym ofiarą przemocy, rozmowę z opiekunami, wsparcie instytucji. Charakteryzuje symptomy różnych form przemocy.
  • „Podsumowywanie i planowanie” – Magdalena Goetz przedstawia scenariusze lekcji wychowawczych poświęconyh umiejętności trafnej oceny własnych możliwości oraz planowania realizacji celów. Lekcja pierwsza ma na celu przedyskutowania z młodzieżą , czy podsumowanie i planowanie są przydatne i dlaczego. Druga lekcja ma na celu zapoznanie uczniów z zasadami szczegółowego planowania, aby skutecznie osiągać zaplanowane cele.
  • „Dysgrafia czy dyspraksja – jak zdiagnozować?” – Aleksandra Kubala-Kulpińska przedstawia charakterystykę ucznia z typowymi symptomami dysgrafii oraz ucznia z zburzeniami typowymi dla dyspraksji, czyli z tzw. syndromem niezdarnego dziecka.
  • „Skupmy się! Zaburzenia koncentracji i uwagi u uczniów” – Koncentracja uwagi jest jednym z podstawowych czynników odpowiedzialnych za sukces szkolny dziecka. Dorota Zając omawia przyczyny problemów z koncentracją oraz objawy trudności z koncentracją uwagi. Poleca przestrzeganie kilku zasad w postępowaniu z dziećmi z zburzeniami uwagi według Urszuli Oszwy (3 x R): regularności, rutyny, repetycji. Proponuje ćwiczenia wspomagające koncentrację uwagi.
  • „Uzależnienie behawioralne – w niewoli czynności” – Dorota Zając omawia uzależnienia behawioralne, zwane również zachowaniami kompulsywnymi, które dotyczą różnych czynności, np. opalania, zakupów, ćwiczeń na siłowni, gier, hazardu, dostępu do Internetu, jedzenia. Zachowania te mogą przejść w uzależnienia wówczas, gdy stracimy kontrolę nad daną czynnością. Autorka opisuje kryteria służące do opisu i diagnozy uzależnień behawioralnych. Bliżej omawia takie uzależnienia czynnościowe, jak: hazard, siecioholizm, fonoholizm, zakupoholizm, jedzenioholizm, ortoreksję, tanoreksję, bigoreksję.
  • „Mindfulness – ćwiczenie uważności na co dzień” – Magdalena Goetz wylicza korzyści płynące z treningu uważności: pomaga radzić sobie ze stresem, uszczęśliwia, poprawia koncentrację uwagi i inne funkcje poznawcze, pozwala pogłębić nasze relacje z innymi, może być metodą terapeutyczną. Omawia ciekawe podejście i techniki wywodzące się z tradycji buddyjskiej, które rozwijają umiejętności świadomości naszego ciała oraz treści pojawiających się w naszej świadomości. Najbardziej znanym treningiem z serii mindfulness jest trening redukcji stresu oparty na uważności.
W „Narzędziowni” zamieszczono: materiały do lekcji wychowawczej z pomysłem nt. podsumowywania i planowania; ćwiczenia uważności dla początkujących; wskazówki przydatne do nauczania dziecka z dyspraksją; praktyczne wskazówki dotyczące indywidualizacji i dostosowania wymagań w pracy z uczniem o SPE; wielospecjalistyczną ocenę poziomu funkcjonowania ucznia (załącznik do IPET).
„Remedium” 2018 nr 1

Remedium049

  • „Zielona szkoła – wyjazd integracyjny czy wycieczka?” – Artykuł zawiera wiele cennych wskazówek dla organizatorów szkolnych wyjazdów integracyjnych. Mirosław Kaczmarek podpowiada, jak je przygotować i zadbać o adekwatny program. Wskazuje również na korzyści diagnostyczne i wychowawcze dobrze zorganizowanej zielonej szkoły. Autor podkreśla, że wyjazd integracyjny to nie wycieczka – to poza walorami integracyjnymi czas świadomie zaplanowanej intensywnej pracy wychowawczej.
  • „Jak rozwijać inteligencję emocjonalną wśród uczniów?” – Ewelina Prędka-Pawlun podejmuje próbę odpowiedzi na pytanie: czy sukces dziecka w szkole zależy również od inteligencji emocjonalnej. Wyjaśnia, czym jest inteligencja emocjonalna i dlaczego jest ważna w nabywaniu umiejętności decydujących o sukcesie życiowym. Udziela praktycznych wskazówek dla rodziców i wychowawców, jak rozwijać inteligencję emocjonalną dzieci.
  • „Bajkoterapia a nadmierna złość” – Maria Kożuchowska omawia trzy najczęstsze przyczyny występowania stałych wybuchów złości u dzieci, opisane przez Paula M. Rosena w książce „Mówienie, słuchanie, kontakt… z dziećmi. Sekrety terapeutycznego wychowania”. Analizuje psychoterapeutyczną bajkę własnego autorstwa, napisaną dla dzieci mających problemyz wybuchami złości, oraz techniki ułatwiające dzieciom zrozumienie trudnych emocji i poradzenie sobie z nimi.
  • „Absencje szkolne a zażywanie środków psychoaktywnych” – Marek Motyka przywołuje badania zachowań wagarowiczów, potwierdzające istnienie związku między wagarowaniem a zażywaniem środków odurzających. Według badaczy wagarująca młodzież jest szczególnie zagrożona inicjacją narkotykową, a w rezultacie uzależnieniem od tych środków, jak również skłonna jest do podejmowania innych zachowań o charakterze przestępczym. Autor artykułu omawia wyniki badań własnych przeprowadzonych wśród młodzieży szkół ponadgimnazjalnych województwa podkarpackiego. Jednym z problemów badawczych było ustalenie, jaki jest związek między wagarowaniem a liberalizacją stosunku do narkotyków i ich zażywaniem.
  • „Reaktywne Zaburzenia Przywiązania” – Katarzyna Kwiatkowska opisuje zburzenie RAD – Reaktywne Zaburzenia Przywiązania. RAD jest terminem diagnostycznym na określenie ostrych i względnie nietypowych zaburzeńwięzi, które dotykają dzieci we wczesnych etapach życia.
  • W większości sytuacji RAD charakteryzuje się wyraźnie zaburzonymi i niewłaściwymi pod względem rozwojowym sposobami nawiązywania więzi społecznych. W artykule omówiono symptomy zaburzenia RAD oraz formy pomocy dziecku z zaburzeniem przywiązania.
  • „Kult ciała” wśród młodych kobiet” – Aleksandra Iwanicka podejmuje próbę analizy zachowań określanych przez badaczy jako „kult ciała” wśród młodych kobiet w kontekście społeczno-kulturowym. Wiele młodych kobiet uczestniczy w promowaniu szczupłej i atrakcyjnej sylwetki zgodnie z upowszechnianymi przez media trendami kobiecej atrakcyjności.
  • „Życie społeczne współczesnej młodzieży – rozkwit czy atrofia?” – Sylwia Pawłowska przywołuje badania przeprowadzone przez CBOS, ukazujące obraz życia społecznego nastolatków. Wynika z nich, że najważniejsze dla młodych ludzi są rodzicielskie autorytety (liderką rankingu jest matka) oraz że grupa koleżeńska systematycznie traci na znaczeniu zarówno jako autorytet, jak i preferowane towarzystwo w wolnym czasie. Autorka zadaje pytanie, czy wyniki badania przesądzają o schyłku grupy rówieśniczej, będącej do tej pory dla nastolatków wyrocznią w kwestii szeroko rozumianego stylu życia i aspiracji. Podkreśla ważną rolą grupy rówieśniczej w procesie budowania własnej tożsamości, którą współcześnie przejęły w dużej mierze media społecznościowe.
  • „Błędy wychowawcze” – Maria Kożuchowska omawia najczęstsze błędy wychowawcze popełniane przez rodziców. Charakteryzuje rodzaje wpajanych dziecku błędnych przekonań i ich konsekwencje. Podpowiada, jak przeciwdziałać trudnym sytuacjom wychowawczym.
„Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 2018 nr 1

POW073

  • „Cyberprzestrzeń wyzwaniem dla działalności opiekuńczo-wychowawczej” – Józef Bednarek i Anna Andrzejewska zwracają uwagę na nowe funkcje, cele i zadania działalności opiekuńczo-wychowawczej wynikające z coraz większej aktywności młodych ludzi w cyberprzestrzeni. Szczególnie ważne dla działalności opiekuńczo-wychowawczej jest akcentowanie szans i zagrożeń cyberprzestrzeni. Autorzy podkreślają, że działalność opiekuńczo-wychowawcza powinna kształtować u młodych ludzi odpowiedzialną i selektywną postawę wobec coraz nowszych możliwości cyberprzestrzeni. Przedstawiają klasyfikację nowych zagrożeń cyberprzestrzeni, które są wyzwaniem dla nowej roli i miejsca diagnozy, profilaktyki i terapii.
  • „Agresywność, agresja, przemoc, bullying i cyberbullying jako problemy opiekuńczo-wychowawcze XXI wieku” – Zbigniew Małysz uwrażliwia na nowe problemy społeczno-edukacyjne związane z rozwojem nowych technologii. Koncentruje się na opisie i wyjaśnieniu przyczyn zjawisk dręczenia/tyranizowania szkolnego (bullyingu) i cyberprzemocy (cyberbullyingu).
  • „Lajki” i „followersi” na portalach społecznościowych sposobem na poszukiwanie własnej tożsamości” – Adam Andrzejewski koncentruje się na zagadnieniu związku ludzkiej tożsamości z aktywnością na portalach społecznościowych Facebook i Instagram. Autor podkreśla, że sposób, w jaki dokonujemy autoprezentacji, rodzaje treści, które udostępniamy, a w szczególności to, jak jesteśmy oceniani przez innych użytkowników na portalach społecznościowych, ma szczególny wpływ na tożsamość. Zwraca również uwagę na granicę pomiędzy normalnością a podporządkowaniem swojego życia portalom społecznościowym. Tą granicą jest uzależnienie swojego poczucia wartości od opinii często anonimowych osób.
  • „Mindfulness – trening uważności dzieci i młodzieży w profilaktyce cyberprzemocy” – Anna Gregorek przybliża zjawisko mindfulnessu, określane jako „uważność”. Wyjaśnia mechanizm i skutki działania mindfulnessu. Lekarze, psycholodzy, terapeuci zalecają praktykę uważności w walce ze stresem, bólem, a nawet chorobą. W edukacji stosowane są programy oparte na praktyce uważności. Autorka pokazuje, że praktykowanie uważności może być również skutecznym programem opartym na MBSR (Mindfulness Based Stress Reduction) w profilaktyce cyberprzemocy.
  • „Roboty humanoidalne jako dylemat rozwoju społeczeństwa informacyjnego” – Rozważania Sebastiana Koczego dotyczą zmian w życiu codziennym człowieka oraz w procesie kształcenia zachodzących obecnie pod wpływem najnowszych osiągnięć robotyki. Jednym z nich są wdrażane do użytku roboty, w tym roboty humanoidalne. Autor sygnalizuje jeden z istotnych problemów pedagogicznych – konceptualizm w dydaktyce komputerowej, obejmujący m.in. techniki twórczego myślenia wspomaganego komputerowo oraz model multimedialnego uczenia się. Zadaniem szkoły jest właściwe przygotowanie dzieci i młodzieży do korzystania z najnowszych osiągnięć techniki oraz odpowiedniej technologii kształcenia.
  • „Zachowania dyssocjalne młodzieży w przestrzeni internetowej. Implikacje pedagogiczne” – Agnieszka Kolek podejmuje tematykę zachowań dyssocjalnych związanych z funkcjonowaniem młodych osób w cyberprzestrzeni. W klasyfikacji ICD 10 do takich zachowań zalicza się nieodpowiedzialne i antyspołeczne zachowania osób, które przejawiają zaburzenia, zachowania agresywne, antyspołeczne, nieodpowiednie. Autorka stara się odpowiedzieć, czy Internet nasila aspołeczne postawy i czy młody człowiek może przenieść zachowania dyssocjalne internetowe na rzeczywistość realną. Omawia wybrane zachowania dysssocjalne w przestrzeni internetowej: trolling, cyberbulling, seksting, cyberseks, internetowy efekt Wertera, briefing, hejting.
„Wychowawca” 2018 nr 1
Wychowawca048Wydanie poświęcono alkoholizmowi – jednemu z najpoważniejszych problemów społecznych.
  • „Alkoholizm w rodzinie” – Maria Jankowska przybliża problem uzależnienia od alkoholu. Omawia fazy choroby alkoholowej, czynniki sprzyjające uzależnieniu od alkoholu, wpływ alkoholu na organizm i psychikę człowieka. Wiele miejsca poświęca funkcjonowaniu rodziny z problemem alkoholowym, zwracając uwagę na sytuację dziecka wychowującego się w takiej rodzinie. Typowym mechanizmem obronnym dzieci w rodzinie alkoholowej jest pełnienie określonych ról: bohatera rodzinnego, kozła ofiarnego, dziecka zagubionego, maskotki.
  • „Rodzina a wychowanie w trzeźwości” – ks. Marek Dziewiecki omawia sytuację rodzin dotkniętych pijaństwem i chorobą alkoholową. Podkreśla rolę rodziny i szkoły w wychowaniu w trzeźwości i zapobieganiu uzależnieniom. Przedstawia nowe trendy w profilaktyce alkoholowej, m.in. takie jak: programy specjalistyczne, profilaktykę problemową, programy środowiskowe, programy oparte na promowaniu pozytywnych umiejętności życiowych u wychowanków.
  • „Miłość osobowa czynnikiem chroniącym” – w rozmowie z Jolantą Tęczą-Ćwierz dr hab. Krzysztof Wojcieszek podkreśla, że staramy się chronić młodych ludzi przed uzależnieniem, nie dostrzegając, że istotniejsze rzeczy dzieją się znacznie wcześniej i są związane z samym używaniem alkoholu przez młodego człowieka. Większość pijącej młodzieży nie uzależni się, ale dozna wielu szkód rozwojowych w wyniki kontaktu z alkoholem. Wśród czynników chroniących rozmówca wymienia rodzinę i szkołę.
  • „Nadużywanie alkoholu” – Barbara Zycha charakteryzuje rodzinę dotkniętą alkoholizmem i ukazuje zagrożenia, jakie stwarza ona dla prawidłowego rozwoju dzieci i młodzieży. Zwraca uwagę na charakterystyczną cechę takiej rodziny, jaką jest kształtowanie się w niej specyficznego układu ról i funkcji. Wylicza obowiązki wychowawców w zakresie podejmowania działań profilaktycznych chroniących dzieci przed zagrożeniem i skutkami pijaństwa ich rodziców.
  • „Wojna, czyli jak pokonać nałóg?” – Piotr Chrabąszcz omawia przyczyny sięgania po różnorodne używki oraz środki odurzające. Pokazuje schemat wchodzenia w uzależnienie.
  • Scenariusze lekcji poświęcone alkoholizmowi: „Bezpieczne dorastanie – alkohol a zdrowie” – lekcja wychowawcza dla klas I–III gimnazjum, „Ile zła czyni alkohol?” – zajęcia profilaktyczne dla kl. III gimnazjum, „Bezkarni mocarze” – przedstawienie profilaktyczne dla młodzieży w wieku 14–19 lat.
„Życie Szkoły” 2018 nr 1

ZycieSzkoly050

  • „Realizacja procesu oceniania na I etapie kształcenia w aspekcie wytycznych nowej podstawy programowej” – Izabela Breguła przybliża zmiany w systemie oceniania w aspekcie nowej podstawy programowej w klasach I–III. Zapisane w podstawie umiejętności, opisane językiem efektów, mogą być pomocne w przygotowaniu rzetelnego opisu osiągnięć w rozwoju ucznia. Autorka opisuje nowe metody oceniania w klasach I–III (ocenianie bieżące – wspomagające, ocenianie sumujące – klasyfikacja śródroczna i klasyfikacja końcoworoczna) i pokazuje, jak je wykorzystać, by opisać osiągnięcia ucznia.
  • „Jak stawić czoła kodowaniu w nowej podstawie programowej? Środowisko „Klocki” według metody Hejnego jako sposób na rozwój myślenia komutacyjnego” – Margareta Olszewska i Marzena Oterman pokazują, w jaki sposób wykorzystać innowacyjną metodę nauczania matematyki autorstwa prof. Milana Hejnego do rozwijania myślenia komputacyjnego u uczniów edukacji wczesnoszkolnej. Szczególnie pomocne przy wprowadzaniu dziecka w świat programowania jest Środowisko „Klocki”. Autorki przedstawiają przykładową lekcję ze Środowiska „Klocki”.
  • „Jak wykorzystać założenia edukacji alternatywnej w tradycyjnej szkole?” – Aleksandra Kubala-Kulpińska pokazuje, które elementy edukacji alternatywnej można wykorzystać w publicznych szkołach. Dotyczą one rozwiązań przejętych z pedagogiki Marii Montessori i pedagogiki waldorfskiej.
  • „Uczeń ze spektrum autyzmu w klasach I–III” – Małgorzata Łoskot wyjaśnia, co należy się uczniowi z ASD (Autism Spectrum Disorder) na etapie edukacji wczesnoszkolnej. Udziela praktycznych wskazówek, co powinien zrobić wychowawca klasy, aby właściwie spełnić wymagania dotyczące wspierania dzieci niepełnosprawnych zgodnie z zapisami aktualnego prawa oświatowego. Podpowiada również, jak pracować z uczniem ze spektrum autyzmu.
  • „Porozmawiajmy o gwiazdozbiorach” – Piotr Winczewski przedstawia propozycję zajęć, w trakcie których dzieci będą utrwalały w pamięci nazwy gwiazdozbiorów widocznych nad Polską. Dzięki takim zajęciom dzieci utrwalą sobie wiedzę na temat gwiazdozbiorów, ilustrując treści ruchem.
  • „Baśń o dziewczynce z zabawkami” – Alina Jakubowska proponuje 4-godzinny dzień aktywności dla uczniów klas I–III, a także dzieci z klas pierwszych i przyszkolnych oddziałów realizujących roczne przygotowanie przedszkolne, przygotowany w oparciu o baśń H.CH. Andersena „Dziewczynka z zapałkami”. Celem zajęć jest zachęcenie dzieci do czytania baśni oraz kształtowanie empatii i rozumienia potrzeb drugiego człowieka.
  • „Leśne lekcje” – Aleksandra Kubala-Kulpińska przybliża założenia koncepcji leśnych szkół i przedszkoli, która powstałą jako metoda prowadzenia edukacji przyrodniczej dzieci i młodzieży. Przedstawia propozycje zabaw edukacyjnych do wykorzystania w środowisku leśnym.
  • „Escape room, czyli zamknięci w świecie zagadek” – Aleksandra Kubala-Kulpińska omawia zasady gry, która cieszy się ogromnym powodzeniem w polskich szkołach. Escape room to gra oparta na różnych motywach, której główną atrakcją jest dobrowolne zamknięcie się uczestników w pomieszczeniu pełnym zagadek. Aby wydostać się z pomieszczeni, uczestnicy muszą rozwiązać masę łamigłówek, co pozwoli im odzyskać klucz do wyjścia.
Do wydania dołączono plakaty dydaktyczne: Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego, „Polskie miasta”.
„Biblioteka w Szkole” 2018 nr 1

BibliotekaWSzkole045

  • W stałej rubryce „Warsztat pracy” Dorota Majkusiak w artykule „Sprawozdania” omawia zasady sporządzania sprawozdań z pracy biblioteki przez nauczycieli bibliotekarzy. Dotyczą one sprawozdań okresowych (rocznych, semestralnych), z działalności prowadzonych przez nauczyciela bibliotekarza organizacji szkolnych, np. samorządu uczniowskiego, kół zainteresowań, wolontariatu itp., sprawozdań z pracy biblioteki.
  • Filmy z youtobe i cda – Dariusz Skrzyński wyjaśnia, czy w szkole można legalnie wyświetlać filmy z serwisu internetowego cda lub youtube.
  • W kolejnym artykule „Prawnik odpowiada” Dariusz Skrzyński udziela odpowiedzi na pytania czytelników dotyczące: odpowiedzialności za organizację kuligu; dodatków socjalnych nauczycieli po 1 stycznia 2018 r.; urlopu wypoczynkowego za okres urlopu zdrowotnego; składania przez nauczyciela oświadczenia o podstawowym miejscu pracy; obowiązków dyrektora szkoły w przypadku pisemnej skargi rodziców dotyczącej pracy nauczyciela; dodatku stażowego zgodnie z udokumentowanym stażem pracy.
Wybrane scenariusze:
  • „Trening twórczości, czyli gimnastyka dla szarych komórek” – Kamila Jakubczyk przedstawia cykl czterech warsztatów pobudzających kreatywne myślenie u dzieci i dorosłych. Zaprezentowane gry i zabawy można wykorzystać zarówno w pracy z dziećmi, jak i podczas warsztatów adresowanych do nauczycieli.
  • „Jak radzić sobie z mową nienawiści?” – Marzena Tyl opracowała projekt edukacyjny dla uczniów szkoły podstawowej i ponadpodstawowej, którego celem jest zdobycie wiedzy na temat hejtu oraz podniesienie świadomości o zagrożeniach związanych z mową nienawiści. Autorka omawia kolejne etapy realizacji projektu i różnorodne działania zaplanowane w projekcie.
  • „Książki popularnonaukowe na lekcjach języka polskiego” – Dorota Bielawska dzieli się pomysłem, jak zainteresować uczniów książką popularnonaukową. Przedstawia przykładowe działania oparte na lekturze książek popularnonaukowych.
  • „Czytelnicze prezentacje” – Agnieszka Olejarz przedstawia ciekawy sposób, jak zachęcić uczniów do czytania książek. Zadaniem uczniów gimnazjum było zaprezentowanie rówieśnikom wybranej przez siebie książki w taki sposób, aby ich nią zainteresować i zachęcić do przeczytania.
  • „Spotkania z osobami wykonującymi ciekawy zawód” – Maria Klaban zachęca do organizowania w bibliotece szkolnej spotkań z osobami, dla których praca jest pasją. Takie spotkania mogą pomóc uczniom w wyborze szkoły średniej lub kierunku studiów.
Opracowanie: Barbara Skarżyńska
Nowa oferta szkoleniowa 2019/2020 Zapisz się